Ba năm bụi - bùn bủa vây: Dân khốn khổ

Dưới chân công trình cầu vượt đường sắt thuộc Dự án nâng cấp Quốc lộ 14E, cuộc sống của người dân như bị “kẹt lại” giữa tiếng ồn, bụi và bùn. Ban ngày, bụi công trình bay mù mịt, phủ kín nhà, bữa cơm cũng phải ăn vội trong tiếng xe gầm rú. Khi mưa xuống, con đường trước cửa nhà dân biến thành bãi lầy, nhầy nhụa. Đêm đến, từng dòng xe đầu kéo, xe tải nối đuôi nhau chen chúc trên mặt đường chật hẹp, còi xe inh ỏi kéo dài, có khi ùn ứ hàng trăm mét, khiến nhiều gia đình mất ngủ triền miên.

Gia đình bà Huỳnh Thị Mai gồm5 người, trong đó có trẻ nhỏ sống trong căn nhà nằm sát chân công trình cầu vượt đường sắt. Mỗi ngày, gia đình bà phải hứng trọn bụi bặm, tiếng ồn do dự án thi công gây ra. Trước đây, bà Mai mưu sinh nhờ quán nước ven Quốc lộ 14E, đủ trang trải cuộc sống. Nhưng hơn 2 năm qua, bà phải dừng bán quán vì bụi, nguồn thu mất hẳn.

Bà Huỳnh Thị Mai ngán ngẩm vì mất kế sinh nhai, công trình thì vẫn dang dở, thi công cầm chừng:“Người dân ở đây sống quá khổ sở. Trời mưa thì đường lầy lội kinh khủng, trong nhà đi ra không được. Khi trời nắng, xe cộ chạy qua là bụi bay mù mịt. Khuya thì kẹt xe, còi réo inh ỏi, không tài nào ngủ được”.

Dọc Quốc lộ 14E, hàng trăm ngôi nhà bị “bọc kín” bởi những lớp bạt xanh, đỏ, trắng chằng chịt để tránh bụi. Công trường thi công bụi mù mịt, xông vào tận nhà nên bà con phải mua tấm bạt về che chắn. Nhìn từ xa, khó ai nhận ra đó là nhà ở của dân, mà giống như những lán trại phủ bạt tạm bợ giữa đại công trường bụi mù. Ba năm qua, họ đã thử đủ cách: sáng tưới, chiều tưới, tự múc từng xô nước dội trước cửa; kiến nghị, phản ánh nhiều lần… nhưng bụi vẫn cứ cuộn lên theo mỗi đoàn xe, len lỏi qua từng khe nhỏ, bám lên bàn ghế, giường chiếu, mâm cơm.

Nhiều quán tạp hóa, quán ăn ven đường vốn tấp nập nay cửa đóng then cài, ế ẩm triền miên. Khách ngại dừng lại giữa một đoạn đường mù mịt, còn người bán cũng không thể bám trụ trong môi trường đặc quánh bụi bặm. Ba mùa Tết đã trôi qua cùng công trình dang dở. Con đường đáng lẽ phải mở ra cơ hội phát triển cho người dân địa phương thì lại trở thành nỗi lo sợ kéo dài. Việc vận chuyển hàng hóa từ đồng bằng lên miền núi cũng gặp nhiều trở ngại, ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển kinh tế các xã ven tuyến đường này.

Nắng ráo, công trường vẫn vắng lặng

Ông Hồ Văn Tám, sống tại thôn Nam An Sơn, xã Việt An, TP Đà Nẵng bức xúc khi thời điểm nắng ráo thì đơn vị thi công cứ bỏ bê, đến khi mưa kéo dài lại không triển khai được.“Ở đây nhà nào cũng che bạt kín hết, Tết cũng không mở ra. Bụi bặm đầy nhà, làm sao sống nổi được. Khi khởi công làm đường, người dân rất hoan nghênh. Nhưng đường làm kéo dài quá lâu, dân rất sốt ruột. Cứ múc lên, hạ xuống mãi chưa xong”, ông Tám than thở.

3 năm trôi qua, 71km Quốc lộ 14E như vẫn thi công dang dở. Có đoạn vừa thảm nhựa chưa lâu đã bong tróc, loang lổ; có đoạn chỉ mới rải đá dăm, mặt đường gồ ghề. Nhìn từ trên cao, cả tuyến như bị “xé nhỏ”, mỗi nơi một kiểu thi công, chắp vá.

