EC khuyến nghị 11 vấn đề chống IUU

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, Đoàn thanh tra IUU của EC đã nêu 11 vấn đề chia thành 4 nhóm để khuyến nghị Việt Nam khắc phục, giải quyết.

Cụ thể, đối với nhóm vấn đề hoàn thiện khung pháp lý, Đoàn thanh tra của EC đề nghị bổ sung hình phạt tước giấy phép khai thác thủy sản, tịch thu tàu cá đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng; đưa hành vi tháo niêm phong, kẹp chì, tháo, gửi thiết bị giám sát hành trình tàu cá (VMS) là vi phạm nghiêm trọng; đối với hành vi vi phạm nghiêm trọng cần xử phạt ở mức cao nhất để răn đe.

Về hoạt động quản lý và giám sát hoạt động tàu cá (MCS), Đoàn thanh tra của EC khuyến nghị tất cả các tàu cá đã đăng ký, tham gia hoạt động khai thác phải thực hiện kẻ số đăng ký, đánh dấu tàu cá theo quy định (kê cả đang neo đậu ở bờ không tham gia hoạt động khai thác).

Tăng cường sự phối hợp liên ngành kiểm tra, kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến và hoạt động trên các vùng biển để ngăn chặn và xử lý nghiêm minh tàu cá vi phạm hành vi khai thác IUU.

Đối với nhóm vấn đề truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, Đoàn thanh tra khuyến nghị các sản phẩm thủy sản khai thác thủy sản nhập khẩu phải được kiểm soát chặt chẽ từ cảng về doanh nghiệp và xuất khẩu, đặc biệt là các sản phẩm khai thác thủy sản bằng container; thực hiện kiểm tra công tác truy xuất nguồn gốc tại doanh nghiệp để phát hiện và xử lý vi phạm sử dụng nguyên liệu thủy sản khai thác bất hợp pháp.

Trong thực thi pháp luật, xử lý vi phạm, Đoàn thanh tra khuyến nghị đẩy nhanh tiến độ xử lý các tàu cá vi phạm; ưu tiên xử phạt hành chính đối với hành vi khai thác IUU để đảm bảo tính răn đe, nghiêm minh của pháp luật; thống nhất thông tin, dữ liệu các trường hợp tàu cá vi phạm IUU giữa các bộ, ngành, địa phương; có cơ chế theo dõi, giám sát, xử lý tình trạng thực thi pháp luật chậm trễ tại địa phương.

Tại cuộc họp, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tỉnh Tây Ninh, tỉnh Đắk Lắk đã giải trình, làm rõ những tồn tại, hạn chế nổi cộm đã được Đoàn thanh tra của EC chỉ ra.

Cụ thể là tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài; tàu không đi khai thác nhưng vẫn được cảng xác nhận; tàu mất tín hiệu nhưng chưa được xử lý đồng bộ; chưa liệt kê đầy đủ hành vi vi phạm, xử lý chậm, chế tài chưa đủ mạnh, chủ yếu dừng ở xử phạt hành chính; số liệu không khớp giữa chứng từ và thực tế hàng hóa, đặc biệt với nguyên liệu nhập khẩu; số liệu giữa Trung ương và địa phương chưa thống nhất…

Đề xuất lắp VMS từ tàu 12m

Phát biểu tại hội nghị, Trung tướng Lê Quang Đạo, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam cho biết, sau kết quả làm việc với Đoàn thanh tra EC, Ban Chỉ đạo IUU Bộ Quốc phòng đã tổ chức họp với các lực lượng liên quan để đánh giá toàn diện tình hình, làm rõ những tồn tại, khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp.

Qua tổng kết 8 năm triển khai, đặc biệt là trong 1 năm gần đây, Bộ Quốc phòng nhận thấy công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) vẫn còn nhiều hạn chế. Trong đó, nổi lên là những bất cập trong công tác tuyên truyền, quản lý, xử lý vi phạm; hệ thống pháp lý còn thiếu đồng bộ, một số quy định chưa rõ ràng, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện. Bên cạnh đó, thẩm quyền xử phạt vi phạm vẫn còn chồng chéo giữa các lực lượng, dẫn đến thiếu thống nhất.

Trên cơ sở đó, Bộ Quốc phòng kiến nghị một số nội dung trọng tâm. Trước hết, cần đổi mới mạnh mẽ công tác tuyên truyền để ngư dân thực sự hiểu và tuân thủ quy định về IUU. Cùng với đó, khẩn trương rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý, bảo đảm rõ ràng, thống nhất, chấm dứt tình trạng chồng chéo, thiếu ổn định.

Trung tướng Lê Quang Đạo đề xuất giao một đầu mối thống nhất xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS), tránh tình trạng nhiều lực lượng cùng xử lý một hành vi, gây chồng chéo và kéo dài thời gian. Đồng thời, cần tổng rà soát, điều tra, cập nhật chính xác dữ liệu tàu cá, bảo đảm quản lý chặt chẽ, không để sót, lọt các trường hợp ngoài hệ thống.

Bộ Quốc phòng cũng kiến nghị tăng cường trách nhiệm của chính quyền địa phương trong quản lý tàu cá, đặc biệt tại các bến bãi, tàu không đủ điều kiện, tàu “3 không”, đồng thời phân định rõ thẩm quyền giữa các lực lượng trong xử lý vi phạm để tránh lúng túng, đùn đẩy trách nhiệm.

“Đề nghị các cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với lực lượng biên phòng, quân đội để kiểm soát chặt chẽ bến bãi, cửa sông, tàu không đủ điều kiện hoạt động. Đồng thời, cần phân định rõ trách nhiệm xử lý khi phát hiện vi phạm, tránh tình trạng đùn đẩy, không rõ cơ quan chủ trì.Bộ Quốc phòng cam kết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện tốt chỉ đạo của Chính phủ về chống khai thác IUU”,Trung tướng Lê Quang Đạo nói.

Ngoài ra, về thiết bị giám sát hành trình, Bộ Quốc phòng đề xuất nghiên cứu mở rộng đối tượng lắp đặt VMS đối với tàu từ 12m trở lên, do thực tế cho thấy nhóm tàu từ 12m đến dưới 15mhiện chưa bắt buộc lắp VMS, dẫn đến khó quản lý vàvẫn có nhiều trường hợp vi phạm vùng biển nước ngoài.