Một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào các cơ sở năng lượng gần St. Petersburg đã xảy ra chỉ vài giờ trước khi Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg lần thứ 29 (SPIEF 2026) khai mạc.

Theo giới chức Nga và Ukraine, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã diễn ra tại một số cơ sở năng lượng trong và xung quanh St. Petersburg, cách địa điểm tổ chức diễn đàn khoảng 16km. Sự việc khiến hoạt động tại sân bay thành phố bị gián đoạn tạm thời, song sự kiện vẫn diễn ra theo kế hoạch.

Khoảng 20.000 đại biểu đến từ hơn 130 quốc gia tham dự SPIEF 2026 kéo dài ba ngày từ 3-6/5, vốn được ví như “Davos của Nga”, là một trong những diễn đàn kinh tế và chính trị quan trọng nhất của Nga.SPIEF 2026 diễn ra trong bối cảnh cuộc xung đột ở Ukraine vẫn tiếp diễn và “sự xa lánh” đang kéo dài giữa Nga với phần lớn các nước phương Tây.

Trong những năm gần đây, SPIEF không còn đơn thuần là một diễn đàn kinh tế. Khi các chính phủ phương Tây và nhiều tập đoàn đa quốc gia “xa lánh” Nga kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát năm 2022, thì sự kiện này ngày càng trở thành công cụ để Moscow thúc đẩy quan hệ với các quốc gia thuộc Nam bán cầu, đồng thời khẳng định Nga vẫn duy trì được mạng lưới đối tác quốc tế bên ngoài phương Tây.

Dù Nga tiếp tục đối mặt với tình trạng cô lập về ngoại giao tại châu Âu và Bắc Mỹ, số lượng đại biểu tham dự SPIEF vẫn ở mức cao và Điện Kremlin coi đây là minh chứng cho thấy Moscow vẫn có khả năng thu hút các đối tác kinh tế và chính trị trên trường quốc tế.

“Davos của Nga” thay đổi như thế nào sau xung đột Ukraine?

SPIEF lần đầu tiên được tổ chức vào tháng 6/1997, trong bối cảnh nước Nga hậu Xô Viết tìm cách thu hút đầu tư nước ngoài và hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế toàn cầu. Mục tiêu ban đầu của diễn đàn là xây dựng hình ảnh một nước Nga cởi mở với kinh doanh và đầu tư sau khi Liên Xô tan rã.

Sau gần ba thập kỷ, SPIEF đã phát triển thành một trong những sự kiện quốc tế nổi bật nhất của Nga. Bên cạnh các nội dung về đầu tư và kinh doanh, diễn đàn ngày càng được Moscow sử dụng để truyền tải quan điểm về trật tự thế giới và mở rộng quan hệ chính trị với các đối tác nước ngoài.

Chương trình năm nay bao gồm nhiều chủ đề, từ năng lượng, trí tuệ nhân tạo đến chiến tranh thông tin và truyền thông. Một trong những điểm đáng chú ý của SPIEF 2026 là sự xuất hiện của một phái đoàn chính thức của Mỹ, đánh dấu lần đầu tiên Washington cử đại diện tham dự một diễn đàn đầu tư lớn của Nga kể từ trước khi xung đột Ukraine bùng phát.

Tổng thống Donald Trump đã bổ nhiệm Rodney Mims Cook Jr., Chủ tịch Ủy ban Mỹ về Mỹ thuật, làm đại diện tham dự sự kiện. Ông Cook dự kiến góp mặt tại phiên thảo luận “Nga - Mỹ: Đối thoại văn hóa”.

Bên cạnh đó, Phòng Thương mại Mỹ tại Nga và Quỹ Roscongress cũng tổ chức một diễn đàn doanh nghiệp nhằm thảo luận các cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp Nga và Mỹ.

Theo cố vấn chính sách đối ngoại Điện Kremlin Yury Ushakov, các lãnh đạo và quan chức cấp cao dự kiến tham dự SPIEF còn có Tổng thống Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev, Tổng thống Tanzania Samia Suluhu Hassan và Phó Chủ tịch Trung Quốc Hàn Chính.

Ông Ushakov cho biết, Phó Chủ tịch Trung Quốc sẽ có cuộc gặp riêng với Tổng thống Vladimir Putin vào ngày 6/6. Cũng theo ông Ushakov, quốc gia khách mời của SPIEF năm nay là Saudi Arabia, với sự tham dự của Bộ trưởng Năng lượng, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman Al Saud.

Ngoài các lãnh đạo đương nhiệm, diễn đàn còn quy tụ nhiều nhân vật gây chú ý như cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder. Ban tổ chức cho biết khoảng 1.800 doanh nghiệp Đức vẫn tiếp tục hoạt động tại Nga bất chấp quan hệ Moscow - Berlin suy giảm trong những năm gần đây. Tỷ phú bán lẻ người Đức Thomas Bruch, chủ sở hữu Hyperglobus, cũng dự kiến tham gia các phiên thảo luận về đầu tư.

Bài toán duy trì ảnh hưởng kinh tế và ngoại giao của Moscow

SPIEF là một trong những sự kiện được theo dõi sát sao nhất trong đời sống chính trị Nga. Tổng thống Vladimir Putin hầu như năm nào cũng tham dự và có bài phát biểu quan trọng, sử dụng diễn đàn để trình bày các ưu tiên kinh tế, quan điểm đối ngoại cũng như đánh giá của Moscow về các vấn đề quốc tế.

Các phiên họp toàn thể thường đi kèm phần hỏi đáp kéo dài, thu hút sự quan tâm lớn của công chúng và giới truyền thông. Năm 2022, chỉ vài tháng sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự ở Ukraine, ông Putin đã sử dụng diễn đàn này để chỉ trích các lệnh trừng phạt của phương Tây và khẳng định nỗ lực cô lập Nga đã thất bại.

Tuy nhiên, ý nghĩa của SPIEF không chỉ nằm ở các thông điệp chính trị.

Các biện pháp trừng phạt của phương Tây cùng việc mất đi nhiều thị trường truyền thống tại châu Âu đã buộc Nga phải đẩy mạnh chiến lược “hướng Đông” và mở rộng quan hệ với các đối tác tại châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh.

Trong bối cảnh đó, việc thu hút các nhà lãnh đạo, doanh nghiệp và nhà đầu tư nước ngoài tới St. Petersburg mang ý nghĩa đặc biệt đối với Moscow. Đây không chỉ là cơ hội tìm kiếm hợp tác kinh tế mới mà còn là dịp để Nga chứng minh rằng nước này vẫn là một phần của nền kinh tế toàn cầu, bất chấp tình trạng xa lánh từ nhiều quốc gia phương Tây.

Sự hiện diện của hàng nghìn đại biểu quốc tế tại SPIEF vì thế được Điện Kremlin xem là bằng chứng cho thấy Nga vẫn duy trì được các kênh hợp tác và ảnh hưởng quốc tế, ngay cả khi môi trường địa chính trị toàn cầu đang ngày càng phân cực.