Mỹ không kích Iran

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết trên mạng xã hội rằng các máy bay quân sự Mỹ đã nhắm vào hệ thống trinh sát, mạng lưới thông tin liên lạc, các trận địa phòng không, kho chứa máy bay không người lái (UAV) và năng lực rải thủy lôi của Iran sau khi một tàu hàng bị tấn công vào sáng cùng ngày.

Sau đó, CENTCOM xác nhận chiến dịch nhằm vào 10 mục tiêu quân sự tại nhiều địa điểm trong và xung quanh eo biển Hormuz. Các cuộc không kích mới cho thấy nguy cơ xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang, bất chấp việc hai bên đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời nhằm tạo điều kiện đàm phán một thỏa thuận toàn diện chấm dứt xung đột.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đã tấn công các kho tên lửa, kho UAV và các trạm radar ven biển của Iran vì Tehran "một lần nữa vi phạm thỏa thuận ngừng bắn". Ông Trump cũng cảnh báo sẽ đến thời điểm Mỹ "không thể tiếp tục kiềm chế" và buộc phải "hoàn tất công việc bằng biện pháp quân sự".

"Nếu điều đó xảy ra, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không còn tồn tại", ông Trump viết.

Động thái mới diễn ra chỉ vài ngày sau khi một UAV của Iran được cho là tấn công một tàu hàng ngoài khơi Oman hôm 25/6, khiến Mỹ tiến hành các cuộc không kích đáp trả vào ngày hôm sau. Theo CENTCOM, trong vụ việc mới nhất, lực lượng Iran đã sử dụng UAV cảm tử để tấn công tàu chở dầu Kiku, khi con tàu đang vận chuyển hơn 2 triệu thùng dầu thô qua eo biển Hormuz.

Dữ liệu theo dõi hành trình tàu biển cho thấy tàu Kiku rời một mỏ dầu của Qatar ở giữa Vịnh Ba Tư và đang trên đường tới một cảng của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nằm bên Vịnh Oman, sau khi đi qua eo biển Hormuz. Con tàu được cho là đã lựa chọn tuyến hàng hải gần bờ biển Oman - một tuyến thay thế cho luồng hàng hải đi qua vùng biển do Iran kiểm soát.

Một tổ chức an ninh hàng hải đa quốc gia do Hải quân Mỹ giám sát cho biết sẽ mở rộng tuyến hàng hải qua Oman theo cả hai chiều lưu thông, động thái có thể làm gia tăng căng thẳng với Tehran, quốc gia coi eo biển Hormuz là một đòn bẩy quan trọng trong các cuộc đàm phán với Washington. CENTCOM khẳng định Iran đã có cơ hội tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn nhưng "đã lựa chọn không làm như vậy" khi tiến hành vụ tấn công nhằm vào tàu Kiku. Truyền hình nhà nước Iran đưa tin đã xảy ra các vụ nổ tại khu vực phía bắc eo biển Hormuz.

Vùng Vịnh chỉ trích cuộc tấn công UAV vào Bahrain

Trước đó cùng ngày, Bộ Ngoại giao Bahrain cho biết nước này đã trở thành mục tiêu của "một số máy bay không người lái của Iran", đồng thời lên án đây là "mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh của người dân". Hiện chưa có báo cáo về thiệt hại. Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công nhiều địa điểm của "quân đội Mỹ trong khu vực", song không nêu rõ mục tiêu cụ thể.

Bahrain là một trong những quốc gia chỉ trích Iran mạnh mẽ nhất trong khu vực và cũng là nơi đặt căn cứ của Hạm đội 5 Hải quân Mỹ. Quốc gia này vừa đăng cai cuộc họp giữa Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và các ngoại trưởng Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), kết thúc bằng lời kêu gọi Iran chấm dứt các cuộc tấn công và đảm bảo eo biển Hormuz được mở hoàn toàn cho hoạt động hàng hải.

Nhiều quốc gia vùng Vịnh ngày 28/6 đã đồng loạt lên án các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Iran nhằm vào Bahrain, đồng thời khẳng định sẽ đoàn kết đối phó với mọi hành động gây hấn có thể xảy ra từ Tehran trong tương lai.

Tổng Thư ký Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), ông Jasem Mohamed Albudaiwi, gọi cuộc tấn công của Iran nhằm vào Bahrain là hành động "phản bội", đồng thời cảnh báo động thái này sẽ làm suy yếu các nỗ lực hòa bình đang được thúc đẩy tại Trung Đông. GCC là tổ chức đại diện cho lợi ích của Bahrain, Oman, Saudi Arabia, Qatar, Kuwait và UAE. Nhiều quốc gia thành viên cũng đã ra tuyên bố riêng lên án Iran.

Bộ Ngoại giao Kuwait cho rằng các cuộc tấn công của Iran là "hành động nguy hiểm làm suy yếu các nỗ lực vì hòa bình và ổn định, đồng thời đe dọa an ninh và sự ổn định của toàn khu vực”. Cả Kuwait và UAE đều tái khẳng định cam kết ủng hộ an ninh và sự ổn định của Bahrain. Saudi Arabia và Qatar cũng lên án các cuộc tấn công mới nhất của Iran, cho rằng đây là hành vi vi phạm chủ quyền của Bahrain cũng như luật pháp quốc tế.

Đáng chú ý, Bộ Ngoại giao Oman đến nay vẫn chưa đưa ra bình luận về vụ việc. Oman duy trì lập trường trung lập trong suốt cuộc xung đột và nhiều lần đóng vai trò trung gian giữa Washington và Tehran. Hiện Oman và Iran cũng đang tiếp tục đàm phán về một khuôn khổ hợp tác chung liên quan đến việc quản lý hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz trong tương lai.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu các cuộc đàm phán với Iran, viết trên mạng xã hội tối 26/6 rằng nếu có bất đồng về thỏa thuận ngừng bắn, Tehran nên "nhấc điện thoại lên để đối thoại", đồng thời nhấn mạnh rằng "bạo lực sẽ bị đáp trả bằng bạo lực".

Hiện Mỹ và Iran đang tiếp tục đàm phán về các điều khoản của thỏa thuận, bao gồm việc bảo đảm tự do hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển quan trọng đối với nguồn cung dầu mỏ và khí đốt toàn cầu - cũng như tương lai chương trình hạt nhân và kho uranilàm giàu ở cấp độ cao của Iran. Theo thỏa thuận tạm thời, hai bên có 60 ngày để hoàn tất các điều khoản chi tiết. Một trong những nội dung quan trọng của tiến trình này là chấm dứt giao tranh tại Lebanon giữa Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn.