Các nhà thầu quân sự của Mỹ cần ít nhất 3 năm để bổ sung kho dự trữ của 3 hệ thống vũ khí chủ chốt được sử dụng rộng rãi trong chiến tranh Iran, theo một phân tích được công bố hôm 27/5/2026, làm gia tăng nỗi lo ngại trong nội bộ Mỹ rằng lực lượng quân sự của họ sẽ có hỏa lực hạn chế trong bất kỳ cuộc xung đột nào trong tương lai với một nước lớn nào đó ở Tây Thái Bình Dương.

Các hệ thống vũ khí đó gồm tên lửa hành trình Tomahawk (được sử dụng để tấn công các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ đối phương) và các tên lửa đánh chặn Patriot và THAAD (để phòng chống tên lửa và máy bay không người lái đang bay tới).

“Mỹ có đủ đạn dược cho bất kỳ kịch bản khả thi nào trong chiến tranh Iran, nhưng lượng dự trữ cạn kiệt đã tạo ra cho Mỹ một lỗ hổng dễ bị tổn thương trong tình huống nổ ra cuộc xung đột tiềm tàng ở Tây Thái Bình Dương”, Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) cho biết trong báo cáo mới của mình, được cung cấp cho hãng thông tấn AP. “Do đó, thời gian cần thiết để xây dựng lại các kho dự trữ đó đã trở thành một mối lo ngại lớn”.

Chính quyền ông Trump tăng tiền, nhưng sản xuất vẫn cần thời gian

Phân tích của viện nghiên cứu Washington nói trên đã tính đến đề xuất ngân sách quốc phòng lịch sử trị giá 1.500 tỷ USD của chính quyền phe Cộng hòa Trump cho năm 2027, trong đó đẩy nhanh đáng kể chi tiêu cho các loại đạn dược cao cấp đã bắt đầu dưới thời chính quyền của ôngBiden. Mặc dù có sự đồng thuận lưỡng đảng trong Quốc hội về việc tăng cường kho dự trữ, nhưng “vấn đề hiện nay không phải là tiền mà là thời gian”, theo báo cáo.

“Cần thời gian để mở rộng năng lực sản xuất và xây dựng các hệ thống phức tạp này”, báo cáo có đoạn, đồng thời nói thêm rằng giai đoạn dễ bị tổn thương sẽ kéo dài “trong vài năm cho đến khi kho dự trữ trở lại mức trước đây và thêm vài năm nữa trước khi đạt đến mức mà các nhà hoạch định chiến tranh mong muốn”.

Mặc dù kho dự trữ đạn dược được xếp vào loại mật, CSIS cho biết có đủ thông tin công khai trong các tài liệu ngân sách của Lầu Năm Góc để ước tính thời gian sản xuất.

Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã khẳng định nước này có khả năng tham chiến trong bất kỳ cuộc chiến nào. Họ đã hối thúc các nhà thầu quốc phòng đẩy nhanh sản xuất đạn dược, với việc ông Hegseth nói với các nhà lập pháp tháng trước rằng chi tiêu quân sự dưới thời ông Trump sẽ giúp các nhà sản xuất tăng gấp đôi hoặc thậm chí gấp ba năng lực sản xuất.

Trong cuộc họp nội các của Tổng thống Trump hôm 27/5, Bộ trưởng Hegseth đã ca ngợi những nỗ lực của Tổng thống trong việc mở rộng ngành sản xuất quốc phòng của nước này, với các nhà thầu tư nhân đầu tư vào các nhà máy và dây chuyền sản xuất mới “để chúng ta có được vũ khí nhanh hơn bao giờ hết”.

Phát ngôn viên chính của Lầu Năm Góc, Sean Parnell, cho biết trong một tuyên bố rằng quân đội Mỹ “có mọi thứ cần thiết để triển khai hành động vào thời điểm và địa điểm do Tổng thống lựa chọn”. Ông Parnell nói, “chúng tôi đã thực hiện nhiều chiến dịch thành công rộng khắp trong khi đảm bảo quân đội Mỹ sở hữu một kho vũ khí hùng hậu để bảo vệ người dân và lợi ích của chúng ta”.

Một số chuyên gia quân sự đã phản bác lại. Bà Virginia Burger, nhà phân tích chính sách quốc phòng cấp cao tại tổ chức giám sát Project On Government Oversight và là cựu sĩ quan thủy quân lục chiến, cho biết các quan chức Lầu Năm Góc “biết rõ thực tế về kho dự trữ quân sự của chúng ta và hy vọng họ đã nói với ai đó rằng, ‘Nếu chúng ta tham gia cuộc chiến này, ngay cả với những ước tính thận trọng nhất, chúng ta cũng đang rút cạn kho dự trữ xuống mức nguy cấp’”.

Những lo ngại về việc kho dự trữ bị suy giảm là chủ đề được thảo luận tại các phiên điều trần gần đây của Quốc hội Mỹ. Đối với đảng Dân chủ, nguồn cung cấp đạn dược là một chỉ số bất lợi đối với cuộc chiến tranh Iran do ông Trump phát động mà không có sự chấp thuận của giới lập pháp. Một số đảng viên Cộng hòa lập luận rằng vấn đề bắt nguồn từ việc Mỹ gửi hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot đến Ukraine sau khi Nga phát động “chiến dịch quân sự đặc biệt” vào năm 2022, mặc dù một số đồng minh của Mỹ cũng sử dụng các hệ thống này.

