Tham dự Hội thảo có đại diện các bộ, ngành Trung ương, hiệp hội, lãnh đạo sở, ban, ngành của thành phố Cần Thơ và các tỉnh; các doanh nghiệp nông – lâm – thủy sản, các chuyên gia…

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Ngô Thiệu Phong - Tổng Biên tập Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam nhấn mạnh, nông nghiệp luôn giữ vai trò là một trong những trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Không chỉ đảm bảo an ninh lương thực, ổn định sinh kế cho hàng triệu người dân, mà còn đóng góp đáng kể vào tăng trưởng xuất khẩu và cán cân thương mại quốc tế. Những năm qua, nông sản Việt Nam đã từng bước khẳng định vị thế tại nhiều thị trường lớn với các tiêu chuẩn khắt khe trên thế giới, nhiều mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu hàng tỷ USD.

Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội hội nhập kinh tế quốc tế là những thách thức ngày càng lớn, đặc biệt trong bối cảnh xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng trên phạm vi toàn cầu. Các biện pháp phòng vệ thương mại như chống bán phá giá, chống trợ cấp, tự vệ hay các yêu cầu ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường, lao động và tính minh bạch của chuỗi cung ứng đang trở thành những rào cản đáng kể đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp.

Thực tế cho thấy số lượng các vụ việc điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa xuất khẩu Việt Nam đang có xu hướng gia tăng cả về quy mô, phạm vi lẫn mức độ phức tạp. Nhiều mặt hàng nông sản, thực phẩm chế biến của Việt Nam đã và đang là đối tượng mà các nước áp dụng các biện pháp phòng vệ. Trong bối cảnh đó, nâng cao năng lực phòng vệ thương mại cần sự tham gia chủ động, đồng bộ của cả hệ thống, từ doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, địa phương đến các cơ quan chức năng. Đặc biệt, doanh nghiệp cần chuyển từ trạng thái ứng phó sang chủ động phòng ngừa, chú trọng xây dựng vùng nguyên liệu minh bạch, nâng cao năng lực quản trị, chuẩn hóa dữ liệu sản xuất, truy xuất nguồn gốc và tăng cường hiểu biết pháp lý trong thương mại quốc tế.

Đối với các địa phương, việc xây dựng chuỗi giá trị nông sản bền vững, vùng nguyên liệu đạt chuẩn, minh bạch thông tin sẽ góp phần nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm và giảm thiểu rủi ro trong các vụ việc phòng vệ thương mại. Đồng thời, các hiệp hội ngành hàng cũng cần phát huy vai trò kết nối, hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật thông tin thị trường, cảnh báo sớm và chia sẻ kinh nghiệm ứng phó. Chính vì vậy, hội thảo hôm nay được tổ chức với mong muốn tạo ra một diễn đàn trao đổi đa chiều giữa cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, địa phương, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp; qua đó cùng nhìn nhận rõ hơn những thách thức, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực phòng vệ thương mại cho doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn mới.

“Thông qua hội thảo hôm nay, chúng tôi kỳ vọng sẽ ghi nhận được nhiều ý kiến tâm huyết, những đề xuất xác đáng cũng như các mô hình, kinh nghiệm thực tiễn có giá trị nhằm góp phần xây dựng một hệ sinh thái hỗ trợ hiệu quả hơn cho doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam trước các thách thức ngày càng gia tăng của thương mại quốc tế” - ông Ngô Thiệu Phong cho biết.

Theo ông Chu Thắng Trung - Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại, những năm qua, kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông, lâm, thủy sản của Việt Nam ra thị trường thế giới đã đạt được những kết quả rất tích cực, chinh phục được nhiều thị trường vốn được coi là khó tính trước đây.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, xu hướng thương mại toàn cầu đang có những biến động rất lớn. Xung đột địa chính trị gia tăng cùng với xu hướng bảo hộ ngành sản xuất trong nước tại các quốc gia đang ngày càng thể hiện rõ nét. Do đó, các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam nói chung và nông, lâm, thủy sản nói riêng đang phải đối mặt với rất nhiều rủi ro khác nhau.

Riêng trong lĩnh vực phòng vệ thương mại, số lượng các biện pháp phòng vệ áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đang có xu hướng tăng lên rất nhanh. Cụ thể, từ đầu năm 2026 đến nay, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã phải đối phó với hơn 320 vụ việc điều tra từ 27 thị trường. Đáng chú ý, các mặt hàng nông – lâm – thủy sản, từ tôm, cá tra, mật ong, tủ gỗ, cho đến đĩa giấy, đều đang trở thành đích ngắm của các công cụ phòng vệ thương mại.

“Mức độ rủi ro về phòng vệ thương mại đối với các mặt hàng xuất khẩu của chúng takhông chỉ nằm khu trú lại ở những cái mặt hàng công nghiệp thường cómà bắt đầu mở rộng dần ra những mặt hàng nông lâm thủy sản khác. Và đó là chính lý do mà Cục Phòng vệ thương mại cũng muốn phối hợp với Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam và Sở Công Thương TP Cần Thơ tổ chức buổi Hội thảo cố gắng là chia sẻ đến quý vị những thông tin, nhữngkinh nghiệm của anh em chúng tôi trong cái quá trình xử lý, hỗ trợ các cái doanh nghiệptrong hoạt động phòng tránh rủi ro. Đâycũng là bước ngăn chặn những tác động không mong muốn đến từ các cuộc điều tra phòng vệ thương mại của nước ngoài đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là các mặt hàng nông - lâm - thủy sản" - ông Chu Thắng Trung nói.

Tại hội thảo, bên cạnh việc thông tin về xu hướng sử dụng các biện pháp phòng vệ thương mại trên thế giới trong thời gian gần đây, thực trạng các vụ việc phòng vệ thương mại đối với nông nghiệp Việt Nam, nguyên nhân khiến các quốc gia ngày càng sử dụng nhiều công cụ phòng vệ thương mại; thách thức phòng vệ thương mại đối với nông nghiệp Việt Nam cũng được đề cập.Các thị trường xuất khẩu lớn thường áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đối với hàng hóa nhập khẩu như thế nào?Các đại biểu còntrao đổi kinh nghiệm về xây dựng vùng nguyên liệu minh bạch và nâng cao năng lực phòng vệ thương mại từ góc độ địa phương; kinh nghiệm ứng phó với các vụ việc phòng vệ thương mại; giải pháp nâng cao năng lực phòng vệ thương mại cho doanh nghiệp nông nghiệp; vai trò của hiệp hội ngành hàng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp…