Hà Nội lựachọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực triển khai

Tại hội thảo"Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa (XHCN) trong kỷ nguyên phát triển mới - Những vấn đề lý luận và thực tiễn", Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, thành phố đang cân nhắc lựa chọn địa bàn thực hiện thí điểm mô hình xã, phường XHCH trên nguyên tắc bảo đảm tính cân đối, tính đại diện và tính khả thi; không lựa chọn địa bàn quá đặc thù hoặc quá khó khăn.

Các địa bàn được lựa chọn cần có điều kiện triển khai đồng bộ các nội dung của đề án, đặc biệt là khả năng tổ chức không gian phát triển, năng lực lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đồng thuận, quyết tâm chính trị cao trong tổ chức thực hiện. Địa bàn thí điểm cũng cần có điều kiện kết nối thuận lợi với các trục giao thông chính, hành lang xanh, hệ thống sông hồ và các không gian chức năng liên quan nhằm bảo đảm tính khả thi và khả năng nhân rộng của mô hình.

Theo Thành ủy Hà Nội, từ quý Inăm 2026, Hà Nội đã xây dựng Dự thảo Đề án triển khai thí điểm mô hình“Xã, phường XHCN”đề xuất 3 phương án triểnkhai thí điểm.

Phương án 1: Lựa chọn 1 xã hiện có, cơ bản hội tụ điều kiệntriển khai thí điểm, còn nhiều dư địa phát triển, có định hướng phát triển phùhợp.

Phương án 2: Lựa chọn 2 xã liền kề, cơ bản hội tụ điều kiện triển khaithí điểm, còn nhiều dư địa phát triển, có định hướng phát triển phù hợp, hợpnhất trước khi triển khai thí điểm.

Phương án 3: Lựa chọn 2 xã liền kề, cơbản hội tụ điều kiện triển khai thí điểm, còn nhiều dư địa phát triển, có địnhhướng phát triển phù hợp, thí điểm song song, đến thời điểm cơ bản hoànthiện sẽ hợp nhất thành một; với kỳ vọng, đến năm 2030 cơ bản xây dựngđược một mô hình xã/phường XHCN đảm bảo quy mô, điều kiệnđáp ứng nhu cầu, thu hút khoảng 700.000 người dân sinh sống.

ÔngVũ Đại Thắng cho biết, lộ trình thực hiện dự kiến gồm 3 giai đoạn: Năm 2026 hoàn thiện đềán, các dự án thành phần, ban hành chủ trương, thành lập Ban Chỉ đạo, lựachọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực và triển khai thực hiện.Giai đoạn 2027 - 2030 triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm, kiểm tra, giám sát, năm 2030 sơ kết và hoàn thiện tiêu chí.Giai đoạn 2031 - 2035 tiếp tục thực hiện và tổng kết đề án.

Hải Phòng lựa chọn 11 mô hình trọng tâm giai đoạn 2026 -2030

Còn theo ông Nguyễn Quang Phúc,Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận thành ủy Hải Phòng cho biết, thành phố có một số thuận lợi để triển khai mô hình như: kinh tế - xã hội của thành phố phát triển khá tốt. Nhiều năm liên tiếp Hải Phòng duy trì tăng trưởng hai con số, quy mô kinh tế đứng trong nhóm dẫn đầu cả nước. Trong khi đó, dân số của Hải Phòng chỉ bằng khoảng ¼ TP.HCM và khoảng 1/3 Hà Nội. Vì vậy, điều kiện địa bàn không quá rộng nên việc triển khai các tiêu chí cũng thuận lợi hơn.

“Việc triển khai 11 mô hình được thực hiện thông qua các đề án, kế hoạch cụ thể, gắn với điều kiện thực tiễn và nguồn lực đầu tư công. Tỉnh cũng đang tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chí đối với xã, phường và dự kiến tháng 6/2026 là hoàn thành, sau đó sẽ triển khai đồng bộ trên thực tế. Một điều chúng tôi rất quan tâm là việc phân vùng, xác định đặc thù từng khu vực để áp dụng phù hợp trong quá trình triển khai. Khi ban hành tiêu chí thì cần tính đến khả năng áp dụng ngay từ cơ sở”, ông Nguyễn Quang Phúc thông tin.