Nguồn gốc của tình trạng khó khăn này có thể bắt nguồn từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc - ông Mark Cancian, một đại tá thủy quân lục chiến đã nghỉ hưu và cố vấn cấp cao tại CSIS, đồng tác giả nghiên cứu với Chris H. Park, cho biết.

Sau khi Liên Xô tan rã cuối năm 1991, Mỹ cho rằng các cuộc chiến tranh trong tương lai sẽ ngắn và mang tính khu vực, ít cần đến số lượng lớn các loại vũ khí cao cấp như vậy - ông Cancian cho biết trong một cuộc phỏng vấn. Lầu Năm Góc đã đặt hàng số lượng tương đối thấp, với giả định rằng quân đội Mỹ sẽ không cần nhiều trong số đó. Các nhà thầu quân sự đã hưởng ứng bằng cách dựa vào quy mô sản xuất tương đối nhỏ để chế tạo chúng.

Xung đột vũ trang Nga - Ukraine cho thấy rằng các cuộc chiến có thể kéo dài và đòi hỏi lượng dự trữ lớn các loại vũ khí tiên tiến, ông Cancian nói. Đồng thời, các chiến lược gia quân sự của Mỹ đang mô phỏng các cuộc xung đột có thể xảy ra ở Tây Thái Bình Dương.

“Suy nghĩ bắt đầu thay đổi, nhưng việc xây dựng kho dự trữ cần thời gian”, ông Cancian nóithêm rằng, một phần thách thức là phải nhanh chóng đáp ứng được mạng lưới phức tạp các chuỗi cung ứng và nhà thầu phụ sản xuất các linh kiện rất mới.

Ông Cancian, người từng giám sát việc mua sắm trang thiết bị quân sự tại Văn phòng Quản lý và ngân sách dưới thời các Tổng thống George W. Bush (đảng Cộng hòa) và Barack Obama (đảng Dân chủ), cho biết chính quyền của Tổng thống Joe Biden xứng đáng được ghi nhận vì đã khởi xướng các cuộc đối thoại với ngành công nghiệp quốc phòng, đầu tư tiền vào cơ sở công nghiệp và đẩy mạnh sản xuất.

Sẽ mất bao lâu để xây dựng lại các kho dự trữ quan trọng?

Mỹ đã bắn hơn 1.000 quả tên lửa Tomahawk vào Iran, và ước tính của CSIS cho thấy có thể phải đến cuối năm 2030 mới có thể bổ sung đầy đủ lượng dự trữ trước chiến tranh.

Báo cáo cho biết, do số lượng đơn đặt hàng nhỏ trong quá khứ, mỗi năm chỉ sản xuất chưa đến 200 tên lửa Tomahawk. Tuy nhiên, nhà sản xuất Raytheon đặt mục tiêu tăng công suất lên hơn 1.000 tên lửa mỗi năm.

RTX, công ty mẹ của Raytheon, từ chối bình luận về các phát hiện của CSIS vì chưa xem báo cáo. Nhưng RTX đã chỉ ra các khoản đầu tư trị giá vài tỷ USD để tăng sản lượng, bao gồm mở rộng các cơ sở ở Alabama và Arizona (Mỹ).

Đối với các hệ thống phòng không đang được yêu cầu cao, việc thay thế tới 290 tên lửa đánh chặn THAAD (có khả năng bắn hạ máy bay không người lái và tên lửa của Iran) có thể kéo dài đến cuối năm 2029, theo ước tính của CSIS. Việc bổ sung hơn 1.000 tên lửa đánh chặn Patriot dự kiến ​​sẽ hoàn tất vào giữa năm 2029. CSIS lưu ý, Lockheed Martin đang tăng đáng kể sản lượng đạn dược cho cả hai hệ thống, trong khi việc chuyển giao THAAD “dường như đã được sắp xếp lại để ưu tiên nhu cầu của Mỹ hơn so với các đồng minh và đối tác”.

“Việc bàn giao tên lửa Patriot đặt ra một vấn đề nan giải cho Mỹ vì nhu cầu bổ sung kho dự trữ của chính mình, giúp Ukraine phòng thủ trước các cuộc tập kích tên lửa của Nga và đáp ứng nhu cầu của 17 quốc gia khác sử dụng tên lửa đánh chặn này”, báo cáo cho biết.

Lockheed Martin cho biết trong một tuyên bố rằng họ đang đầu tư 9 tỷ USD đến năm 2030 và “đã mang lại những kết quả hữu hình để đáp ứng nhu cầu đạn dược tăng cao, bao gồm một cơ sở mới ở Alabama được công bố tuần trước cùng với hơn 20 cơ sở khác trên khắp nước Mỹ”.

Xem thêm:

>> Yếu tố giúp Iran sinh tồn trước đòn phong tỏa khắc nghiệt của Mỹ ở Hormuz?

>> Bài học lịch sử và ý đồ của Mỹ - Israel dùng đặc nhiệm để đoạt urani của Iran

>> Mơ hồ chiến lược - học thuyết răn đe mới của vùng Vịnh trong cuộc chiến Iran