Buổi sáng ngày cuối năm, Nghĩa trang liệt sĩ phường Quảng Trị chìm trong làn sương mỏng. Hương trầm thoang thoảng quyện trong gió sớm se lạnh, lan tỏa khắp không gian linh thiêng, nơi đất trời giao hòa giữa ký ức và hiện tại.

Còn nhớ, ngày 22/10/2025, tỉnh Quảng Trị trang trọng tổ chức lễ viếng, truy điệu và an táng 34 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại khu vực Thành cổ Quảng Trị và Di tích lịch sử văn hóa Trường Bồ Đề. Các anh đã ngã xuống trong trận chiến 81 ngày đêm khốc liệt bảo vệ Thành cổ Quảng Trị mùa hè đỏ lửa năm 1972. Sau hơn nửa thế kỷ nằm lại trong lòng đất, mùa xuân năm nay các anh được trở về với đồng đội, yên nghỉ tại nghĩa trang này.

Hơn 14 năm gắn bó với công việc quản trang tại nghĩa trang liệt sĩ thị xã Quảng Trị, nay là phường Quảng Trị, vào dịp Tết, ông Nguyễn Duy Sang lo quét dọn, chỉnh tranghơn 800 phần mộ liệt sĩ tại đây. Tết này là cái Tết đầu tiên 34 liệt sĩ hy sinh ở Thành cổ Quảng Trị và Di tích lịch sử văn hóa trường Bồ Đề được đưa về yên nghỉ bên đồng đội. “Hiện tại công việc chăm sóc phần mộ các liệt sĩ tại nghĩa trang là việc thường nhật, đặc biệt trong dịp Tết, tất cả các phần mộ tại nghĩa trang đều được làm sạch đẹp. Chúng tôi quét dọn, thêm cát, thay hương, thay hoa trên các phần mộ. Tất cả mong muốn đền đáp lại công ơn của những người đã hy sinh cho đất nước, đang nằm lại trên mảnh đất này”.

Cuối năm, Thành cổ Quảng Trị gợi nhắc bao điều kỳ diệu. Trong làn khói hương bảng lảng, từng bước chân người chậm rãi, nhẹ nhàng. Giữa không gian ấy, trong dòng người đến Thành cổ Quảng Trị những ngày cuối năm có những đoàn cựu chiến binh, những gia đình có người thân, bạn bè, đồng đội đang nằm lại trên mảnh đất này.

Ông Tống Công Vinh, quê tỉnh Ninh Bình lặng lẽ đứng rất lâu trước khu mộ chung, đôi tay run run thắp nén hương tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ: “Tôi vào Quảng Trị dịp cận Tết này, bớt chút thời gian vào đây dâng hương, rất trân quý các đồng chí đã anh dũng hi sinh nằm lại nơi đây. Chúng tôi rất cảm động khi được quay lại mảnh đất này và cảm ơn tất cả các đồng chí đã hy sinh”.

Trong dòng người đến với Thành cổ Quảng Trị những ngày cuối năm có rất nhiều bạn trẻ khắp mọi miền đất nước. Có những bạn lần đầu đến với Quảng Trị, vào thăm Thành cổ, tận mắt nhìn thấy những kỷ vật, được nghe kể về những câu chuyện bi tráng trong trận chiến mùa hè đỏ lửa năm 1972.

Bạn Dương Thanh Thương, sinh viên Đại học An Giang chia sẻ: “Em cảm thấy vô cùng xúc động khi đến đây, nơi máu xương của ông cha ta đã để lại để cho thế hệ trẻ chúng em có được nền độc lập hòa bình như hiện nay. Mỗi một bước chân, em nghĩ chúng ta nên đi nhẹ một chút, bởi vì ở nơi đây cha anh ta đã hy sinh và đang yên nghỉ tại đây rất nhiều. Hy vọng là thế hệ trẻ chúng ta hãy cố gắng học tập, trau dồi phát triển bản thân để đóng góp những giá trị tích cực nhất cho bản thân, gia đình và xã hội”.