Theo Thành ủy Hải Phòng, đầu năm 2026, BCH Đảng bộ thành phố ban hành Đề án và Nghị quyết về xây dựng và triển khai thực hiện một số mô hình CNXH gắn với con người XHCN tại thành phố Hải Phòng với 8 tiêu chí xây dựng chủ nghĩa xã hội và 6 tiêu chí xây dựng con người XHCN.

Nghị quyết tập trung triển khai thực hiện 11 mô hình trọng tâm giai đoạn 2026 -2030, trong đó có 3 mô hình xây dựng Đảng và hệ thống chính trị; 2 mô hình phát triển kinh tế; 4 mô hình phát triển văn hóa, xã hội; 2 mô hình củng cố, phát huy phẩm chất, năng lực con người.

Hải Phòng khuyến khích các địa phương, cơ quan, đơn vị căn cứ đặc điểm tình hình, nguồn lực, tiềm năng, lợi thế của mình, có thể chủ động lựa chọn triển khai các mô hình (ngoài 11 mô hình nêu trên) đảm bảo tính khả thi, dễ thực hiện, thu hút được sự tham gia vào cuộc của đông đảo nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Lào Cai chọn xã Trấn Yên và phường Lào Cai để xây dựng thí điểm

Ông Dương Đức Huy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Lào Cai cho biết, tỉnh có những thuận lợi nhất định khi xây dựng xã, phường XHCN bởi vì trước khi hợp nhất Lào Cai có các mô hình đang thực hiện rất thành công như mô hình tuyên vận. Còn Yên Bái trước đâyduy trì được bộ chỉ số hạnh phúc.

Sau khi hợp nhất, được sự nhất trí của Trung ương, tỉnh Lào Cai đang nghiên cứu, xây dựng Đề án thí điểm mô hình “Xã XHCN” tại xã Trấn Yên và mô hình “Phường XHCN” tại phường Lào Cai.

“Việc lựa chọn xã, phường thực hiện thí điểm không thể quá khác biệt mà phải mang tính đặc trưng cho từng khu vực. Phường Lào Cai đại diện cho khu đô thị, gắn với khu vực biên giới; lựa chọn xã Trấn Yên đại diện cho khu vực nông thôn. Ở đó đã có các mô hình và chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư thêm để thể hiện rõ nét hơn các yếu tố kinh tế - xã hội”, ông Dương Đức Huy cho biết.

Theo Tỉnh ủy Lào Cai, tỉnh xác định thực hiện đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp; trong đó tập trung vào một số khâu trọng tâm mang tính nền tảng và đột phá nhằm hình thành không gian phát triển mới, động lực tăng trưởng mới và phương thức quản trị mới ở cấp cơ sở. Trước hết, tỉnh tập trung tổ chức lại không gian phát triển và mô hình tăng trưởng, chuyển mạnh từ tư duy phát triển phân tán, đơn ngành sang phát triển tích hợp theo chuỗi giá trị và hệ sinh thái. Đối với địa bàn thí điểm tại khu vực nông thôn, tỉnh định hướng phát triển dựa trên 3 trụ cột: nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp số và công nghệ cao; công nghiệp chế biến và dịch vụ nông thôn; du lịch nông nghiệp, du lịch trải nghiệm và du lịch cộng đồng.

Đối với địa bàn thí điểm tại khu vực đô thị, cửa khẩu, tỉnh định hướng tập trung phát triển kinh tế cửa khẩu, logistics, thương mại quốc tế, kinh tế số và đô thị thông minh, từng bước hình thành trung tâm logistics và kết nối giao thương quốc tế của khu vực

Cùng với đó, tỉnh xác định đổi mới thể chế và cơ chế chính sách là giải pháp đột phá quan trọng nhằm tạo không gian phát triển mới cho cấp cơ sở. Trọng tâm là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực hiệu quả.