Trung Quốc dùng ít nhiên liệu hơn dự kiến

Ba tháng sau khi xung đột Iran bùng phát, thị trường dầu mỏ toàn cầu đang phải đối mặt với một thực tế mới: Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, đang tiêu thụ ít nhiên liệu hơn đáng kể so với dự báo trước đó.

Theo các nguồn tin, doanh số bán xăng của Tập đoàn Dầu khí Trung Quốc Sinopec - đơn vị vận hành mạng lưới trạm xăng lớn nhất nước này và cũng là nhà máy lọc dầu lớn nhất thế giới - đã giảm 8% trong tháng 4/2026 so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh số bán dầu diesel cũng giảm 6%.

Xu hướng giảm tiêu thụ nhiên liệu tại Trung Quốc đã xuất hiện trong vài năm gần đây do tăng trưởng kinh tế chậm lại và sự phổ biến ngày càng lớn của xe điện. Tuy nhiên, mức sụt giảm gần đây diễn ra mạnh hơn dự kiến, khiến nhiều doanh nghiệp trong ngành bất ngờ.

Ngân hàng Goldman Sachs ước tính mức giảm tiêu thụ xăng và các sản phẩm liên quan trong tháng 4 lên tới khoảng 20%, trong khi Công ty tư vấn GL Consulting của Trung Quốc đưa ra con số khoảng 15%.

Người dân thay đổi cách đi lại

Khác với giai đoạn đại dịch COVID-19, nhu cầu đi lại của người dân Trung Quốc không hềgiảm. Thay vào đó, họ đang chuyển sang các phương thức di chuyển ít phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch hơn.

Số liệu của Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc cho thấy, số lượng hành khách đi tàu hỏatrong tháng 3 và tháng 4/2026tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước, cao gấp đôimức tăng khoảng 5% của năm 2025. Việc sử dụng tàu điện ngầm và taxi điệntại nhiều đô thị lớn của Trung Quốccũng tăng nhanh.

Đáng chú ý,xe điện tạiTrung Quốc đang được khai thác với cường độ ngày càng cao, vớilượng điện dùng để sạc xe trong tháng 4 tăng 69% so với cùng kỳ năm trước, đạt mức cao nhất từ trước đến nay.

Các số liệu này cho thấy nền kinh tế Trung Quốc có thể vận hành với lượng nhiên liệu thấp hơn đáng kể so với những dự báo trước đây. Điều đó đồng nghĩa nhu cầu nhập khẩu dầu thô có thể tiếp tục giảm, trong khi khoảng một nửa lượng dầu thô tiêu thụ tại Trung Quốc được chế biến thành xăng và dầu diesel.

Các chuyên gia của JPMorgan nhận định người tiêu dùng Trung Quốc đang âm thầm đưa ra lựa chọn mang tính kinh tế. Trong bối cảnh giá xăng, dầu diesel và vé máy bay tăng cao, nhiều người đã chuyển sang sử dụng các phương tiện giao thông công cộng tiết kiệm năng lượng hoặc xe điện.

Nhập khẩu dầu giảm mạnh

Kể từ khi xung đột Iran nổ ra, Trung Quốc đã cắt giảm đáng kể lượng dầu thô nhập khẩu. Một phần nguyên nhân là nước này tận dụng lượng dự trữ được tích lũy khi giá dầu còn thấp, qua đó giảm áp lực từ việcgián đoạn nguồn cung khi eo biển Hormuz bị phong tỏavà góp phần kiềm chế giá năng lượng trong nước.

Theo số liệu mới nhất, lượng dầu thô Trung Quốc nhập khẩu trong tháng 5 giảm 29%, xuống còn 7,8 triệu thùng/ngày - mức thấp nhất trong vòng 8 năm qua. Trước đó, nhập khẩu dầu trong tháng 4 cũng đã giảm 20%.

Các nhà phân tích cho rằng việc sử dụng dầu từ kho dự trữ không thể kéo dài mãi. Tuy nhiên, xu hướng thay đổi hành vi tiêu dùng và chuyển dịch sang phương tiện chạyđiện nhiều khả năng sẽ tiếp diễn, qua đó đẩy nhanh quá trình suy giảm nhu cầu nhiên liệu truyền thống của quốc gia có hơn 1,4tỷ dân.

Điều này không chỉ ảnh hưởng tới nhu cầu dầu mỏ toàn cầu mà còn tạo thêm áp lực cho ngành lọc dầu Trung Quốc, vốn đang đối mặt tình trạng dư thừa công suất.

Theo bà Minmin Hu, chuyên gia phân tích của S&P Global, nhu cầu đối với xăng và dầu diesel tại Trung Quốc hiện linh hoạt hơn nhiều nhờ sự phát triển của xe điện và mạng lưới giao thông công cộng.

"Trong thời kỳ COVID-19, tiêu thụ nhiên liệu giảm chủ yếu do các hạn chế đi lại. Điểm khác biệt hiện nay là nhu cầu đang giảm một cách tự nhiên", bà nhận định.

Bên cạnh đó, cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài suốt 5 năm qua tại Trung Quốc cũng đang làm suy yếu nhu cầu dầu diesel.Một thương nhân kinh doanh nhiên liệu tại tỉnh Quảng Đông cho biết, nhiều dự án xây dựng do chính quyền địa phương tài trợ đang gặp khó khăn trong việc mua dầu diesel để phục vụ san lấp mặt bằng do giá nhiên liệu tăng cao và ngân sách hạn chế.

Xu hướng có thể kéo dài

Theodự báo củaTập đoàn Dầu khí Trung Quốc Sinopec,nhu cầu tiêu thụ xăng, dầu diesel và nhiên liệu hàng không tại thị trường nội địa sẽ giảm khoảng 10% trong quý II và quý III năm 2026 so với cùng kỳ năm trước.

Dự báo này tương đồng với đánh giá của S&P Global. Trước khi xung đột Iran bùng phát, Sinopec từng dự báo nhu cầu dầu diesel và xăng trong cả năm 2026 sẽ giảm lần lượt 6% và 5%.

Bộ Giao thông Vận tải Trung Quốc cho biết, trong kỳ nghỉ Quốc tế Lao động vừa qua, khoảng 25% số phương tiện lưu thông trên các tuyến cao tốc là xe điện hoặc xe hybrid, tăng hơn 1/3 so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo Công ty nghiên cứu năng lượng Rystad Energy, câu hỏi lớn hiện nay là liệu xu hướng này có mang tính dài hạn hay không. Tuy nhiên, đối với xăng, nhiều dấu hiệu cho thấy một phần đáng kể của sự suy giảm nhu cầu sẽ mang tính lâu dài.