Chăm sóc bằng cả trách nhiệm và yêu thương

Giữa cái nắng tháng Bảy, khuôn viên Trung tâm Điều dưỡng thương binh Duy Tiên vẫn yên bình. Đến giờ cơm trưa, một chiếc xe đẩy chở những suất ăn nóng hổi chậm rãi lăn qua từng dãy nhà. Có phòng rộn ràng tiếng chuyện trò của các thương binh bên mâm cơm. Cũng có căn phòng chỉ còn tiếng thìa chạm bát, nơi các điều dưỡng viên kiên nhẫn bón từng thìa cơm cho những người lính đã nhiều năm không còn khả năng tự cầm đũa. Ở một số căn phòng khác, người vợ lặng lẽ xới cơm, gắp thức ăn cho người bạn đời là các thương bệnh binh đã đồng hành cùng mình suốt nhiều năm.

Trung tâm bố trí mỗi thương, bệnh binh một phòng ở khang trang, đầy đủ tiện nghi. Với những người đã có gia đình, vợ hoặc chồng có thể lên ở cùng để thuận tiện chăm sóc. Khung cảnh ấy khiến nơi đây không chỉ là một cơ sở điều dưỡng mà thực sự trở thành mái nhà của những người đã đi qua chiến tranh.

Được thành lập năm 1957, tiền thân là Khu Điều dưỡng thương binh Nam Hà, những ngày đầu Trung tâm phải đưa thương binh về ở nhờ nhà dân do cơ sở vật chất còn thiếu thốn. Có thời điểm, nơi đây nuôi dưỡng gần 700 thương binh nặng đến từ nhiều tỉnh, thành trong cả nước.

Hiện nay, Trung tâm quản lý, điều trị và nuôi dưỡng 47 thương, bệnh binh nặng cùng một thân nhân liệt sĩ. Phần lớn đều suy giảm khả năng lao động từ 81% đến 100%; khoảng 80% bị liệt cột sống phải gắn bó với xe lăn, số còn lại mang nhiều thương tật đặc biệt như mù hai mắt, cụt hai chi hoặc đa chấn thương.

Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng thương binh Duy Tiên Mã Thị Bích Nhạn cho biết: "Chiến tranh đã lùi xa nhưng sự hy sinh của các thế hệ cha anh không bao giờ được phép lãng quên. Chăm sóc sức khỏe và ổn định đời sống cho các thương, bệnh binh là niềm vinh dự và cũng là nhiệm vụ trọng tâm của đơn vị. Có những bác nằm liệt hàng chục năm, không thể tự vận động nên phải bón từng thìa cơm, hỗ trợ vệ sinh, chăm sóc 24/24 giờ. Trường hợp bệnh nặng sẽ được chuyển lên các bệnh viện tuyến trên để điều trị kịp thời”.

Hộ lý gánh nước từ sông về phục vụ thương, bệnh binh

Với những người lính trở về từ chiến tranh, điều níu giữ họ ở lại không chỉ là điều kiện chăm sóc ngày càng đầy đủ mà còn là tình cảm của những người ngày ngày đồng hành bên cạnh.

Là một trong những người gắn bó lâu năm với Trung tâm, thương binh Trịnh Văn Đôngvẫn nhớ như in những ngày đầu điều dưỡng tại đây, khi cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn: "Tôi về Trung tâm Điều dưỡng thương binh Duy Tiên từ những ngày còn rất khó khăn, khi nơi đây có gần 700 thương binh. Khi ấy nhà cửa còn tạm bợ, mỗi phòng ở bốn người, có những khi thiếu nướchộ lý phải gánh nước từ sông về phục vụ chúng tôi".

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, Trung tâm đã thay đổi rất nhiều. Điều khiến ông xúc động nhất không chỉ là những dãy nhà khang trang hay điều kiện sinh hoạt đầy đủ hơn, mà chính là sự tận tâm của những con người vẫn ngày đêm chăm sóc các thương, bệnh binh.

Theo ông Đông, ở Trung tâm có người bị chấn thương sọ não, có người mắc bệnh tâm thần, có người nhiều năm chỉ gắn bó với chiếc xe lăn, rồi có người trái tính trái nết do di chứng để lại những cơn đau… Mỗi người một hoàn cảnh, một nỗi đau, nhưng đều được cán bộ, nhân viên đối xử bằng sự kiên nhẫn và yêu thương.

"Với chúng tôi, trung tâm thực sự là một mái nhà chung. Khi ốm đau đều được chăm sóc tại chỗ, trường hợp nặng được chuyển lên tuyến trên điều trị kịp thời. Nếu không được chăm sóc ở đây có lẽ chúng tôi đã không còn sống đến bây giờ. Chính sự quan tâm đó đã giúp nhiều anh em chúng tôi kéo dài sự sống và yên tâm điều dưỡng”, ông Đông cho biết.

Sự tận tụy ấy được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Không ít cán bộ, nhân viên hôm nay là con em của những cán bộ từng công tác tại Trung tâm hoặc lớn lên trong những gia đình có công với cách mạng. Với họ, chăm sóc thương, bệnh binh không đơn thuần là công việc mà còn là cách tiếp nối truyền thống tri ân.

Là con em của cán bộ, công nhân viên tại Trung tâm, chị Nguyễn Thị Hằng cho biết: "Từ nhỏ tôi đã quá quen thuộc với hình ảnh các bác, các chú thương, bệnh binh nơi đây. Gần 15 năm phục vụ, tôi chưa bao giờ coi đây chỉ là một công việc mưu sinh. Với tôi, các bác chính là những người thân trong gia đình. Càng gắn bó, tôi càng thấu hiểu nỗi đau di chứng sau những trận chiến, để rồi tự nhủ lòng mình phải cố gắng hơn nữa nhằm xoa dịu những thiệt thòi ấy".

Giữa cuộc trò chuyện, chị Nguyễn Thị Thương, nhân viên điều dưỡng có bố là liệt sĩ, mẹ là thương binh đang được chăm sóc tại Trung tâm, bỗng xin phép: "Anh chị đợi em một chút nhé, để em chuẩn bị canh cơmrồi đưa cho các bác kịp giờ".

Chúng tôi ngỏ ý phụ một tay để các bác nhận cơm nhanh hơn. Chị Thương chỉ cười hiền: "Chúng em quen việc rồi, nhanh lắm. Với lại, người khác mang cơm các bác lại không ưng đâu".

Nói rồi, chị thoăn thoắt xếp từng suất cơm lên khay, nhẹ nhàng mang đến tận giường từng thương binh. Đó chỉ là một khoảnh khắc rất đỗi bình dị nhưng đầy yêu thương và trách nhiệm trong guồng quay thường nhật của Trung tâm,

Với những cán bộ, nhân viên và các thương bệnh binh, nơi đây đã trở thành một mái nhà chung - nơi những hy sinh của quá khứ được đáp đền bằng sự tận tụy, nghĩa tình và lòng biết ơn được gìn giữ trong từng bữa cơm, từng viên thuốc, từng lời hỏi han mỗi ngày.