Con đường vốn là trục huyết mạch nối miền núi với đồng bằng nay bị thu hẹp, oằn mình gánh từng đoàn xe tải, xe đầu kéo. Mỗi lần xe chở keo ì ạch leo qua ổ voi, ổ gà, thân xe nghiêng hẳn sang một bên khiến người đi đường không khỏi thót tim. Những ngày mưa, mặt đường nhão nhoẹt, trơn trượt, không ít người bị ngã xe, lấm lem bùn đất.

Những ngày qua, thời tiết nắng ráo nhưng công trường thi công Dự án Quốc lộ 14E vẫn thưa vắng phương tiện cơ giới và nhân công, một số đoạn chỉ lác đác vài máy móc. Nhiều đoạn đã bàn giao mặt bằng nhưng vẫn vắng bóng máy móc.

Ông Lưu Hoàng Ân, Chủ tịch UBND xã Hiệp Đức cho biết, người dân địa phương liên tục bày tỏ bức xúc vì dự án thi công kéo dài:“Công tác giải phóng mặt bằng của xã đến nay cơ bản đã xong, nhưng tiến độ thi côngquá chậm. Đoạn từ UBND xã Quế Bình, huyện Hiệp Đức cũ lên đến cầu Thanh Niên, một số nhà thầu vẫn chưa thấy triển khai thi công”.

Không thể mãi “do trời”, trách nhiệm thuộc về ai?

Dự án nâng cấp Quốc lộ 14E dài gần 71km do Ban Quản lý dự án 4 thuộc Bộ Xây dựng làm chủ đầu tư, tổng mức đầu tư gần 1.850 tỷ đồng, khởi công từ tháng 3/2023. Theo kế hoạch ban đầu, công trình thi công trong 22 tháng, hoàn thành vào đầu năm 2025. Thế nhưng, sau hơn 3 năm, đến nay khối lượng mới đạt khoảng 70%, buộc phải gia hạn đến tháng 10 năm nay.

Vì sao dự ánchậm tiến độ, trách nhiệm thuộc về ai? Ông Quế Hải Trung, Giám đốc điều hànhDự án nâng cấp Quốc lộ 14Elại đổ lỗi do “ông trời”:“Dự án chậm tiến độ, nguyên nhân khách quan là chủ yếu. Nguyên nhân lớn nhất do thời tiết ở đây mưa thường xuyên; trời mưa thì không có giải pháp nào để thi công. Chúng tôi không lường trước được yếu tố thời tiết, rồi giá cả leo thang”.

Đơn vị quản lý, thi công đổ lỗi “do ông trời”, nhưng trời nắng ráo vẫn thi công đủng đỉnh? Nhiều đoạn đã bàn giao mặt bằng vẫn “vắng bóng” người thi công?

Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần yêu cầu làm rõ và xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân để xảy ra tình trạng chậm tiến độ kéo dài; đồng thời các sai phạm phải được xử lý nghiêm, trường hợp thiếu trách nhiệm thì cần xem xét thay thế cán bộ.

Được biết, Công ty Cổ phần Tập đoàn Thuận An là thành viên liên danh thi công dự án Quốc lộ 14E. Đầu năm 2024, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp này bị khởi tố, bắt tạm giam liên quan các sai phạm về đấu thầu và hối lộ. Nhiều ý kiến cho rằng, đây có thể là một trong số nguyên nhân khiến dự án chậm tiến độ. Chủ đầu tư cũng thừa nhận, một số nhà thầu thi công dự án có năng lực tài chính hạn chế, trong khi thị trường biến động, giá vật tư tăng cao, khiến việc thi công gặp khó và tiến độ bị kéo dài.

Không chỉ Quốc lộ 14E, nhiều dự án trọng điểm trên địa bàn thành phố Đà Nẵng chậm tiến độ kéo dài như: Dự án đường liên kết vùng miền Trung tỉnh Quảng Nam; Dự án tái thiết hạ tầng giao thông các tuyến đường ĐH trên địa bàn huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam cũ; Dự án mở rộng Quốc lộ 14B qua huyện Hòa Vang cũ; hàng loạt dự án “cầu xong nhưng chưa có đường dẫn”… cũng đang gây ra bức xúc.

Đã đến lúc cần làm rõ trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra tình trạng này. Và quan trọng hơn, phải cho người dân nơi đây câu trả lời công trình bao giờ mới xong để bà con sớm ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế./.