Vụ Xuân năm 2026, toàn tỉnh Hà Tĩnh gieo cấy trên 59.000 ha lúa, năm nay lúa Xuân chín sớm hơn các năm trước, đánh giá bước đầu, vụ Xuân năm nay năng suất ước đạt 60 đến 61 tạ/1ha.

Những ngày qua, thời tiết nắng mưa xen kẽ nên việc thu hoạch lúa của bà con có phần vất vả hơn, tuy nhiên, bà con nông dân vẫn tận dụng tối đa thời tiết nắng ráo để thu hoạch cho kịp thời vụ, giữ trọn thành quả lao động sau những tháng ngày chăm sóc vất vả.

Mặc dùnăng suất lúa đạt caonhưng niềm vui không còn được trọn vẹnđối với người nông dân Hà Tĩnh,khi giá lúa tươi chỉ đạt 4.700 đồng/kg, thấp hơn vụ xuân 2025 khoảng 700 đồng/kg. Đã vậy, năm nay thương lái không đến tận ruộng thu gom như những mùa trước nên bàconphải tốn thêm chi phí vận chuyển đến cơ sở thu mua.

Với giá bán 4.700 đồng/kg lúa tươi, mỗi sào thu về khoảng 1,4 triệu đồng.Sau khi trừ chi phí máy cày, máy gặt, giống, phân bón... thìngười nông dân đangphải chịu lỗ khoảng 200.000 đồng/sào.Trước thực trạng trên, nhiều hộ gia đình đangtranh thủ thời tiết nắng ráo để phơi khô,tích trữ,hy vọng giá sẽ nhích lên mới bán. Tuy nhiên, với chi phí đầu vào tăng như hiện nay thì để hòa vốn, lúa khô cũng phải đạt giá 7.000 đồng/kg.

Bà Nguyễn Thị Hảo, thôn Đồng Cao, xã Thiên Cầm, tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Chi phí sản xuất đều tăng 20 đến 30%, nhưng giá lúa lại rất thấp, mấy năm nay tôi cũng làm nhiều ruộng, nhưng từ giờ trở đi, tôi thấy thu nhập thấp quá, không có lãi, tôi cũng không muốn mượn thêm ruộng của nhà khác để làm nữa”.

Theo như phản ánh của người dân,dogiá dầu tăng cao nên các chi phí thuê máy gặt, máy cày đều tăng theo. Hiện nay, giá thuê máy gặt đang ở mức 180.000 đến 200.000 đồng/sào, tăng 50.000 đồng/sào so với vụ xuân 2025,nhìn chung, chi phí thuê máy cày, máy gặt, vật tư nông nghiệpnăm nayđều tăng từ 20đến30%.

Vớitình trạng giá lúa ở mức thấp, đầu ra khó khăn, hiện nay,các cơ quan chức năngtỉnhHà Tĩnhđang tăng cường kết nối với doanh nghiệp, HTX để hỗ trợ tiêu thụ lúa cho bà con nông dân. Để giúp người dân ổn định chi phí, các địa phương cũng tăng cường quản lý, kiểm soát và điều tiết dịch vụ máy gặt, tránh tình trạng nâng giá, ép giá.

Ông Phan Thanh Nghi - Phó Chủ tịch UBND xã Cẩm Xuyên cho biết: Vụ xuân 2026, toàn xã sản xuất 1.484 ha. Đến thời điểm hiện tại, địa phương đã thu hoạch đạt khoảng 40% diện tích. Lúa năm nay được mùa nhưng lại mất giá, thị trường tiêu thụ gặp khó.

Ông Nghi nói: “Hiện nay, xã đang kết nối, tìm kiếm các đơn vị thu mua để giúp bà con tiêu thụ; đồng thời khuyến cáo bà con tận dụng thời tiết thuận lợi để phơi, cất trữ, chờ thời điểm giá lên rồi tiến hành bán. Bên cạnh đó, xã cũng đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn, hướng dẫn bà con thực hiện các giải pháp tiết kiệm chi phí sản xuất của vụ hè thu sắp tới nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế”.

Điệp khúc “được mùa mất giá” tiếp tục lặp lại cho thấy những bất cập trong chuỗi sản xuất - tiêu thụ lúa gạo. Để giải bài toán này, các cơ quan chức năng cần những giải pháp đồng bộ từ quy hoạch sản xuất, nâng cao chất lượngsản phẩm,đến xây dựng liên kết bền vững với doanh nghiệp và mở rộng thị trường. Khi đầu ra được đảm bảo, người nông dân mới có thể yên tâm gắn bó lâu dài với đồng ruộng.