Sáng tạo lịch sử của Lãnh tụ Hồ Chí Minh và bước ngoặt chiến lược

Trong thắng lợi vang dội của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Mặt trận Việt Minh ra đời năm 1941 được xem là đỉnh cao của nghệ thuật tập hợp lực lượng, đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi giành lại chính quyền nhanh gọn, ít tốn xương máu. Mặt trận Việt Minh không chỉ liên kết, quy tụ và khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, còn tạo nên một tổ chức có hệ thống chặt chẽ từ Trung ương xuống cơ sở.

Nhìn nhận về hành trình lịch sử này, Tiến sĩ Chu Đức Tính, nguyên Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, cho rằng, trong Cách mạng Việt Nam, Lãnh tụ Hồ Chí Minh có 4 sáng tạo lớn, đó là: Người sáng lập Đảng (1930), sáng lập Mặt trận Việt Minh (1941), sáng lập Quân đội (1944), sáng lập Nhà nước (1945).

Trong số đó, việc sáng lập Mặt trận Việt Minh năm 1941 có giá trị rất lớn đối với Cách mạng Việt Nam. TS Chu Đức Tính nhận định: “Đây là một bước phát triển có thể nói là đầy đủ nhất của các mặt trận dân tộc thống nhất Việt Nam bởi Mặt trận Việt Minh hoạt động rất hiệu quả, cụ thể, và chính nhờ Mặt trận Việt Minh mà chúng ta làm Cách mạng Tháng Tám thành công”.

Theo TS Chu Đức Tính, Mặt trận Việt Minh khác hẳn với các hình thức mặt trận khác trước đó với sự chuyển hướng chiến lược cách mạng do Lãnh tụ Hồ Chí Minh đề ra từ Hội nghị Trung ương 8 (Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa I - tháng 5/1941): tạm gác nhiệm vụ đấu tranh đòi ruộng đất cho nông dân để tập trung tất cả sức mạnh dân tộc cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc. Trong khi các mặt trận trước nào là đòi ruộng đất, nào là đòi dân sinh, dân chủ, đòi giải phóng dân tộc,…

Nhờ sự chuyển hướng chiến lược, tạm gác đấu tranh ruộng đất mà Mặt trận Việt Minh đi vào được tầng lớp hữu sản trong xã hội, địa chủ nhỏ, địa chủ vừa, tư sản nhỏ, tư sản vừa, tiểu tư sản, tư sản dân tộc. Và bởi thế mà những năm 1943, 1944, đấy chính là an toàn khu của Trung ương ngay tại trung tâm Thủ đô, làng Vạn Phúc (thị xã Hà Đông), Đông Anh, và Từ Sơn (Bắc Ninh). Tại thành phố Hà Nội, rất nhiều gia đình giàu có trở thành cơ sở của Mặt trận Việt Minh.

TS Chu Đức Tính nhấn mạnh, đương nhiên, giai cấp công nông vẫn là chính, là gốc cách mạng, nhưng việc đi được vào giai cấp hữu sản này đã làm cho thế và lực Việt Minh phát triển rất nhanh, rất lớn mạnh.

Mạng lưới tổ chức chặt chẽ và sức mạnh xoay chuyển thời cuộc

Mặt trận Việt Minh đã quy tụ, liên kết và khơi dậy được sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc từ giới trí thức, thương gia, quan lại cũ cho đến nông dân và công nhân. Đặc biệt, chính sách của Việt Minh rất phù hợp với hoàn cảnh, với nhu cầu của nhân dân.

Ví dụ những năm 1944, đầu năm 1945, chủ trương "Phá kho thóc của giặc Nhật, chia cho dân nghèo”, giải quyết nạn đói trước mắt đã là một lực lượng tập hợp rất tốt. Qua đó tập hợp được đông đảo nông dân theo Mặt trận Việt Minh.

“Và mặc dù chỉ là một mặt trận, nhưng trong khi ta chưa có chính quyền, thì lần đầu tiên Mặt trận Việt Minh hình thành được một tổ chức có hệ thống từ Tổng bộ xuống đến tỉnh, huyện và xã”, TS Chu Đức Tính cho hay.

Theo TS Tính, nhờ sự thay đổi chiến lược của Hội nghị Trung ương 8 mà chúng ta ra đời được Mặt trận Việt Minh. Mặt trận Việt Minh trở thành lực lượng rất to lớn, trực tiếp thành một tổ chức để chúng ta giành chính quyền năm 1945. Như Giáo sư sử học Trần Văn Giàu, nguyên Bí thư Xứ ủy Nam Bộ, đánh giá: Nếu không có sự chuyển hướng chiến lược thì không có Mặt trận Việt Minh, mà không có Mặt trận Việt Minh thì không có Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Sức mạnh lòng dân và tinh thần đại đoàn kết đã chuyển hóa thành động lực thực tế để một dân tộc vừa trải qua nạn đói khủng khiếp đầu năm 1945 vùng lên giành lại chính quyền nhanh gọn, đồng loạt và ít tốn xương máu trên cả nước. TS Chu Đức Tính cho rằng, chính nhờ Mặt trận Việt Minh tạo thành được một lực lượng tổ chức cụ thể, có hệ thống từ Trung ương xuống cơ sở nên thu hút được tất cả các tầng lớp, giai cấp trong xã hội Việt Nam đứng trong hàng ngũ Việt Minh.

Khi Đảng "hóa thân" vào Mặt trận để nhân lên sức mạnh lòng dân

TS Chu Đức Tính nhận định, một yếu tố cốt lõi quyết định thắng lợi là phương thức lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối với Mặt trận Việt Minh. Đảng lãnh đạo Mặt trận Việt Minh bằng cách Đảng hóa thân vào trong Mặt trận, Đảng lãnh đạo mọi phong trào, Đảng đi đầu mọi phong trào và Đảng lãnh đạo Mặt trận Việt Minh thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc. Tất cả các dân tộc không phân chia giàu nghèo, giai cấp, đảng phái đứng trong Mặt trận này dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Thông qua lãnh đạo của Đảng ở Mặt trận Việt Minh mà chúng ta tạo dựng được một lực lượng to lớn chưa từng có trong các mặt trận trước. Và chính lực lượng này thông qua các cuộc đấu tranh mà lớn mạnh, đặc biệt là cuộc đấu tranh phá kho thóc của giặc Nhật năm 1945.

“Bởi thế, khi Việt Minh yêu cầu tập hợp lực lượng để đi cướp chính quyền thì rất đông nhân dân đã tham gia. Lực lượng đó nhanh chóng giành được chính quyền khi mà giặc Nhật đầu hàng, chính quyền tay sai phản động không thể hiện được quyền lực nữa thì chúng ta giành ngay lấy chính quyền trước khi quân Đồng minh kéo vào Việt Nam”, TS Chu Đức Tính nhấn mạnh.