Cơ quan điều tra vào cuộc, người mua cần chủ động

Thời gian gần đây, nhiều tranh chấp liên quan đến hợp đồng kỳ nghỉ thu hút sự quan tâm của dư luận. Không ít khách hàng phản ánh việc bị tư vấn sai lệch, ký kết hợp đồng thiếu minh bạch, thậm chí có dấu hiệu bị chiếm đoạt tài sản. Trong bối cảnh đó, vấn đề pháp lý và cách thức đòi lại quyền lợi trở nên đặc biệt quan trọng.

Theo luật sư Luật sư Nguyễn Đức Hùng - Giám đốc Công ty Luật TNHH Thiện Duyên, trong các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, cơ quan điều tra sẽ giữ vai trò trung tâm trong việc làm rõ bản chất vụ án. “Cơ quan điều tra có trách nhiệm xác định người bị hại, số tiền bị chiếm đoạt, đồng thời áp dụng các biện pháp như kê biên, phong tỏa, thu giữ tài sản của các đối tượng để đảm bảo thi hành án, hoàn trả tiền cho các bị hại”, ông Hùng cho biết.

Tuy nhiên, luật sư cũng nhấn mạnh rằng người mua không nên thụ động chờ đợi. Để bảo vệ quyền lợi của mình một cách kịp thời, họ cần chủ động liên hệ và làm việc với cơ quan điều tra, cung cấp đầy đủ tài liệu, chứng cứ liên quan như hợp đồng, chứng từ chuyển khoản, phiếu thu tiền.

“Việc cung cấp chứng cứ là cơ sở quan trọng để chứng minh số tiền đã bị chiếm đoạt. Trên cơ sở đó, cơ quan điều tra sẽ xác định tư cách tố tụng của họ là người bị hại”, luật sư Hùng nói.

Khi đã được công nhận là người bị hại trong vụ án, khách hàng sẽ có đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự. Họ có thể tham gia lấy lời khai, cung cấp chứng cứ, đưa ra yêu cầu bồi thường thiệt hại, qua đó trực tiếp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Con đường dân sự và quyền yêu cầu bồi thường

Ở góc nhìn khác, luật sư Nguyễn Văn Tuấn - Giám đốc Công ty Luật TNHH TGS cho rằng, gốc rễ của nhiều tranh chấp nằm ở chính cấu trúc pháp lý của loại hình này.

“Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến các tranh chấp liên quan đến sở hữu kỳ nghỉ kéo dài nhiều năm là do pháp luật Việt Nam hiện nay chưa có một khung pháp lý chuyên biệt điều chỉnh loại hình kinh doanh này”, ông Tuấn nhận định.

Trong khi đó, phần lớn quyền và nghĩa vụ của các bên lại được xác lập thông qua các hợp đồng mẫu do doanh nghiệp soạn thảo. Những hợp đồng này thường có thời hạn kéo dài hàng chục năm, điều khoản phức tạp và không ít nội dung hạn chế quyền của người tiêu dùng.

Một mâu thuẫn phổ biến phát sinh từ sự “vênh” giữa nội dung tư vấn và nội dung hợp đồng. Trên thực tế, nhiều khách hàng quyết định ký kết dựa trên các thông tin được giới thiệu tại hội thảo, sự kiện hoặc qua tư vấn trực tiếp. Tuy nhiên, khi xảy ra tranh chấp, doanh nghiệp lại căn cứ vào hợp đồng đã ký để xác định trách nhiệm.

Điều này dẫn đến xung đột: người tiêu dùng cho rằng mình bị dẫn dắt bởi thông tin quảng bá, trong khi doanh nghiệp khẳng định nghĩa vụ chỉ giới hạn trong văn bản hợp đồng.Không chỉ vậy, vấn đề chứng minh cũng là một “điểm nghẽn”. Nhiều nội dung tư vấn được thực hiện bằng lời nói, không có tài liệu lưu trữ, khiến người mua gặp khó khăn khi cần chứng minh cam kết ban đầu. Trong khi đó, doanh nghiệp lại nắm giữ phần lớn hồ sơ và dữ liệu giao dịch.

Một yếu tố bất lợi khác là nhiều hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ quy định rất chặt chẽ về điều kiện chấm dứt, chuyển nhượng hoặc hoàn tiền. Không ít trường hợp khách hàng muốn rút lui nhưng không thể, vì hợp đồng không có cơ chế hoàn tiền rõ ràng hoặc đặt ra điều kiện gần như không thể đáp ứng.

Theo luật sư Tuấn, các tranh chấp trong lĩnh vực này còn phức tạp do liên quan đồng thời đến nhiều lĩnh vực pháp luật như dân sự, thương mại, du lịch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và quảng cáo. Việc xác định bản chất giao dịch, trách nhiệm của doanh nghiệp và hiệu lực của từng điều khoản hợp đồng đòi hỏi quá trình đánh giá toàn diện, khiến thời gian giải quyết kéo dài.

Còn luật sư Hùng khẳng định: “Vấn đề hoàn trả tiền hay bồi thường thiệt hại trong các vụ án là quan hệ dân sự. Do đó, những người bị hại và các đối tượng cũng có quyền tự do, tự nguyện thỏa thuận về phương thức, thời hạn và số tiền hoàn trả cụ thể. Nếu các bên không thể tự thỏa thuận được hoặc các đối tượng không tự nguyện thì những người bị hại có quyền yêu cầu Tòa án tuyên buộc các đối tượng phải hoàn trả cho mình số tiền đã chiếm đoạt theo quy định của pháp luật. Khi đó, Tòa án sẽ có trách nhiệm xem xét và quyết định buộc các đối tượng phải hoàn trả tiền đã chiếm đoạt cho các bị hại, cũng như xử lý các tài sản đang bị kê biên, phong tỏa, thu giữ của các đối tượng để hoàn trả tiền, hay bồi thường thiệt hại cho các bị hại”.