Theo Kênh 12 của Israel, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chuyển tới Iran 15 điều kiện nhằm chấm dứt cuộc xung đột hiện nay. Các điều kiện này bao trùm hầu hết mục tiêu chiến lược của Mỹ và Israel trong cuộc chiến.

Tuy nhiên, Kênh 12 dẫn nguồn tin cho rằng giới chức Israel lo ngại ông Trump và đội ngũ của ông có thể thúc đẩy nhanh một “thỏa thuận khung” hoặc “thỏa thuận về nguyên tắc” với Iran, thay vì kiên quyết yêu cầu thực hiện đầy đủ các điều kiện như một tiền đề để chấm dứt xung đột.

Theo ba nguồn thạo tin, các trợ lý cấp cao của Tổng thống Mỹ, gồm Đặc phái viên Jared Kushner và ông Steve Witkoff, đã xây dựng một cơ chế bao gồm việc tuyên bố ngừng bắn kéo dài một tháng. Trong thời gian này, các bên sẽ tiến hành đàm phán về một thỏa thuận gồm 15 điểm, tương tự các thỏa thuận trước đây do chính quyền ông Trump làm trung gian với Hamas tại Gaza và với Lebanon.

Trước đó, ông Trump cho biết đã đạt được khoảng 15 điểm đồng thuận trong các cuộc đàm phán gián tiếp với một nhân vật chủ chốt của Iran.

Mỹ đặt những điều kiện gì với Iran?

Dẫn nguồn phương Tây, Kênh 12 đã công bố 14 trong số 15 điều kiện và lợi ích mà Mỹ đưa ra với Iran, cụ thể như sau:

Các yêu cầu của Mỹ đối với Iran:

1. Iran phải dỡ bỏ toàn bộ năng lực hạt nhân hiện có.

2. Iran phải cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân trong bất kỳ hoàn cảnh nào.

3. Không được làm giàu urani trên lãnh thổ Iran.

4. Iran phải chuyển giao khoảng 450 kg urani được làm giàu ở mức 60% cho Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế trong thời gian sớm nhất, theo lộ trình sẽ được thống nhất.

5. Các cơ sở hạt nhân tại Natanz, Isfahan và Fordo phải bị tháo dỡ.

6. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế phải được đảm bảo quyền tiếp cận đầy đủ, minh bạch và giám sát toàn diện tại Iran.

7. Iran phải từ bỏ “mô hình” sử dụng các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.

8. Iran phải chấm dứt việc tài trợ, chỉ đạo và trang bị cho các lực lượng ủy nhiệm.

9. Eo biển Hormuz phải được duy trì mở và hoạt động như một tuyến hàng hải tự do.

10. Chương trình tên lửa của Iran phải bị hạn chế cả về tầm bắn và số lượng, với các ngưỡng cụ thể sẽ được xác định sau.

11. Việc sử dụng tên lửa trong tương lai chỉ được giới hạn cho mục đích tự vệ.

Các lợi ích Iran có thể nhận được:

12. Iran sẽ được dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt do cộng đồng quốc tế áp đặt.

13. Mỹ sẽ hỗ trợ Iran phát triển chương trình hạt nhân dân sự, bao gồm sản xuất điện tại nhà máy điện hạt nhân Bushehr.

14. Cơ chế “snapback” (tái áp đặt trừng phạt tự động nếu Iran vi phạm cam kết) sẽ bị loại bỏ.

Hiện chưa có thông tin về điều kiện thứ 15 trong đề xuất của Mỹ.

Mỹ đã thông báo trước với Israel

Kênh 12 nhận định, kịch bản đạt được một thỏa thuận nguyên tắc nhanh chóng nhưng còn mơ hồ đang khiến giới lãnh đạo chính trị và an ninh Israel “mất ngủ”, do lo ngại Iran có thể giành lợi thế khi xung đột kết thúc trước khi các điều khoản cụ thể được thống nhất.

Một quan chức Israel tiết lộ với báo chí rằng Mỹ đã thông báo trước cho Israel về kế hoạch 15 điểm nêu trên trước khi chuyển tới phía Iran, đồng thời xác nhận nội dung chính của đề xuất. Tuy nhiên, phía Israel tỏ ra hoài nghi về khả năng Tehran chấp nhận khuôn khổ nói trên, dù Mỹ được cho là lạc quan về cơ hội đạt thỏa thuận.

Các nguồn tin cũng cho biết Washington đã thông báo cho Israel trước khi khởi động các cuộc tiếp xúc với Iran về chấm dứt xung đột từ cuối tuần qua, dù không rõ thời điểm cụ thể.

Bên cạnh đó, Mỹ cùng các bên trung gian gồm Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ đang thảo luận khả năng tổ chức một “hội nghị hòa bình” với Iran, có thể diễn ra sớm nhất vào cuối tuần này tại Islamabad. Tuy nhiên, hai nguồn tin cho biết Iran hiện chưa đồng ý tham gia.

Theo Channel 12, việc tham dự hội nghị cần được lãnh tụ tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, phê chuẩn. Tuy nhiên, nhân vật này được cho là đã bị thương trong chiến dịch quân sự đang diễn ra và chưa xuất hiện công khai, làm gia tăng sự bất định trong quá trình ra quyết định của Tehran.

Hiện chưa rõ cấp độ của các cuộc tiếp xúc nếu diễn ra. Phía Mỹ được cho là muốn tổ chức đối thoại cấp cao, có thể giữa Phó Tổng thống JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf. Tuy nhiên, một kịch bản khác là đàm phán cấp thấp hơn giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và các trợ lý cấp cao của ông Trump.

Dù vậy, các quan chức Mỹ và Israel đều cho rằng xung đột khó có thể chấm dứt hoặc thậm chí tạm dừng trong vòng 2–3 tuần tới, do tiến trình đàm phán được dự báo sẽ kéo dài và còn nhiều khác biệt lớn giữa các bên.