Rà soát cơ chế hỗ trợ tài chính và đất đai tránh mâu thuẫn pháp luật

Đánh giá cao cơ quan soạn thảo dự án luật, đại biểu Lê Thanh Hoàn (Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa) đề nghị tiếp tục rà soát các chính sách liên quan đến cơ chế đặc biệt hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, bảo đảm theo nguyên tắc thị trường, tuân thủ các cam kết quốc tế, nâng cao năng lực thực thi và tránh tranh chấp quốc tế.

Góp ý về cơ chế hoàn trả tiền thuê đất tại khoản 6 Điều 10 (doanh nghiệp nhỏ và vừa được giảm tối thiểu 30% tiền thuê đất trong 5 năm đầu và Nhà nước hoàn trả khoản này cho chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp), đại biểu Lê Thanh Hoàn đề nghị thay vì hoàn trả bằng tiền mặt, cần chuyển sang cơ chế khấu trừ nghĩa vụ.

Cụ thể, chủ đầu tư hạ tầng giảm tiền thuê cho doanh nghiệp theo quy định củaUBNDcấp tỉnh sẽ được Nhà nước khấu trừ trực tiếp vào tiền thuê đất hằng năm phải nộp theo pháp luật về quản lý thuế và đất đai.

Về cho thuê đất công chưa sử dụng trực tiếp tại khoản 7 Điều 10, đại biểu cho rằng quy định cho phép địa phương ưu tiên giao đất công chưa/không sử dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thuê theo các tiêu chí riêng mà không thông qua đấu giá là không phù hợp với Luật Đất đai và mâu thuẫn với Luật Quản lý tài sản công.

Liên quan đến điểm a khoản 2 khoản 1 Điều 10 (Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định sử dụng ngân sách địa phương hỗ trợ chủ đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp và tuyên bố tài sản hình thành không thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công), đại biểu Hoàn nhấn mạnh nội dung này không phù hợp với khoản 3 Điều 4 Luật Quản lý tài sản công. Bất kỳ tài sản nào hình thành từ vốn đầu tư công hoặc ngân sách nhà nước đều là tài sản công, không thể dùng luật chuyên ngành để tự loại trừ. Điều này gây xác lập quyền sở hữu sai lệch và mâu thuẫn với chính khoản 7 Điều 5 của dự thảo luật.

Bên cạnh đó, đại biểu Lê Thanh Hoàn đề nghị làm rõ thẩm quyền ngân sách giữa Hội đồng nhân dân (HĐND) và UBND cấp tỉnh quy định tại khoản 3 Điều 10 và khoản 2 Điều 26 của dự thảo. Việc quy định HĐND giao UBND quyết định cơ chế, chính sách, mức hỗ trợ là chưa phù hợp với nguyên tắc tại khoản 3 Điều 15 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015, vốn quy định thẩm quyền này thuộc về HĐND cấp tỉnh.

Đề xuất sửa đổi thời điểm miễn thuế và ưu tiên cụm công nghiệp

Đồng tình với các góp ý trên, đại biểu Trần Văn Lâm (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh) đánh giá dự thảo có nhiều điểm tích cực, tiến bộ như: hỗ trợ theo nhu cầu và kết quả, đa dạng hóa nguồn vốn, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, số, xanh, tạo điều kiện cho hộ kinh doanh và bổ sung yếu tố hỗ trợ doanh nghiệp chủ động lựa chọn dịch vụ giúp đơn giản hóa thủ tục.

Góp ý cụ thể về chính sách thuế, đại biểu Lâm phân tích quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm kể từ ngày cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu (khoản 2 Điều 9) chưa thực tế. Những năm đầu doanh nghiệp phải đầu tư nhà xưởng, thiết bị, tuyển dụng, tìm thị trường nên thường chưa có lãi hoặc lãi rất thấp. Nếu tính từ ngày đăng ký, thời gian ưu đãi sẽ trôi qua trước khi phát sinh thuế phải nộp. Đại biểu đề nghị thời gian miễn thuế 3 năm nên tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp có thu nhập chịu thuế (bắt đầu phát sinh thuế phải nộp).

Đối với khoản 3 Điều 9 (cho phép doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được chọn tính thuế thu nhập doanh nghiệp theo lợi nhuận hoặc tỷ lệ % trên doanh thu), đại biểu Trần Văn Lâm đề nghị rà soát đồng bộ cả 3 nội dung: thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và chế độ kế toán. Cần làm rõ quyền lựa chọn phương pháp trực tiếp theo tỷ lệ doanh thu tính thuế giá trị gia tăng để bảo đảm tính thống nhất khi thực hiện.

Cuối cùng, đại biểu Lâm đề nghị cần dành ưu tiên rõ hơn cho các cụm công nghiệp bằng các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp đầu tư vào cụm công nghiệp và đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp. Doanh nghiệp nhỏ và vừa rất cần nhà xưởng thuê ngay, nguồn nguyên liệu, lao động địa phương và các hỗ trợ hạ tầng dùng chung (điện, nước, xử lý nước thải). Hỗ trợ cụm công nghiệp chính là giải pháp thiết thực giải quyết đồng thời nhu cầu mặt bằng, môi trường và việc làm cho hộ kinh doanh.