Thông tin trên được Đại tá Nguyễn Huy Lục, Trưởng phòngCục An ninh mạng, Bộ Công an đưa ra tại tọa đàm "Mạng lưới cảnh báo rủi ro trực tuyến đa ngành tại Việt Nam", diễn ra sáng 13/11 tại Hà Nội.

Chương trình do Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an chủ trì, kết nối cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực như tài chính - ngân hàng, ví điện tử, viễn thông, mạng xã hội, thương mại điện tử và giao vận nhằm chia sẻ các tín hiệu rủi ro lừa đảo trực tuyến theo thời gian thực.

Tội phạm mạng ngày càng tinh vi, hoạt động liên thông nhiều nền tảng

Theo Đại tá Nguyễn Huy Lục, tình hình tội phạm mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao có nhiều diễn biến phức tạp về địa bàn, phương thức và thủ đoạn hoạt động.Trong 9 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận hơn 1.800 vụ lừa đảo trực tuyến, giảm 20% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là kết quả bước đầu trong công tác phòng, chống lừa đảo trực tuyến.

Hiện nay, có 3 nhóm nguy cơ nổi bật trên không gian mạng. Thứ nhất là các hoạt động tấn công mạng, gián điệp mạng và chiến dịch quy mô lớn với thủ đoạn tinh vi, nhắm vào hệ thống trọng yếu và dữ liệu quan trọng.

Thứ hai là hành vi lợi dụng không gian mạng để tuyên truyền, phá hoại tư tưởng. Hoạt động phát tán thông tin xấu, độc và các hành vi ảnh hưởng đến an ninh quốc gia tiếp tục diễn biến phức tạp. Cuối cùng là nhóm tội phạm xâm phạm trật tự, an toàn xã hội, trong đó có lừa đảo trực tuyến, đánh bạc trực tuyến và các hành vi chiếm đoạt tài sản qua môi trường mạng.

"Tội phạm mạng hiện nay dịch chuyển phương thức hoạt động chủ yếu qua các kênh như Facebook, Telegram, Zalo, VoIP, với thủ đoạn ứng dụng công nghệ AI, tự động hóa, giả mạo thông tin ngày càng tinh vi. Các phương thức giao dịch qua ví điện tử, tiền điện tử cũng làm gia tăng khó khăn trong việc phát hiện, truy vết và xử lý", Đại tá Lục cho biết.

Đáng chú ý, lừa đảo trực tuyến hiện diễn ra xuyên suốt trên nhiều nền tảng. Các đối tượng có thể tiếp cận nạn nhân qua mạng xã hội, dẫn dụ bằng tin nhắn, cuộc gọi, sau đó chiếm đoạt và tẩu tán tiền trong thời gian rất ngắn. Trong khi đó, mỗi tổ chức, doanh nghiệp thường chỉ nắm được một phần thông tin về chuỗi hành vi lừa đảo, thậm chí chỉ nhận diện được dấu hiệu bất thường khi người dân đã chuẩn bị chuyển tiền.

Những thách thức trong thời gian tới còn đến từ việc tội phạm ngày càng ứng dụng công nghệ tinh vi như AI, giả mạo hình ảnh, giọng nói và tự động hóa hành vi. Hoạt động phạm tội mang tính xuyên biên giới, được tổ chức tại một quốc gia nhưng gây thiệt hại ở quốc gia khác.

Kết nối dữ liệu để cảnh báo lừa đảo gần thời gian thực

Trước thực tế trên, mạng lưới cảnh báo rủi ro trực tuyến đa ngành tại Việt Nam được định hướng xây dựng nhằm kết nối những thông tin hiện đang phân tán tại các tổ chức, doanh nghiệp.Mạng lưới hướng tới mục tiêu bảo vệ người dân trên toàn bộ hành trình sử dụng không gian số, từ khi bị tiếp cận, dẫn dụ đến thời điểm thực hiện giao dịch, thay vì chỉ tập trung phát hiện rủi ro tại khâu chuyển tiền.

Phát biểu tại tọa đàm, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an nhấn mạnh, sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, các nền tảng trực tuyến và dịch vụ tài chính đang mở ra nhiều cơ hội cho phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời đặt ra những thách thức ngày càng phức tạp đối với công tác bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu và bảo vệ người dân trên không gian mạng.

"Chúng ta không thể phòng, chống lừa đảo trên một không gian mạng có tính kết nối cao bằng những cơ chế cảnh báo còn phân tán, riêng lẻ. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới cách tiếp cận, chuyển từ phát hiện, xử lý từng vụ việc sang chủ động nhận diện và phòng ngừa nguy cơ; từ bảo vệ riêng lẻ từng hệ thống sang tăng cường phối hợp, chia sẻ tín hiệu rủi ro giữa các ngành, các nền tảng và các doanh nghiệp", Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh.

Từ góc độ an ninh dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân, Đại tá Nguyễn Hồng Quân cho rằng, dữ liệu vừa là nguồn lực quan trọng để nhận diện, phòng ngừa rủi ro, vừa là tài sản cần được bảo vệ nghiêm ngặt trước các nguy cơ xâm nhập, đánh cắp, lộ lọt và khai thác trái phép.

Một vụ lộ lọt dữ liệu không chỉ gây thiệt hại trực tiếp cho tổ chức, cá nhân mà còn có thể trở thành nguồn thông tin để các đối tượng tiếp tục thực hiện hành vi giả mạo, lừa đảo và xâm phạm quyền của người dân.

Vì vậy, việc thúc đẩy chia sẻ tín hiệu rủi ro phải đồng thời bảo đảm an ninh dữ liệu, bảo mật thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Hoạt động kết nối giữa các tổ chức, doanh nghiệp cần dựa trên nguyên tắc rõ ràng về mục đích, phạm vi, trách nhiệm và cơ chế bảo vệ thông tin; việc chia sẻ phải có kiểm soát, tuân thủ pháp luật, không làm phát sinh những nguy cơ mới đối với dữ liệu và quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng.

Với thông điệp "Chia sẻ tín hiệu rủi ro, chủ động phòng chống lừa đảo", tọa đàmhướng tới tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin giữa cơ quan chức năng và cộng đồng doanh nghiệp, từng bước hình thành mạng lưới cảnh báo đồng bộ, giúp phát hiện và ngăn chặn lừa đảo từ sớm.

Tại Tọa đàm, các chuyên gia đề xuất xây dựng mạng lưới cảnh báo rủi ro trực tuyến tại Việt Nam. Sáng kiến kêu gọi sự tham gia của các ngân hàng, đơn vị cung cấp ví điện tử, doanh nghiệp viễn thông và nền tảng mạng xã hội, với thông điệp “Một người báo cáo, triệu người được bảo vệ”.