Sau 40 năm thực hiện công cuộc Đổi mới toàn diện đất nước, dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước đã đạt được nhiều thành tựu có ý nghĩa lịch sử, tạo tiền đề và nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Quy mô GDP của Việt Nam năm 2025 đứng thứ 32 thế giới và nằm trong nhóm 15 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Việt Nam chính thức tham gia nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình từ năm 2008 và quốc gia có thu nhập trung bình cao năm 2025. Đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân không ngừng được nâng lên, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được khẳng định.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, bước sang giai đoạn phát triển mới, mô hình phát triển hiện hành đang bộc lộ những giới hạn và thách thức mới. Nền kinh tế còn chủ yếu phát triển theo chiều rộng, thiếu tính bền vững, năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa cao, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo còn nhiều bất cập.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị khẳng định, việc đổi mới mô hình dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan mà là lựa chọn chiến lược có ý nghĩa quyết định tương lai đất nước.

"Trong bối cảnh đó, đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan, mà là lựa chọn chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước. Đây không chỉ là sự điều chỉnh mô hình phát triển, mà là quá trình chuyển đổi toàn diện phương thức phát triển quốc gia nhằm tạo ra các động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia, tăng cường khả năng tự chủ chiến lược, tự cường của đất nước",Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh.

Tại Hội thảo, các đại biểu và chuyên gia tập trung thảo luận về cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam; phân tích những cơ hội, thách thức trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế. Các đại biểu cũng đề xuất nhiều giải pháp nhằm xây dựng mô hình phát triển mới giai đoạn 2026-2045, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định, tại đại hội lần thứ 14 của Đảng, Đảng ta đã đề ra định hướng xác lập mô hình tăng trưởng mới với yêu cầu là chuyển đổi mạnh từ chỗ chỉ dựa chủ yếu vào vốn, tài nguyên và lao động có kỹ năng thấp sang lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực quản trị hiện đại làm động lực chính.

Mục tiêu cuối cùng của phát triển không chỉ là quy mô GDP, quy mô nền kinh tế, tốc độ tăng trưởng, năng suất lao động… mà còn là nâng cao chất lượng sống, hạnh phúc và cơ hội phát triển của mọi người dân. Vì vậy, đổi mới mô hình phát triển Việt Nam không chỉ là đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế mà là đổi mới tổng thể tư duy phát triển, phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia, tổ chức xã hội và cách thức huy động, phân bổ mọi nguồn lực.

"Đổi mới mô hình phát triển là điều kiện để Việt Nam vượt qua tư duy cũ, giới hạn phát triển cũ, tạo động lực mới và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, tự tin tự cường trong một thế giới biến động nhiều thay đổi rất là khó lường. Cần nhận thức sâu sắc rằng trong mô hình phát triển mới, con người vừa là mục tiêu, vừa là nguồn lực và động lực nội sinh của sự phát triển",Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng nói.

Nhiều ý kiến, tham luận tại Hội thảo cũng nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực quản trị quốc gia và khả năng làm chủ công nghệ lõi để tạo nền tảng cho mô hình phát triển mới. Các tham luận, kiến nghị tại hội thảo sẽ là cơ sở khoa học, thực tiễn quan trọng phục vụ xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trình Hội nghị lần thứ ba BCH Trung ương Đảng khoá XIV.