Nấm linh chi, cây sâm dưới tán rừng Hoàng Liên - thêm sinh kế bền vững
Cập nhật: 1 ngày trước
Hơn 162.000 tỷ đồng đầu tư 3 tuyến cao tốc chiến lược
Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đặt cọc mua nhà tối đa 5%, tăng bảo vệ quyền lợi người mua
VOV.VN - Sau cơn bão Yagi năm 2024, nhiều hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng đệm Vườn quốc gia Hoàng Liên, tỉnh Lào Cai phải gây dựng lại sinh kế từ đầu. Năm nay, những bịch nấm linh chi đã cho thu hoạch ngay sau nhà và sang năm, cây sâm sẽ về với bà con để trồng dưới tán rừng.
Phía sau ngôi nhà của anh Lồ Văn Dương, người Giáy ở thôn Tả Van Giáy, xã Tả Van (Lào Cai) là một góc vườn nhỏ quây bạt lưới đen. Bên trong, những bịch phôi xếp thành hàng, mỗi bịch nhú lên một tai nấm màu nâu đỏ. Gia đình anh bắt đầu trồng nấm linh chi từ tháng 3 năm nay.
“Theo đúng kỹ thuật là thi thoảng phải mở bạt ra cho thoáng khí. Những cây này là lứa thứ hai bắt đầu lên, mỗi túi lên được một lá thôi. Đợt trước được phát hơn 200 bịch, thu được gần chục kg, mỗi kg bán được 300 nghìn”, anh Dương cho biết.
Năm nay ở hai xã Tả Van và Bản Hồ có 90 hộ trồng nấm linh chi đỏ Ga-2 như gia đình anh Dương. Cùng với bịch phôi, mỗi hộ được hỗ trợ lưới đen cản quang, bạt che, dây treo và nhiệt kế, được tập huấn và vào chung một nhóm Zalo để cán bộ kỹ thuật theo dõi, hướng dẫn hằng ngày. Chỉ sau ba tháng, lứa nấm đầu tiên đã cho kết quả ngoài mong đợi, trong đó có hộ thu tới 13 kg. Toàn bộ sản phẩm được doanh nghiệp bao tiêu. Giống nấm do Viện Nấm ăn và Nấm dược liệu, Học viện Nông nghiệp Việt Nam phân lập từ nấm mọc tự nhiên. Năm 2025, Vườn quốc gia Hoàng Liên nhận chuyển giao quy trình, rồi tự nhân giống, đóng bịch ngay tại vườn.
Bà Nguyễn Thị Hồng Thắm, chuyên viên Phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế, Vườn quốc gia Hoàng Liên cho biết, sau lứa thu đầu tiên, nhiều hộ đã tính chuyện làm ăn xa hơn: “Bà con đều thấy là chăm sóc rất dễ dàng và hoàn toàn có thể tiếp cận được. Một số đã phản hồi là muốn những năm tiếp theo có thể mua giống từ Vườn quốc gia Hoàng Liên hoặc các đơn vị khác về để trồng, phát triển tại gia đình, cũng như hợp tác giữa các hộ với nhau trên quy mô rộng hơn”.
Đích xa hơn mà bà con và Vườn quốc gia cùng hướng tới là xây dựng sản phẩm OCOP từ nấm linh chi có chỉ dẫn địa lý vùng trồng.
Nếu nấm linh chi là sinh kế ngắn ngày thì cây sâm là khoản đầu tư dài hơi. Sâm Lai Châu ưa bóng râm và độ ẩm cao, rất hợp với khí hậu chân dãy Hoàng Liên Sơn. Vườn ươm của Vườn quốc gia hiện có khoảng 20.000 cây giống. Năm 2027, mỗi hộ trồng nấm sẽ được nhận thêm 200 cây sâm hai năm tuổi. Từ năm thứ ba, cây đã cho hạt để bà con tự nhân giống. Nếu phát triển lên khoảng 2.000 cây, chỉ trên chừng 20 m² đất, sau 5 đến 7 năm một gia đình có thể thu khoảng 4 kg củ, trị giá chừng 40 triệu đồng.
Chia sẻ về cách thức hướng dẫn cho bà con dân tộc thiểu số chưa thạo chữ, chưa thạo tiếng phổ thông, ông Nguyễn Văn Sang, chuyên viên Phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế, cho biết: “Thứ nhất là tài liệu xây dựng với những từ ngữ đơn giản, dễ hiểu. Thứ hai là triển khai theo hình thức cầm tay chỉ việc, sẽ đến từng hộ gia đình hoặc từng nhóm hộ gia đình, hướng dẫn trực tiếp để những người không biết chữ hoặc những người không hiểu tiếng phổ thông có thể nhìn và làm theo”.
Hai mô hình nấm linh chi và sâm được Vườn quốc gia Hoàng Liên triển khai với sự đồng hành của tổ chức Aide et Action (Cộng hòa Pháp). Đây là một phần trong chặng đường gần 10 năm Vườn quốc gia cùng bà con vùng đệm gây dựng sinh kế. Ông Nguyễn Hữu Hạnh, Giám đốc Vườn quốc gia Hoàng Liên nói về điều cốt lõi phía sau: “Đối với công tác quản lý bảo vệ rừng của Vườn quốc gia Hoàng Liên, muốn bền vững và ổn định lâu dài đều phải dựa vào dân, gắn với cộng đồng. Chính vì thế chúng tôi xác định: giúp người dân có việc làm, có thêm thu nhập là sẽ giảm áp lực lên tài nguyên rừng”.
Từ góc vườn nấm sau nhà đến những luống sâm dưới tán cây, bà con vùng đệm Hoàng Liên đang có thêm cách để sống được nhờ rừng mà không phải tác động tiêu cực đến tài nguyên rừng nói chung và bảo tồn đa dạng sinh học của Vườn di sản ASEAN Hoàng Liên nói riêng.
Từ khóa: nấm linh chi, nấm linh chi đỏ,trồng nấm linh chi ở Tả Van,nấm linh chi Hoàng Liên,sâm Lai Châu
Thể loại: Kinh tế
Tác giả: an kiên/vov tây bắc
Nguồn tin: VOVVN