Doanh nghiệp hàng hải TP.HCM thay đổi để duy trì lợi thế

Hướng tới nền kinh tế xanh và nâng cao vị thế cảng biển Việt Nam trên trường quốc tế, các cảng biểnở TP.HCM đã và đang thực hiện lộ trình chuyển đổi xanh mạnh mẽ để sẵn sàng tham gia cuộc chơi toàn cầu.

Cảng nước sâu Cái Mép Gemalink (phường Tân Phước, Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) đã nhiều năm chính thức được công bố trở thành cảng nước sâu đầu tiên trong khu vực đạt cùng lúc 4 chứng nhận quốc tế lớn về môi trường, an toàn và kiểm kê khí nhà kính.

Ông Cao Hồng Phong, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cảng Cái Mép Gemalink cho biết, trong giai đoạn 2 phát triển mở rộng cảng Cái Mép Gemalink (khởi công ngày 17/4 vừa qua), đơnvịsẽ tiếp tục đầu tư 100% thiết bị chạy điện và tích hợp công nghệ tối tân nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn ESG toàn cầu.

Theo ông Phong, trước xu thế xanh hoá toàn cầu, các doanh nghiệp cảng biển phải thay đổi: "Với cam kết của Chính phủ tại COP26 vào 2050 thì Việt Nam sẽ trở thành quốc gia zero carbon,xu thếxanh hóa, sạch hóa là tất yếu, không chỉ cho lĩnh vực cảng biển mà tất cả các lĩnh vực sản xuất, dịch vụ và vận hành khác của các ngành tại Việt Nam".

Còn theo ông Phan Hoàng Vũ, Tổng giám đốc Liên doanh Dịch vụ Container Quốc tế Cảng Sài Gòn – SSIT, phường Tân Phước (Bà Rịa – Vũng Tàu cũ) nay là TP.HCM, để đáp ứng các tiêu chí của bộ tiêu chí cảng xanh của Cục Hàng hải và Đường thủy nội địa Việt Nam, doanh nghiệp đang xem xét, lắp đặt các hệ thống điện áp mái để tăng cường sử dụng nguồn nhiên liệu sạch, xanh thay vì sử dụng các nguồn nhiên liệu hóa thạch như dầu diesel.

Ông Vũ cho biết thêm: "Theo bộ tiêu chí "cảng xanh" của Cục Hàng hải Việt Nam trước đây, chúng tôi đã chủ động chuẩn bị các lộ trình để xanh hóa trong hoạt động khai thác cảng.Đối với cảng của chúng tôi thì hiện giờ hệ thống cẩu bờ và cẩu bãi đều chạy bằng điện. Tuy nhiên, đối với các loại xe đầu kéo trong bãi hiện vẫn sử dụng dầu diesel. Chúng tôi đã có những kế hoạch đầu tư mới,trong thời gian tớicó thể sẽsử dụng các loại xe điện, xe EV chạy bêntrong".

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp cảng tại TP.HCM hiện đã xây dựng kế hoạch và lộ trình hình thành, phát triển cảng xanh, ban hành quy định về sử dụng các vật dụng thân thiện với môi trường. Đồng thời chủ động triển khai nhiều giải pháp thiết thực như: đầu tư các phần mềm vận hành khai thác cảng – hệ thống quản trị doanh nghiệp thông minh nhằm tự động hóa từng phần hoạt động khai thác, quản trị doanh nghiệp; chuyển đổi trang thiết bị khai thác cảng từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang chạy điện…

Rào cản trên bước tiến “xanh hóa cảng biển”

ÔngNguyễn Xuân Kỳ,Tổng Thư ký Hiệp hội Cảng biển Việt Nam nhận định, việc hình thành và phát triển cảng xanh là vì lợi ích cốt lõi của doanh nghiệp, giúp tiếp cận các nguồn tín dụng ưu đãi quốc tế và củng cố lợi thế cạnh tranh.

Tuy nhiên, lộ trình này vẫn đối mặt với không ít thách thức, chi phí đầu tư thiết bị xanh như cẩu điện, xe đầu kéo điện là rất lớn, trong khi thời gian hoàn vốn kéo dài từ 5 đến 10 năm.

Để đạt được mục tiêu như cam kết tại COP26, các doanh nghiệp cần chuẩn hóa tiêu chí định lượng về ngưỡng phát thải CO2 trên mỗi đơn vị container (TEU) và hướng dẫn chi tiết về kiểm kê khí nhà kính; đơn giản hoá các thủ tục liên quan để thuận lợi cho việc triển khai dự án; hỗ trợ khảo sát các hãng tàu đang hoạt động tại Việt Nam về thông tin liên quan hoạt động cung cấp điện bờ cho tàu như: nguồn điện, thiết bị kết nối, lượng điện cần khi nạp sạc…

Còn theo Phó Giám đốc Cảng vụ Hàng hải TP.HCM Lê Văn Thức, thực tế là khi đầu tư khai thác cảng, nhà đầu tư cũng như nhà quản lý đều hướng tới mục tiêu tất yếu là tăng trưởng để bảo đảm hiệu quả đầu tư và phục vụ phát triển nền kinh tế.

Ông Thức cho rằng, khi cảng phát triển và hàng hóa tăng trưởng ở mức hai con số sẽ kéo theo tăng trưởng vận tải nội địa, làm gia tăng lưu lượng phương tiện đường bộ, đường thủy và bảo đảm mục tiêu tăng lưu lượng phương tiện, luồng hàng nhưng không gây xung đột với yêu cầu giảm phát thải nhà kính.

Bên cạnhđó,cần áp dụng biện pháp giảm phát thải phù hợp thông qua việc thay đổi cấu trúc hay chuyển dịch phương thức vận tải, kết hợp tối ưu hóa giao thông kết nối và quy hoạch không gian cảng - logistics hợp lý.

Theo ông Thức: "Để hiện thực hóa “cảng xanh”, việcđầu tiên là doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch, lộ trình thực hiện bộ tiêu chí cảng xanh. Đồng thời, kết hợp khai thác có hiệu quả các phần mềm quản trị, quản lý khai thác cảng hiện đại nhằm tối ưu hoá quy trình, giảm thời gian tàu chờ, giảm lượng phát thải khí nhà kín do phương tiện sử dụng nhiên liệu hoá thạch gây ra".

Xanh hóa cảng biển không chỉ là trách nhiệm môi trường mà là chiến lược sinh tồn trong kỷ nguyên mới. Với quyết tâm của các doanh nghiệp và sự đồng hành về chính sách của Nhà nước, hệ thống cảng biển TP.HCM đang nỗ lực hiện thực hóa khát vọng trở thành “mắt xích” xanh tin cậy trên bản đồ hàng hải thế giới, góp phần đưa thành phố sớm trở thành Trung tâm Tài chính - Hàng hải quốc tế.