Chiều 9/6, tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Thế Cương, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Hà Nội cho biết, sau một năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã góp phần tinh gọn bộ máy, giảm tầng nấc trung gian, tăng cường phân cấp, phân quyền cho cơ sở.

Theo ông Trần Thế Cương, một trong những yếu tố quan trọng giúp Hà Nội vận hành thông suốt mô hình mới ngay từ ngày 1/7/2025 là sự chủ động chuẩn bị từ sớm về thể chế và nhân sự. Trên cơ sở kinh nghiệm thực hiện thí điểm chính quyền đô thị, HĐND thành phố đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương tham gia xây dựng Luật Tổ chức chính quyền địa phương (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Trong một năm qua, HĐND thành phố và HĐND cấp xã đã ban hành hơn 3.000 nghị quyết về cơ chế, chính sách và giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, góp phần tháo gỡ nhiều khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn.

“Từ ngày 1/7/2025 đến giữa tháng 5/2026, HĐND các cấp đã tổ chức hàng trăm cuộc giám sát, khảo sát, tập trung vào các vấn đề như giải ngân đầu tư công, triển khai dự án trọng điểm, thực hiện kỷ luật, kỷ cương hành chính và xử lý các điểm nghẽn phát triển”, ông Trần Thế Cương chia sẻ.

Đặc biệt, HĐND thành phố đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động dân cử. Nền tảng điều hành tập trung với 9 phân hệ phần mềm được triển khai đồng bộ đến 126 xã, phường; 100% tài liệu phục vụ kỳ họp được số hóa, góp phần nâng cao hiệu quả điều hành và giảm chi phí hành chính.

Ba bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ quá trình triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Đảng đoàn HĐND thành phố Hà Nội rút ra ba bài học kinh nghiệm quan trọng.

Thứ nhất, sự lãnh đạo xuyên suốt của cấp ủy Đảng cùng cơ chế phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị là yếu tố quyết định thành công. Thực tế cho thấy những địa phương mà cấp ủy và người đứng đầu thường xuyên kiểm tra, đôn đốc đều xử lý tốt các khó khăn phát sinh trong giai đoạn chuyển tiếp.

Thứ hai, đội ngũ đại biểu HĐND hoạt động chuyên trách giữ vai trò then chốt trong việc đáp ứng khối lượng công việc ngày càng lớn. Việc tăng cường đại biểu chuyên trách đã giúp nâng cao chất lượng thẩm tra, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương.

Thứ ba, cần chủ động đi trước một bước về thể chế và nguồn lực. Thể chế phải thực sự mở đường cho phát triển, trong khi nguồn nhân lực và hạ tầng công nghệ cần được đầu tư đồng bộ để đáp ứng yêu cầu quản trị hiện đại.

Theo ông Trần Thế Cương, bên cạnh kết quả đạt được vẫn còn những hạn chế như khối lượng công việc tăng nhanh, chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều, kỹ năng công nghệ thông tin của một bộ phận cán bộ còn hạn chế và một số quy định trong mô hình mới chưa được hướng dẫn đầy đủ.

“HĐND thành phố sẽ tập trung hoàn thiện Đề án nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của HĐND các cấp giai đoạn 2026-2031; tiếp tục tăng cường đội ngũ đại biểu chuyên trách; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn và chuyển đổi số; đồng thời xây dựng hạ tầng HĐND số từ thành phố đến cơ sở”, ông Trần Thế Cương đưa ra giải pháp.

Lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo

Cùng nhìn lại một năm vận hành mô hình mới, bà Bùi Huyền Mai, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội cho biết hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội đã trải qua quá trình chuyển đổi sâu rộng cả về tổ chức và phương thức hoạt động.

Một trong những kết quả nổi bật là việc tinh gọn đầu mối, giảm từ 35 phòng, ban xuống còn 9 ban và 1 văn phòng ở cấp thành phố; đồng thời hoàn thành việc sắp xếp tổ chức Mặt trận ở cơ sở theo mô hình mới.

Theo bà Bùi Huyền Mai, việc tinh gọn bộ máy không chỉ giúp khắc phục tình trạng chồng chéo chức năng, nhiệm vụ mà còn tạo thuận lợi hơn cho người dân khi tiếp cận hệ thống Mặt trận. Thay vì phải liên hệ nhiều đầu mối khác nhau, người dân có thể tiếp cận một hệ thống thống nhất từ thành phố đến cơ sở.

“Từ thực tiễn triển khai, MTTQ thành phố rút ra bài học quan trọng nhất là mọi hoạt động trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp phải lấy sự hài lòng và đồng thuận của người dân làm thước đo cao nhất”, bà Bùi Huyền Mai đánh giá.

Bài học này được cụ thể hóa bằng việc đẩy mạnh chuyển đổi số. Thông qua nền tảng Mặt trận số Thủ đô tích hợp trên ứng dụng iHanoi, người dân có thể gửi phản ánh, kiến nghị trực tiếp tới các cơ quan chức năng. Đến nay, hàng trăm kiến nghị đã được tiếp nhận và chuyển xử lý, góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch trong hoạt động của chính quyền.

Bên cạnh đó, công tác giám sát, phản biện xã hội được triển khai theo hướng thực chất hơn, tập trung vào các vấn đề dân sinh, việc thực hiện Luật Thủ đô, công tác giải phóng mặt bằng và các dự án trọng điểm. Mặt trận các cấp cũng tham gia hòa giải hàng nghìn vụ việc ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững ổn định xã hội.

Tuy nhiên, theo bà Bùi Huyền Mai, vẫn còn những khó khăn như một bộ phận cán bộ chậm đổi mới tư duy, kỹ năng số chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi nguồn lực và hạ tầng công nghệ ở cơ sở còn hạn chế.

Thời gian tới, MTTQ thành phố sẽ tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm gồm: tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động theo hướng sát cơ sở; đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung; nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, nhất là giám sát việc thực thi công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức.

Quán triệt chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về chuyển từ “sắp xếp bộ máy” sang “vận hành hiệu quả bộ máy”, từ “ổn định tổ chức” sang “nâng cao chất lượng quản trị”, lãnh đạo HĐND và MTTQ thành phố Hà Nội khẳng định sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm mục tiêu cao nhất, góp phần xây dựng Thủ đô phát triển nhanh, bền vững, văn minh và hiện đại.