Khoảng hơn 30.000m3 rác tích tụ nhiều tháng

Nhiều tháng nay, khu vực lòng hồ Thủy điện Bản Vẽ đoạn qua xã Nhôn Mai xuất hiện tình trạng rác, củi và gỗ tạp trôi nổi với mật độ dày đặc. Nhiều khu vực rác kéo dài hàng km, tập trung trên dòng Nậm Nơn.

Theo ghi nhận, phần lớn lượng rác là gỗ, củi, cành cây, tre nứa và thực bì bị nước lũ cuốn từ thượng nguồn về hồ chứa. Đại diện Công ty Thủy điện Bản Vẽ cho biết đây là khối lượng rác lớn nhất từng tích tụ tại lòng hồ kể từ khi công trình đi vào vận hành, với tổng khối lượng ước tính hơn 30.000m3.

Nguyên nhân được xác định xuất phát từ các đợt lũ lớn liên tiếp trong mùa mưa năm 2025 trên lưu vực hồ chứa. Trong đó, trận lũ do ảnh hưởng hoàn lưu bão số 3 có lưu lượng đỉnh lũ lên tới 12.800m3/s, vượt lưu lượng đỉnh lũ kiểm tra của công trình là 10.500m3/s và cao gấp hơn 3 lần mức trung bình nhiều năm trước.

Theo báo cáo của Công ty Thủy điện Bản Vẽ, ngay sau khi các đợt lũ kết thúc, đơn vị đã tổ chức kiểm tra hiện trạng rác trôi nổi trên lòng hồ và ký hợp đồng với 2 đơn vị để triển khai thu gom, xử lý. Tuy nhiên với khối lượng rác quá lớn, lại nằm trong vùng lòng hồ có địa hình núi cao bao quanh nên việc thu gom gặp nhiều khó khăn.

Cũng theo báo cáo, đến nay, công tác thu gom tại các khu vực thuộc xã Hữu Khuông và Mỹ Lý cơ bản hoàn thành. Riêng khu vực xã Nhôn Mai vẫn còn lượng rất lớn rác tồn đọng do điều kiện thi công khó khăn, chi phí vận hành tăng cao và thiếu nguồn cung nhiên liệu phục vụ phương tiện thu gom.

Ông Lê Hồng Thái, Chủ tịch UBND xã Nhôn Mai cho biết, rác và gỗ tồn đọng trên dòng Nậm Nơn đang ảnh hưởng đến giao thông đường thủy, việc đi lại của người dân các bản Phìa Òi, Piêng Luống; đồng thời phát sinh mùi hôi, ảnh hưởng môi trường khu vực.

Hoàn thiện phương án xử lý rác

Qua kiểm tra thực địa tại khu vực ranh giới các xã Nhôn Mai và Hữu Khuông, lực lượng chức năng ghi nhận lượng lớn củi, gỗ tạp, rác thải tự nhiên trôi dạt, tích tụ trên diện tích hơn 141ha mặt nước.

Riêng tại xã Nhôn Mai, rác tập trung thành 3 vùng lớn, trong đó có khu vực kéo dài khoảng 8km với diện tích khoảng 127ha. Một khu vực khác dài khoảng 1km, rộng gần 12ha cũng trong tình trạng rác, củi, gỗ tích tụ dày đặc trên mặt nước.

Tại xã Hữu Khuông, nhiều điểm dọc khe Chà Lạt và khe Kẹp ghi nhận tình trạng gỗ, củi và rác tự nhiên tồn đọng hai bên bờ, phủ kín nhiều diện tích mặt nước. Phần lớn số này đã ngâm nước lâu ngày và có dấu hiệu mục nát.

Trước thực trạng trên, cuối tháng 3/2026, UBND xã Nhôn Mai đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh Nghệ An và Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét cho phép địa phương tìm đơn vị thu gom, xử lý và tận thu rác trên lòng hồ theo đúng quy định, trên nguyên tắc không sử dụng ngân sách nhà nước.

Ngày 7/5, UBND tỉnh Nghệ An giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan hướng dẫn Công ty TNHH Xây dựng công nghệ môi trường HKC hoàn thiện phương án xử lý rác thải trôi dạt trên lòng hồ Thủy điện Bản Vẽ.

UBND tỉnh Nghệ Anyêu cầu việc xử lý phải bảo đảm đúng quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, quản lý tài sản công và tận dụng tối đa sản phẩm sau trục vớt theo hướng “lấy thu bù chi”, không sử dụng ngân sách nhà nước. Đồng thời, quá trình thẩm định, tổ chức thực hiện phải bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát tài sản và không để phát sinh lợi ích cục bộ, tiêu cực.

Theo đánh giá của đoàn kiểm tra liên ngành vào ngày 7/4/2026, hiện các vị trí rác tích tụ vẫn ở xa đập chính nên chưa ảnh hưởng trực tiếp đến vận hành hồ chứa. Tuy nhiên, nếu không được xử lý kịp thời, lượng rác tồn đọng có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn vận hành công trình trong thời gian tới.