Khẩn trương xây dựng Đề án

Tại Hội nghị lần thứ VI, Ban Chấp hành Đảng bộ TP Hà Nội khóa XVIII, Thành ủy Hà Nội đã báo cáo tiến độ cụ thể hóa và kết quả triển khai các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, các chủ trương của Đảng, chỉ đạo của Tổng Bí thư và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ XVIII về nghiên cứu, xây dựng thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa".

Theo báo cáo, việc xây dựng mô hình nhằm tạo hình mẫu về quản trị, phát triển và tổ chức đời sống xã hội theo định hướng tiên tiến, làm cơ sở tổng kết, hoàn thiện và nhân rộng trong thời gian tới. Đây là một trong những nhiệm vụ được triển khai sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm có ý kiến chỉ đạo, gợi mở tại Hội nghị ngày 30/3/2026, trong đó đề nghị Hà Nội nghiên cứu thí điểm một xã hoặc phường xã hội chủ nghĩa.

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương, UBND TP Hà Nội đã thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ công tác xây dựng mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" gắn với con người xã hội chủ nghĩa tại Hà Nội giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Trong quá trình xây dựng đề án, nhiều cuộc họp và hội nghị đã được tổ chức để lấy ý kiến hoàn thiện. Cụ thể, ngày 5/5/2026, UBND thành phố cùng Ban Chỉ đạo và Tổ công tác xem xét dự thảo Đề án. Ngày 11/5/2026, Thường trực Thành ủy cho ý kiến đối với dự thảo. Đến ngày 14/5/2026, Ban Thường vụ Thành ủy tiếp tục xem xét, góp ý đối với Dự thảo lần thứ ba của Đề án; Ngày 21/5/2026, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học về xây dựng mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa", với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận và thực tiễn của đề án. Sau hội thảo, dự thảo đề án tiếp tục được bổ sung, lấy ý kiến các bộ, ngành, cơ quan Trung ương trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Ngày 7/7/2026, Đảng ủy UBND TP Hà Nội có Tờ trình số 592-TTr/ĐU trình Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố xem xét, phê duyệt Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn Hà Nội.

Thư Lâm và Phúc Thịnh được lựa chọn thí điểm

Tại buổi họp báo của UBND TP. Hà Nội ngày 10/7, ông Nguyễn Tiến Thiết, Chánh Văn phòng UBND TP Hà Nội cho biết, việc triển khai xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố đã ban hành Nghị quyết số 16-NQ/TU ngày 8/7/2026 về xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa.

Theo ông Nguyễn Tiến Thiết, trên cơ sở nghị quyết của Thành ủy, UBND TP Hà Nội đang hoàn thiện đề án và dự thảo quyết định triển khai. Dự kiến trong tháng 7/2026, thành phố sẽ ban hành quyết định kèm theo đề án để tổ chức thực hiện.

Ông Nguyễn Tiến Thiết cho biết, Hà Nội đang xây dựng bộ 54 tiêu chí làm căn cứ triển khai mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa. Bộ tiêu chí này không chỉ phục vụ việc thí điểm mà còn là định hướng phát triển chung để tất cả các xã, phường trên địa bàn thành phố có thể nghiên cứu, áp dụng và phấn đấu thực hiện.

Trong giai đoạn đầu, thành phố lựa chọn xã Phúc Thịnh và xã Thư Lâm là hai địa phương thí điểm triển khai mô hình. Việc thí điểm nhằm đánh giá tính phù hợp, hiệu quả của các tiêu chí và rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng.

Theo lãnh đạo Văn phòng UBND TP Hà Nội, mặc dù chỉ triển khai thí điểm tại hai xã, song bộ 54 tiêu chí sẽ được áp dụng thống nhất trên toàn địa bàn, tạo cơ sở để các địa phương chủ động xây dựng lộ trình phát triển theo mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Ông Nguyễn Tiến Thiết cho biết, hai địa phương nằm liền kề nhau, có tổng diện tích hơn 86 km² và dân số gần 200.000 người. Trong đó, xã Thư Lâm có diện tích hơn 43 km² với trên 100.000 dân; xã Phúc Thịnh rộng hơn 42 km² với hơn 90.000 dân. Thu nhập bình quân đầu người của hai địa phương năm 2025 đạt khoảng 90 triệu đồng/người/năm. Theo dự báo, đến năm 2030 quy mô dân số khu vực này sẽ đạt khoảng 690.000 người.

Theo Thành ủy Hà Nội, việc lựa chọn hai địa phương được căn cứ trên định hướng phát triển không gian đô thị, điều kiện hạ tầng, tiềm năng phát triển, năng lực quản trị cũng như mức độ sẵn sàng đổi mới của hệ thống chính trị cơ sở.

Thành ủy Hà Nội xác định mục tiêu của việc thí điểm là cụ thể hóa các giá trị, mục tiêu và đặc trưng của chủ nghĩa xã hội Việt Nam trong điều kiện phát triển mới của Thủ đô, đồng thời kiểm nghiệm và hoàn thiện mô hình quản trị cấp cơ sở hiện đại, dân chủ, kỷ cương, hiệu quả và nhân văn.

Mô hình được xây dựng trên quan điểm người dân là trung tâm, là chủ thể, vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển. Mọi chủ trương, chính sách đều hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo đảm công bằng, tiến bộ xã hội và không để ai bị bỏ lại phía sau. Đặc biệt, mức độ hài lòng, sự đồng thuận, mức độ thụ hưởng và chỉ số hạnh phúc của người dân sẽ là những tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả thực hiện mô hình.

Việc triển khai cũng bảo đảm nguyên tắc không làm phát sinh đầu mối tổ chức trung gian, không tăng biên chế; đồng thời gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, tăng cường trách nhiệm giải trình và đổi mới phương thức quản trị địa phương.

Theo kế hoạch, trong năm 2026, Hà Nội sẽ hoàn thiện và ban hành Đề án, xây dựng các chương trình, dự án thành phần; kiện toàn cơ chế chỉ đạo, điều hành; xác định các nhiệm vụ ưu tiên và bố trí nguồn lực thực hiện.

Giai đoạn 2027-2030, mô hình sẽ được triển khai đồng bộ tại hai xã thí điểm. Thành phố sẽ thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá theo bộ tiêu chí, kịp thời tháo gỡ khó khăn và điều chỉnh những nội dung chưa phù hợp.

Năm 2030, Hà Nội sẽ tổ chức sơ kết, đánh giá toàn diện kết quả thí điểm, hoàn thiện cơ chế, chính sách và phương thức tổ chức thực hiện, làm cơ sở xem xét mở rộng mô hình.

Trong giai đoạn 2031-2035, thành phố tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng mô hình tại các địa bàn đủ điều kiện. Đến năm 2035, đề án sẽ được tổng kết toàn diện về kết quả, tác động, tính khả thi và hiệu quả để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét triển khai trên phạm vi rộng hơn.