Chiều 20/4, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVIdưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Quốc hội thảo luận về kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2021–2025 và định hướng giai đoạn 2026–2030. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã giải trình làm rõ những vấn đề đại biểu nêu, đồng thờinhấn mạnh phát triển hạ tầng giao thông đồng bộ là động lực then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.

Đẩy mạnh đầu tư cao tốc, hoàn thiện mạng lưới đường bộ

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, thực hiện các kết luận của Trung ương, phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng giao thông, được xác định là một trong những động lực quan trọng để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Theo quy hoạch đến năm 2050, mạng lưới cao tốc Việt Nam gồm 41 tuyến với tổng chiều dài 8.993 km, trong đó 6.539 km dự kiến hoàn thành trước năm 2030. Đến nay, cả nước đã đưa vào khai thác khoảng 3.345 km cao tốc.

Về quy mô, tỷ lệ cao tốc 4–6 làn xe hoàn chỉnh đạt 37%, trong khi 4 làn hạn chế chiếm 47% và 2 làn xe chiếm 16%. Bộ Xây dựng đang triển khai phần lớn dự án, chiếm 77% tổng chiều dài.

Trong giai đoạn 2026–2030, dự kiến đầu tư thêm 1.721 km cao tốc, bao gồm nâng cấp các tuyến hiện hữu, với tổng nhu cầu vốn khoảng 802.868 tỷ đồng. Đối với hệ thống quốc lộ, cả nước đã hoàn thành hơn 24.000 km, trong đó hơn 17.500 km được phân cấp cho địa phương quản lý từ năm 2025.

“hiện đã hoàn thành 1.701 km đường ven biển (khoảng 60%), và đang thi công thêm 340 km. Giai đoạn tới sẽ tiếp tục hoàn thiện 772 km còn lại nhằm tăng cường kết nối liên vùng, đặc biệt tại các địa phương ven biển”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh thông tin.

Liên quan đến phát triển mạnh đường sắt, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, chiến lược ưu tiên tuyến trục và đô thị. Theo quy hoạch, mạng lưới đường sắt quốc gia gồm 25 tuyến với tổng chiều dài 6.658 km. Hiện mới khai thác 7 tuyến với 2.510 km, phần lớn là đường khổ 1m, lạc hậu. Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ tập trung phát triển các tuyến trục quan trọng như Hà Nội – TP.HCM, Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, cùng các tuyến kết nối khu vực.

“Đối với đường sắt đô thị, hiện mới hoàn thành 3 tuyến tại Hà Nội và TP.HCM với tổng chiều dài khoảng 41 km. Giai đoạn tới dự kiến phát triển 30 tuyến với tổng chiều dài hơn 2.200 km, nhu cầu vốn khoảng 743.907 tỷ đồng”, Bộ trưởng cho biết.

Hàng không, cảng biển hướng tới huy động xã hội hóa

Tại phiên giải trình, Bộ Trưởng Bộ Xây dựng cho biết, theo quy hoạch, đến năm 2030 cả nước có 30 cảng hàng không, trong đó 15 cảng quốc tế. Đến năm 2050, con số này tăng lên 34 cảng với công suất 533 triệu hành khách/năm. Hiện cả nước mới có 22 cảng, đáp ứng khoảng 155 triệu hành khách/năm.

Bộ trưởng cho biết, định hướng đầu tư lĩnh vực hàng không sẽ tiếp tục ưu tiên hình thức PPP và nguồn vốn tư nhân, trong khi đầu tư công chủ yếu dành cho nâng cấp, cải tạo.

Về hàng hải, cả nước có 309 bến cảng biển với tổng chiều dài khoảng 107 km, đáp ứng năng lực vận tải gần 955 triệu tấn/năm. Tuy nhiên, tỷ lệ khai thác chiều dài bờ biển còn thấp, đặt ra yêu cầu tiếp tục đầu tư mở rộng.

Liên quan đến hệ thống đường thủy nội địa, Bộ Xây dựng cho biết đã cải tạo 17 tuyến vận tải và nâng cấp nhiều cầu vượt sông, góp phần nâng cao năng lực vận tải. Hiện cả nước có hơn 6.300 bến thủy nội địa và hơn 2.500 bến khách ngang sông. Bộ trưởng Minh thông tin, giai đoạn tới, việc phát triển cảng biển và đường thủy nội địa sẽ tiếp tục đẩy mạnh phân cấp cho địa phương, đồng thời huy động nguồn lực xã hội để đầu tư.