Rời Thành cổ Quảng Trị, dòng người tiếp tục tìm về Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Đường 9, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, nơi yên nghỉ của hàng vạn Anh hùng liệt sĩ khắp mọi miền Tổ quốc. Trên những triền đồi thoai thoải, hàng vạn ngôi mộ xếp hàng ngay ngắn, hướng về một phía. Từng cơn gió thoảng qua khẽ rung những nhành hoa trên từng phần mộ liệt sĩ. Mùa xuân ở đây dường như đến rất chậm, rất khẽ, nhưng đọng lại rất sâu… Chị Mai Thanh Thảo Ngân quê ở miền Nam lần đầu tiên đến viếng hương các Anh hùng liệt sĩ ở Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn đã nán lại rất lâu bên những phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính.

“Đến với Quảng Trị, em rất là cảm động, bởi vì để có được nền hòa bình như thế này, ông cha ta phải hy sinh rất nhiều. Nhất là vào dịp gần Tết, khi mà mọi người đều quây quần bên gia đình thì các anh hùng liệt sĩ còn phải nằm lại ở đây. Em rất là xúc động. Em nghĩ là thế hệ trẻ chúng ta đang sống trong hòa bình, độc lập thì cần phải biết trân trọng vì cha ông ta đã phải hi sinh rất nhiều”.

Từng đoàn người, những bước chân chầm chậm và những câu chuyện như thế lặng lẽ nối dài giữa không gian linh thiêng, tĩnh lặng. Chính sự hiện diện của mọi người, từ cựu chiến binh, người dân đến du khách đã làm nên chiều sâu cảm xúc cho mùa xuân nơi vùng đất thiêng Quảng Trị.

Ở Quảng Trị, mùa xuân không chỉ đến từ các sắc hoa mà còn hiện hữu trong những hoạt động tri ân, đền ơn đáp nghĩa đối với các Anh hùng liệt sĩ, người có công. Cả tỉnh Quảng Trị hiện có 288 công trình ghi công Anh hùng liệt sĩ, trong đó có 157 nghĩa trang liệt sĩ với hơn 74.000 mộ liệt sĩ. Ngoài những hoạt động thường xuyên, cứ mỗi dịp Tết Nguyên đán, việc hương khói trên các phần mộ tại các nghĩa trang càng được quan tâm chăm sóc đặc biệt.

Bà Cáp Thị Thiên Trang, Trưởng Ban Quản lý Khu lưu niệm Tổng Bí thư Lê Duẩn và Thành cổ Quảng Trị nói, đây vừa là nghĩa vụ, vừa là trách nhiệm thiêng liêng của Đảng bộ, chính quyền và người dân tỉnh Quảng Trị. “Với đặc thù của Di tích Thành cổ Quảng Trị là nơi yên nghỉ của hàng ngàn chiến sĩ trong sự kiện 81 ngày đêm mùa hè lịch sử năm 1972, đêm Giao thừa, trước thời khắc năm mới, chúng tôi tổ chức lễ dâng hương để sưởi ấm những linh hồn đang yên nghỉ ở mảnh đất này. Sáng Mồng 1 Tết, Ban quản lý tổ chức lễ tri ân, dâng hương, tạo không khí ấm cúng nơi các anh hùng liệt sĩ đang yên nghỉ”.

Đất trời chuyển mình sang xuân, Thành cổ Quảng Trị và các nghĩa trang liệt sĩ lặng lẽ đón những bước chân trở về. Giữa sắc xuân tươi thắm, quá khứ và hiện tại giao hòa, nhắc nhở mỗi người rằng, đất nước bình yên hôm nay đều có cả mồ hôi và xương máu của những thế hệ đi trước.Và chính từ ký ức ấy, mùa xuân trên vùng đất Quảng Trị càng trở nên sâu lắng, thiêng liêng và nghĩa tình.