Theo thông báo chung do Pakistan và Qatar công bố sáng 22/6, các bên đã thành lập Ủy ban Cấp cao về giám sát đàm phán Mỹ - Iran và cơ quan này đã nhất trí lộ trình đàm phán 60 ngày hướng tới thỏa thuận chính thức cuối cùng. Thông báo khẳng định bước đi đặt nền tảng cho việc khởi động ngay lập tức các cuộc trao đổi kỹ thuật rộng lớn hơn giữa hai bên.

Cũng theo thông báo, đối thoại Mỹ - Iran sẽ diễn ra trong suốt tuần này. Bên cạnh đó, hai bên đã nhất trí thiết lập một đường dây liên lạc nhằm tránh xảy ra những hiểu lầm hay sự vụ đáng tiếc tại khu vực eo biển Hormuz.

Pakistan và Qatar đã trực tiếp tham gia hỗ trợ các cuộc hòa đàm đầu tiên giữa Mỹ và Iran tại Thụy Sĩ ngày 21/6. Trong đó, phái đoàn Pakistan do đích thân Thủ tướng Shehbaz Sharif dẫn đầu. Theo một số đánh giá, ngày thương lượng hôm qua đã diễn ra khá căng thẳng. Phái đoàn đàm phán Iran thậm chí đã rời phòng họp để phản đối việc Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tấn công trở lại vào Iran.

Tuy nhiên, với thông báo chung vừa công bố của hai nhà trung gian, tiến trình thương thảo vẫn được duy trì và không bị đình lại như một số đồn đoán. Mặc dù vậy, giới phân tích cảnh báo đây là một hành trình đầy thách thức. Nguy cơ đàm phán không thể về đích như lộ trình đề ra là rất cao, trừ phi các bên thực sự nghiêm túc và có quyết tâm chính trị đủ mạnh để sẵn sàng thỏa hiệp.

Trong khi đó, trái ngược với thông báo của hải quân Mỹ về đảm bảo lưu thông bình thường của tàu thuyền qua eo biển Hormuz, dữ liệu phân tích hàng hải mới nhất cho thấy số tàu đi qua vùng biển chiến lược này đã suy giảm mạnh do biện pháp phong tỏa của Iran.

Theo số liệu vừa công bố của Kpler, trong ngày 21/6, chỉ có tổng cộng 5 tàu đi qua eo biển Hormuz, giảm mạnh từ mức 26 tàu trong ngày 20/6. Trong số các tàu vừa lưu thông, có 3 tàu chở dầu cỡ lớn, mỗi chiếc chở theo 2 triệu thùng dầu thô của Saudi Arabia. Tuy nhiên, Kpler cho biết số liệu trên có thể không phản ánh đúng thực tế, do một số tàu có thể đã tắt hệ thống định danh và định vị khi di chuyển qua khu vực này.

Mở lại eo biển Hormuz là một trong những nội dung then chốt trong thỏa thuận sơ bộ đạt được hồi tuần trước giữa Mỹ và Iran. Hai bên thống nhất tuyến hàng hải được lập tức khai thông sau khi thỏa thuận được ký và phát huy hiệu lực. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau khi dỡ phong tỏa hôm 19/6, Iran đã thông báo áp đặt trở lại hạn chế với eo Hormuz trong ngày 20/6. Tehran khẳng định biện pháp này nhằm đáp trả việc Israel đẩy mạnh tấn công quân sự tại Lebanon, vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Ngay sau tuyên bố của Iran, Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ đặc trách khu vực Trung Đông (CENTCOM) đã ra thông báo bác bỏ. CENTCOM khẳng định eo biển Hormuz vẫn được mở và tàu thương mại có thể qua lại bình thường. CENTCOM cũng trấn an rằng lực lượng Mỹ vẫn đang hiện diện tại khu vực để đảm bảo lưu thông thông suốt của tuyến hàng hải huyết mạch này.