Lãi suất tăng – “Liều thuốc đắng” để hạ nhiệt lạm phát và giữ ổn định vĩ mô

Việc tăng lãi suất trong bất kì tình huống nào đều không có lợi cho người dân cũng như doanh nghiệp. Tuy nhiên ở góc độ quản lý vĩ mô, tăng lãi suất giống như một loại công cụ tài chính cần thiết để bảo vệ nền kinh tế khỏi những rủi ro lớn hơn.

Lý do thứ nhất, khi dòng tiền trong lưu thông quá rẻ, nhu cầu tiêu dùng cũng như đầu tư tăng đột biến đẩy giá hàng hóa lên cao. Thứ hai, khi các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Mỹ, liên tục duy trì lãi suất cao, đồng đô la ngày càng mạnh lên. Nếu Việt Nam không điều chỉnh lãi suất tương ứng, dòng vốn có xu hướng chảy ngược về các thị trường lãi suất cao hơn, gây áp lực mất giá lên đồng tiền Việt Nam. Đồng nội tệ yếu đồng nghĩa với việc hàng hóa nhập khẩu, như xăng dầu, nguyên liệu sản xuất, trở nên đắt đỏ. Nguyên nhân dẫn đến lạm phát bắt đầu từ sự lưu thông quá ngưỡng của dòng tiền.

Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - tiền tệ Quốc gia, TS. Cấn Văn Lực, cho biết:“Lãi suất huy động đầu vào sẽ tiếp tục gia tăng ở một số thời điểm do áp lực về lạm phát, do người dân vẫn còn mong muốn chuyển dịch kênh đầu tư thì chúng ta phải tăng lãi suất huy động để thu hút tiền gửi từ người dân và doanh nghiệp".

Một vấn đề nữa liên quan đến việc lãi suất tăng nhằm mục đích nắn dòng vốn vào sản xuất thực thay vì bất động sản. Vì khi lãi suất thấp kéo dài thường dẫn đến tình trạng đầu cơ bất động sản hay chứng khoán quá mức. Lãi suất tăng đồng nghĩa với chi phí vốn tăng lên, các nhà đầu tư buộc phải tính toán kỹ lưỡng hơn. Điều này vừa thanh lọc thị trường, vừa nắn dòng tiền vào những lĩnh vực sản xuất, kinh doanh có giá trị thực, thay vì tập trung vào vòng xoáy đầu cơ tài chính rủi ro. Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, vấn đề nắn dòng vốn khỏi những lĩnh vực nguy cơ cao rất quan trọng.

“Rõ ràng đến giai đoạn này không thể nói là chúng ta dựa vào đồng tiền rẻ mà chúng ta phải điều hướng dòng tiền vào các mục tiêu ưu tiên. Nếu như đồng tiền không rẻ thì nó không thể chảy vào khu vực dự trữ, tích trữ, đầu cơ, bất động sản hay một số lĩnh vực đầu tư khác. Nhưng một số lĩnh vực cần khuyến khích, ưu tiên như xuất khẩu thì chúng ta cần ưu tiên dòng vốn có chính sách khác với lĩnh vực cần kiểm soát",GS. TS Hoàng Văn Cường nói.

Phương án ổn định kinh tế vĩ mô trước cơn bão tài chính toàn cầu

Khi lãi suất chạm ngưỡng 2 con số, đời sống của người dân, của doanh nghiệp đòi hỏi sự thích nghi cao độ. Lấy ví dụ đối với những người đang vay mua nhà, mua xe với lãi suất thả nổi, một khoản vay 2 tỷ đồng với lãi suất tăng thêm 2-3% đồng nghĩa với việc mỗi tháng gia đình phải chi thêm vài triệu đồng tiền lãi. Trong bối cảnh thu nhập khó tăng đột biến, người dân bắt đầu chuyển sang trạng thái phòng thủ, các kế hoạch chi tiêu lớn bị hoãn lại, tiêu dùng xa xỉ bị cắt giảm.

Chuyên gia tài chính, bất động sản Rich Nguyễn, chia sẻ: “Với lãi suất huy động 8, 9% thì lãi suất cho vay ra có thể dao động từ 14 đến 16% và nó sẽ tạo áp lực rất lớn lên người vay mua nhà. Ví dụ trước kia anh vay 2 tỷ nguyên tiền lãi anh phải trả 17 đến 18 triệu thì lúc này lên đến 27, 28 triệu, tăng khoảng gần 50%. Đây thực sự là áp lực rất lớn đối với kể cả những người mua nhà ở thực, đặc biệt với người đầu cơ, kể cả những nhà đầu tư tận dụng các gói ưu đãi của chủ đầu tư từ cách đây hơn 1 năm ân hạn gốc lãi thì bây giờ thực sự bị ngộp”.

Với doanh nghiệp, lãi suất tăng đồng nghĩa với chi phí vốn tăng theo, buộc các doanh nghiệp phải tái cấu trúc. Những đơn vị yếu kém, sống dựa vào vốn vay đối mặt với nhiều khó khăn hơn nhiều so với thời điểm tiền rẻ. Ngược lại, đây là cơ hội để những doanh nghiệp quản trị tốt, có dòng tiền khỏe mạnh, khẳng định vị thế.

Ông Lê Đình Chung - Tổng giám đốc SGO Homes, nhận định: “Trong dài hạn thì sẽ có tác dụng rất lớn vì tôi thấy rằng giai đoạn này nhà đầu tư dùng đòn bẩy tài chính rất nhiều”.

Việc lãi suất cho vay chạm ngưỡng 10%/năm là phương án ổn định kinh tế vĩ mô trước cơn bão tài chính toàn cầu. Tăng lãi suất ít nhiều gây ra những khó khăn nhất đình về chi phí sinh hoạt, áp lực nợ nần. Tuy nhiên, đó lại là giải pháp hợp lý ở thời điểm nền kinh tế cần kiểm soát tốt lạm phát, tránh ảnh hưởng đến hệ thống tài chính.

Trong giai đoạn tiền đắt này, sự chủ động thích nghi, cắt giảm chi tiêu không thiết yếu và quản trị rủi ro chặt chẽ chính là chìa khóa để mỗi cá nhân và doanh nghiệp vượt qua thách thức, chờ đợi một chu kỳ kinh tế mới ổn định và bền vững hơn.