Trong lúc một lệnh ngừng bắn toàn diện giữa Nga và Ukraine vẫn chưa thành hiện thực, những đề xuất ngừng giao tranh trên từng lĩnh vực cụ thể đang được nhắc đến nhiều hơn. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 23/9 cho biết cả Nga và Ukraine đều bày tỏ sự quan tâm tới một lệnh ngừng bắn có giới hạn, trước mắt tập trung vào năng lượng và ngũ cốc.Đây được xem là một hướng tiếp cận từng bước, trong bối cảnh các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt toàn bộ xung đột vẫn còn nhiều trở ngại.

Phát biểu với báo giới tại New York, Ngoại trưởng Rubio cho biết vấn đề ngừng bắn có giới hạn đã xuất hiện trong nhiều cuộc trao đổi gần đây của Mỹ với cả Nga và Ukraine. Theo ông, một thỏa thuận như vậy sẽ không thể chấm dứt cuộc chiến, nhưng có thể giảm bớt những tác động của xung đột và tạo nền tảng cho một thỏa thuận rộng hơn.

"Tôi nghĩ cả hai bên đều đã bày tỏ sự quan tâm đến một lệnh ngừng bắn có giới hạn, bao gồm các vấn đề về ngũ cốc và năng lượng. Tất nhiên, điều này sẽ không dễ dàng thực hiện nhưng nó có tiềm năng làm giảm bớt một phần áp lực toàn cầu đang nảy sinh từ cuộc xung đột này", ông Rubio nói.

Trong số những lĩnh vực được nhắc đến, năng lượng có thể là một phép thử đặc biệt khó khăn. Ukraine lo ngại các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống điện khi mùa đông đến, trong khi Nga cũng đang phải đối mặt với các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở trong ngành dầu khí.

Theo ông Rubio, đây chính là nghịch lý của một thỏa thuận ngừng bắn về năng lượng: cả hai bên đều coi lĩnh vực này là mục tiêu chiến lược. Ukraine sử dụng các cuộc tấn công nhằm vào ngành dầu khí để gây sức ép kinh tế với Nga, còn Nga nhắm vào lưới điện của Ukraine để gây sức ép lên hoạt động kinh tế. Vì vậy, việc thống nhất thế nào là một “lệnh ngừng bắn năng lượng” và cơ chế giám sát ra sao sẽ không đơn giản.

Với Ukraine, bên cạnh năng lượng, an toàn hàng hải tại Biển Đen cũng đang được đặt vào chương trình nghị sự. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine sẵn sàng với một thỏa thuận ngừng bắn trên biển, dựa trên các đề xuất của Ai Cập, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ. Theo ông, các đề xuất này đã được cụ thể hóa thành văn bản và hiện Kiev đang chờ phản hồi từ phía Nga.

"Nhiều bên đã tham gia vào nỗ lực bảo đảm an ninh lương thực và an toàn hàng hải tại Biển Đen. Ai Cập, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ đã đưa ra các phương án cụ thể cho chúng tôi và các đề xuất này đã được văn bản hóa. Chúng tôi tán thành lộ trình có thể mang lại an ninh và hiện đang chờ đợi phản hồi từ phía Nga", ông Zelensky nói.

Những đề xuất về năng lượng và Biển Đen cho thấy cách tiếp cận ngoại giao đang được thúc đẩy theo từng vấn đề cụ thể, thay vì ngay lập tức tìm kiếm một thỏa thuận chấm dứt toàn bộ cuộc chiến.

Những thỏa thuận về năng lượng, ngũ cốc hay an toàn hàng hải có thể chưa giải quyết được cuộc xung đột, nhưng đang được đặt lên bàn như những bước đi giới hạn có khả năng mở đường cho một thỏa thuận rộng hơn.