Cuối Xuân, đầu Hècũng là lúc những vườn mậnở miền núiSơn La bắt đầu vào vụ. Nhưng khác với trước đây, khi mận chỉ chín rộ trong 1 thời điểm, dẫn đến tình trạng có lúc khó tiêu thụ, giá giảm, thì nay, nhiều hộ nông dân đã mạnh dạn thay đổi cách làm.

Giữa vườn mận hậu sai trĩu quả, chị Đỗ Thị Vân, ở bản Yên Thi, xã Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La phấn khởi cho biết, mận chính vụ không mang lại nhiều hiệu quả về kinh tế. Từ năm 2021, sau khi học hỏi kinh nghiệm làm mận chín sớm ở Mộc Châu và Kim Chung, gia đình đã đầu tư hệ thống nước tưới để chăm sóc hơn 300 gốc mận trên diện tích 2 ha.

“Từ đầu năm đến giờ gia đình đã thu hoạch được 4 tấn mận chín sớm, thu về gần 300 triệu đồng, hiện trên cây vẫn còn vài tấn. Vì là mận chín sớm, sản lượng lại chưa có nhiều nên việc tiêu thụ rất dễ, thương lái mua nhiều và đến tận nơi thu mua. Thị trường cho mận chín sớm chủ yếu là Hà Nội và TPHCM, hiện nay đang bán được giá cao, từ 60.000 - 80.000 đồng/kg”, chị Vân cho biết.

Nhờ áp dụng các biện pháp như tỉa cành, điều tiết nước, sử dụng phân bón hợp lý và che phủ đúng thời điểm, vườn mận chính sớm của gia đình chịVânđã cho thu hoạch sớm hơn từ2 -3thángso với các loại mận chính vụ.

“Mận chín sớm cần áp dụng kỹ thuật trồng và chăm sóc cao hơn mận thường, vì mận sinh trưởng vào dịp cuối năm thời tiết khô, sương muối, nên phải đảm bảo đủ nước để cho cây mận đậu được hoa, đậu được quả và quả phát triển tốt. Với mận chín sớm, nước tưới là yếu tố rất quan trọng, mận cần bón đủ phân và phải phun thuốc phòng sâu, rệp hại đúng thời kỳ, đúng thời điểm mới đậu được quả”, chị Vân chia sẻ kinh nghiệm.

Điều đáng nói, giá mận chín sớm thường cao gấp nhiều lần so với mận chính vụ. Nếu như mận chính vụ chỉ có giá từ 15.000 - 20.000 đồng/kg, thì mận chín sớm có thể đạt 60.000 - 80.000 đồng/kg.

“Từ khi làm mận chín sớm, thu nhập của gia đình tôi tăng lên rất nhiều, vì giá thành của trái mận này rất cao, cao gấp 4 lần so với làm mận thường. Năm vừa rồi gia đình thu hoạch được 10 tấn mận chín sớm, trừ chi phí cũng lãi được 700 triệu đồng”, chị Vân cho biết.

Không chỉ riêng gia đình chịĐỗ Thị Vân, mô hình trồng mận chín sớmđã được nhân rộngtại xã Lóng Phiêng. Toàn xã có hơn 1.000 ha mận, trong đó có 130 ha mận chín sớm, sản lượng đạt 1.560 tấn, giá trị ước đạt 62 tỷ đồng, thu nhập bình quân khoảng 185 triệu đồng/ha.

Ông Trần Văn Hoàng, Phó Chủ tịch UBND xã Lóng Phiêng, tỉnh Sơn La cho biết, từ những mô hình trồng mận chín sớm ban đầu, khi thấy có hiệu quả, xã tổ chức cho nông dân trong xã đến học tập, trao đổi kinh nghiệm để nhân rộng diện tích ra các bản khác.

“Qua các buổi thực tế tại vườn, những gia đình còn lăn tăn, trăn trở về hiệu quả của mô hình mận chín sớm đã thấy được hiệu quả, qua đó xã đã lan tỏa, nhân rộng được mô hình này để nâng cao hiệu quả kinh tế cho bà con”, ông Hoàng cho hay.

Từ những thay đổi nhỏ trong tư duy canh tác, người nông dân Sơn La đang từng bước giảm phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết tự nhiên, chủ động điều chỉnh thời vụ, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường. Đây không chỉ là hướng đi bền vững cho người nông dân Sơn La, còn là bài học kinh nghiệm quý cho nhiều địa phương khác.

Hiệu quả kinh tế từ những vườn mận xanh tốt hôm nay, một tương lai tươi sáng hơn đã và đang mở ra cho Sơn La - nơi người nông dân không chỉ làm nông, còn làm chủ tri thức, làm chủ thị trường sản phẩm nông sản trái vụ.