Vấn đề hạt nhân và chương trình phát triển tên lửa xuyên lục địa của Iran được cho tiếp tục là trọng tâm trên bàn đàm phán giữa Mỹ và Iran.

Trước thềm vòng đàm phán thứ 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump,trong bài phát biểu Thông điệp Liên bang trước Quốc hội, đã đề cập tới khả năng tấn công Iran, tuyên bốMỹ sẽkhông để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, qua đó đe dọa lợi ích củanước này, cũng như các đồng minh ở khu vực.

Về vấn đề tên lửa, ông Trump cho rằng Iran đã phát triển năng lực có thể vươn tới châu Âu và các căn cứ Mỹ ở nước ngoài, thậm chí “sớm vươn tới lãnh thổ Mỹ”. Theo đánh giá của Cơ quan Tình báo quốc phòng Mỹ, Iran có thể phát triển tên lửa đạn đạo liên lục địa vào năm 2035 nếu theo đuổi mục tiêu này. Thậm chí, thời điểm trên có thể đến sớm hơn nhờ sự hợp tác giữa Iran với Triều Tiên về công nghệ động cơ tên lửa từ năm 2013.

Trả lời báo chí về nhận định của Tổng thống Trump về tham vọng tên lửa của Iran, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho rằng không thể suy đoán Iran còn cách mục tiêu bao xa, nhưng khẳng định Tehran đang theo đuổi năng lực tên lửa đạn đạo xuyên lục địa.

“Iran đang cố gắng chế tạo tên lửa đạn đạo liên lục địa....... Iran đã tăng tầm bắn của các tên lửa hiện có và họ đang hướng tới việc một ngày nào đó phát triển vũ khí có thể vươn tới nước Mỹ. Hiện tại, họ đã sở hữu vũ khí có thể vươn tới phần lớn châu Âu”, ông Rubio nói.

Về chương trình hạt nhân, ông Trump khẳng định chiến dịch không kích vào các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6/2025 đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân Iran, song cáo buộc Tehran đang tái khởi động tham vọng này. Chính vì vậy, Mỹ duy trì quan điểm cứng rắn về việc Iran không được sở hữu vũ khí hạt nhân.

Phó Tổng thống Mỹ, đồng thời là thành viên tham gia đàm phán với Iran, ông JD Vance tái khẳng định quan điểm của Washington: “Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân; nếu họ cố gắng chế tạo lại vũ khí hạt nhân, điều đó sẽ tạo ra những thách thức. Và trên thực tế, đã có bằng chứng cho thấy Iran đã cố gắng đạt được điều đó”.

Phó Tổng thống Vance thừa nhận vẫn còn những bất đồng quan trọng, đặc biệt đối với các yêu cầu cốt lõi của Washington. Ngoài việc yêu cầu Iran từ bỏ chương trình hạt nhân, Mỹ và Israel trước đó cũng kêu gọi Tehran dừng phát triển tên lửa đạn đạo và chấm dứt hỗ trợ các lực lượng thân Iran tại Trung Đông.

Trướcsức ép từ phía Mỹ, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi bác bỏ cáo buộc, khẳng định Tehran không phát triển tên lửa tầm xa, nhấn mạnh tầm bắn hiện tại được giới hạn dưới 2.000km nhằm mục đích phòng vệ. Ông cũng đã tái khẳng định lập trường của nước này trong việc phát triển chương trình hạt nhân dân sự và hướng tới một thỏa thuận có thể đạt được với Mỹ.

“Chúng tôi sẵn sàng giải đáp những lo ngại, nhưng chúng tôi sẽ không từ bỏ quyền sử dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình. Đó là lập trường của chúng tôi, điều mà chúng tôi yêu cầu. Vì vậy, tôi tin rằng ngày mai tại Geneva, các bên hoàn toàn có khả năng đạt được một giải pháp được chấp thuận, công bằng và cân bằng”, ông Araqchi cho biết.

Trong bối cảnh các cuộc đàm phán đã bế tắc trong thời gian dài và sức nóng về một cuộc đụng độ quân sự lên cao, nhiều nhà phân tích cho rằng vòng đàm phán lần này giữa Mỹ và Iran có thể đánh dấu cơ hội ngoại giao cuối cùng để các bên cùng tháo gỡ các ngòi nổ, hướng tới giảm nhiệt tình hình khu vực vốn đã tồn tại nhiều bất ổn.