Điều gì chờ đợi tại cuộc gặp ba bên Nga, Mỹ và Trung Quốc bên lề APEC?

Cập nhật: 2 ngày trước

VOV.VN - Lần đầu tiên lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc dự kiến có cuộc gặp thượng đỉnh ba bên ngày 19/11 tại Thâm Quyến, bên lề Hội nghị cấp cao APEC. Cuộc gặp được kỳ vọng mở ra cơ hội thúc đẩy quan hệ giữa ba cường quốc, tạo đồng thuận về kiểm soát vũ khí hạt nhân và định hình trật tự thế giới.

Ngày 16/11, Bộ Ngoại giao Trung Quốc chính thức xác nhận Chủ tịch Tập Cận Bình sẽ gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Thâm Quyến. Trước đó, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cũng xác nhận các bên đã thống nhất tổ chức cuộc gặp ba bên ngày 19/11 bên lề hội nghị cấp cao APEC, trong khi chương trình nghị sự vẫn đang được hoàn thiện.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết các bên sẽ trao đổi về bảo vệ hòa bình thế giới và thúc đẩy ổn định chiến lược trong quan hệ giữa các nước lớn. Quốc gia chủ nhà đánh giá cuộc gặp có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc gia tăng và tình hình quốc tế diễn biến phức tạp.

Kiểm soát vũ khí hạt nhân và AI

Một trong những vấn đề được chú ý nhất là khả năng thúc đẩy đối thoại về cắt giảm vũ khí hạt nhân. Theo Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump muốn thảo luận với lãnh đạo Nga và Trung Quốc về vấn đề này. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Mỹ cho biết Washington không kỳ vọng đạt được thỏa thuận cụ thể ngay tại cuộc gặp, mà muốn khởi động tiến trình đối thoại nghiêm túc với Bắc Kinh.

Vấn đề này trở nên cấp thiết sau khi Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) giữa Nga và Mỹ hết hiệu lực vào tháng 2/2026. Trong khi đó, Trung Quốc tiếp tục mở rộng kho vũ khí hạt nhân nhưng chưa sẵn sàng tham gia đàm phán kiểm soát vũ khí cùng Mỹ và Nga, với lý do quy mô kho vũ khí của nước này vẫn nhỏ hơn đáng kể.

Một hướng trao đổi mới đáng chú ý là kiểm soát việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hệ thống chỉ huy và điều khiển hạt nhân. Theo tờ South China Morning Post, các nhóm công tác đã thảo luận khả năng xây dựng nguyên tắc chung nhằm hạn chế rủi ro từ việc ứng dụng AI trong lĩnh vực quân sự, đồng thời xem xét ra tuyên bố khẳng định không thể chấp nhận chiến tranh hạt nhân.

Chuyên gia Alexander Yermakov thuộc Hội đồng các vấn đề quốc tế Nga cho rằng cả ba nước đều có lợi ích trong việc ngăn chặn sự cố kỹ thuật khiến hệ thống tự động đưa ra quyết định sử dụng vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, nhà phân tích quân sự Nga Yuri Lyamin cũng cảnh báo việc để thuật toán tham gia quá sâu vào quá trình quyết định đáp trả có thể dẫn đến những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc xây dựng quy định ràng buộc sẽ gặp nhiều khó khăn do tính nhạy cảm của các hệ thống quân sự và khác biệt về quan điểm giữa ba nước.

Iran và Ukraine: những vấn đề còn khác biệt

Ngoài vấn đề hạt nhân, Tổng thống Donald Trump dự kiến đề cập cuộc chiến với Iran trong cuộc gặp. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến an ninh Trung Đông, nguồn cung năng lượng và lợi ích chiến lược của cả ba cường quốc. Đối với Ukraine, chương trình nghị sự vẫn chưa rõ ràng. Trước đó, Nhà Trắng cho biết ông Trump không có kế hoạch chính thức đưa xung đột Nga – Ukraine vào cuộc gặp ba bên. Tuy nhiên, khả năng đề cập vấn đề này vẫn được để ngỏ.

Theo Trợ lý Tổng thống Nga Yuri Ushakov, Tổng thống Putin sẽ trao đổi với Chủ tịch Tập Cận Bình về tình hình Ukraine trong cuộc hội đàm song phương ngày 18/11. Nhà lãnh đạo Nga cũng dự kiến thông tin cho Chủ tịch Trung Quốc về những tiếp xúc gần đây giữa Nga và Mỹ, trong đó có các cuộc đàm phán tại Abu Dhabi vừa qua.

Điện Kremlin kỳ vọng có tuyên bố chung

Một trong những thông tin đáng chú ý từ phía Nga là kỳ vọng cuộc gặp sẽ kết thúc bằng thông cáo chung của ba nhà lãnh đạo. Theo ông Yuri Ushakov, Trợ lý Tổng thống Nga, văn bản đang được các bên tích cực xây dựng, song quá trình thương lượng còn gặp nhiều khó khăn. Ông nhấn mạnh cuộc gặp đầu tiên theo định dạng ba bên có ý nghĩa và giá trị biểu tượng rất lớn.

Nga muốn đặt cuộc đối thoại trên nền tảng lịch sử hợp tác giữa ba nước trong Chiến tranh thế giới thứ hai và vai trò của họ trong quá trình thành lập Liên hợp quốc. Theo ông Ushakov, các nhà lãnh đạo sẵn sàng tiến hành thảo luận thực chất, có khả năng tác động đáng kể đến tình hình quốc tế.

Nếu không đạt được đồng thuận về thông cáo chung, mỗi nhà lãnh đạo sẽ tự đưa ra đánh giá về kết quả cuộc gặp. Như vậy, khả năng ra tuyên bố chung cũng sẽ là một trong những nội dung được giới quan sát theo dõi, dù hiện chưa phải cam kết được cả ba bên xác nhận.

Tóm lại, điều đáng chờ đợi không chỉ là khả năng ra tuyên bố chung giữa ba nhà lãnh đạo, mà còn là liệu cuộc gặp lịch sử này có tạo được những nguyên tắc hợp tác thực chất về ổn định chiến lược, ngăn ngừa xung đột hạt nhân và kiểm soát các rủi ro an ninh mới hay không.

Từ khóa: APEC, APEC 2026,APEC 2027,Hội nghị cấp cao APEC,Nga,Mỹ, Trung Quốc

Thể loại: Thế giới

Tác giả: hương trà/vov-moscow

Nguồn tin: VOVVN

Bình luận






Đăng nhập trước khi gửi bình luận Đăng nhập