Bài 1:Đà Nẵng khơi thông dự án đất đai bị “đóng băng”

Đến nay, thành phố Đà Nẵng tháo gỡ gần 2.000 dự án và cơ sở nhà đất bị vướng thủ tục với tổng vốn đầu tư 456.000 tỷ đồng đã được khơi thông. Đây là thành công lớn, chấm dứt tình trạng bỏ hoang nguồn lực đất đai kéo dài, khơi thông dòng vốn đầu tư và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Nhiều dự án tái khởi động đã củng cố niềm tin, cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư và tạo động lực quan trọng để Đà Nẵng hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong dài hạn. Thành phố đang nỗ lực“Tạo đà tăng trưởng 2 con số trong dài hạn”.

Môi trường đầu tư được cải thiện

Sau 12 năm vướng đại án liên quan Tập đoàn Thiên Thanh, khu “đất vàng” sân vận động Chi Lăng giữa trung tâm thành phố Đà Nẵng cuối cùng đã được tháo dỡ. Công trình bỏ hoang gây lãng phí lớn và bức xúc dư luận nay đã được xử lý sau khi có Kết luận 77 của Bộ Chính trị và Nghị quyết 170 của Quốc hội.

Ông Nguyễn Văn Duy, Chủ tịch UBND phường Hải Châucho biết, địa phương đã tập trung hoàn thành việc trả mặt bằng sạch trước 1 tháng so với kế hoạch để đưa ra đấu giá xây dựng trung tâm thương mại. Theo ông Duy, việc gỡ vướng các dự án lớn đã mang lại hiệu quả rõ rệt: “Khi chính quyền tháo gỡ pháp lý cho dự án, hiệu quả mang lại góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Một dự án khi triển khai sẽ chạy một lúc hai dòng tiền, đầu tư xây dựng công trình, các đơn vị cung ứng vật tư, vật liệu, trang thiết bị có hoạt động mua bán, cung ứng. Sau khi hoàn thành, đưa vào sử dụng, sẽ chạy dòng tiền thứ hai bền vững hơn, có nguồn thu về ngân sách và giải quyết công ăn việc làm, an sinh xã hội”.

Gần một năm rưỡi vừa qua, không khí thi công trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trở nên sôi động. Hàng loạt dự án lớn có vốn đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng đã khởi động trở lại như: Khu đô thị mới Thuận Phước - Đà Nẵng, Khu phức hợp du lịch và đô thị nghỉ dưỡng Làng Vân, Tổ hợp Công viên Châu Á, Khu đô thị sinh thái Quan Nam - Thủy Tú (tăng vốn đầu tư từ 4.400 tỷ lên gần 15.500 tỷ đồng), hay Khu đô thị quốc tế Đa Phước...

Theo Cục Thuế thành phố Đà Nẵng, việc thực hiện các kết luận thanh tra đã giúp thu hồi vào ngân sách nhà nước 1.472 tỷ đồng trong tổng số 2.208 tỷ đồng phải truy thu. Chỉ trong 8 tháng qua, tăng trưởng GRDP của Đà Nẵng đạt 9,25%, đứng thứ 12 cả nước. Đặc biệt, chưa hết quý III năm nay, thu ngân sách đã đạt 68.400 tỷ đồng, bằng 103% dự toán năm, về đích sớm hơn 3 tháng, trong đó các khoản thu từ nhà, đất tăng đột biến nhờ đẩy nhanh tiến độ giao đất và triển khai dự án lớn.

Đây là những tín hiệu lạc quan để thành phố hướng đến mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong dài hạn. Bà Trần Thị Thanh Tâm, Giám đốc Sở Tài chính thành phố nhấn mạnh, nhiệm vụ trọng tâm là luôn đồng hành với doanh nghiệp: “Tất cả bộ thủ tục hành chính liên quan tới doanh nghiệp, kể cả giải quyết theo Nghị quyết 29 đã đưa công khai trên trang thông tin điện tử của Sở Tài chính. Sở đã xây KPI, ban hành bộ chỉ số theo dõi xếp hạng gắn nhiệm vụ của phòng, ban nào, cá nhân nào chịu trách nhiệm, nếu như không hoàn thành nhiệm vụ”.

Gỡ điểm nghẽn về năng lực tài chính của nhà đầu tư

Theo Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng thời gian qua rất quyết liệt, duy trì đối thoại hằng tuần với các doanh nghiệp để tháo gỡ khó khăn. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn hiện nay là khâu xác định giá đất và nghĩa vụ tài chính theo Nghị định 147 của Chính phủ, nhất là khi nhiều dự án bị đình trệ lâu năm làm suy giảm năng lực tài chính của nhà đầu tư.

Ông Võ Đức Dũng, Giám đốc Quản lý Dự án Khu nhà ở xã hội phường Điện Bàn Đôngkiến nghị: “Do dự án kéo dài, nên việc xác định nghĩa vụ tài chính gặp nhiều khó khăn. Ngoài xác định giá đất tại thời điểm cũ, theo quy định còn một khoản nghĩa vụ tài chính bổ sung, dựa vào thời gian chậm xác định tiền sử dụng đất, loại trừ những nguyên nhân khách quan. Nếu xác định toàn bộ thời gian là không khách quan thì thực sự là một gánh nặng tài chính đối với doanh nghiệp. Hiện nay, Quốc hội, Chính phủ đang lấy ý kiến về Luật Đất đai sửa đổi, trong đó có tháo gỡ việc xác định nghĩa vụ tài chính đối với các dự án kéo dài; mong chính sách mới sẽ sớm đưa vào thực tế để tháo gỡ nút thắt này”.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 ở mức 11%, UBND thành phố yêu cầu các sở, ngành tuân thủ nguyên tắc "6 rõ": rõ trách nhiệm, rõ đầu mối, rõ thời hạn, rõ kết quả, rõ trách nhiệm giải trình và rõ thẩm quyền. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho rằng, yếu tố quyết định là năng lực tổ chức thực hiện, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và sự đồng lòng của hệ thống chính trị.

Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng thẳng thắn nhìn nhận vẫn còn tình trạng xử lý công việc cục bộ, né tránh trách nhiệm ở một số bộ phận: “Điều tôi trăn trở nhất là vẫn còn những hồ sơ của người dân, doanh nghiệp bị giải quyết quá hạn; vẫn có trường hợp chính quyền phải gửi thư xin lỗi vì không đúng cam kết. Mỗi hồ sơ chậm giải quyết làm lỡ một cơ hội đầu tư, cơ hội việc làm và làm giảm niềm tin nhân dân đối với chính quyền. Thành phố kiên quyết không chấp nhận tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, sợ sai”.

Khắc phục triệt để tình trạng né tránh trách nhiệm

Theo Chỉ thị số 18 của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng, giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ chính trị trọng tâm phải đi trước một bước. Địa phương, đơn vị nào để chậm tiến độ hoặc phát sinh điểm nóng do nguyên nhân chủ quan sẽ phải chịu trách nhiệm.

Mục tiêu không chỉ dừng ở việc xử lý từng dự án riêng lẻ mà còn hướng đến khơi thông nguồn lực đất đai, tài sản và vốn đầu tư đang bị đình trệ; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.

Ông Lê Ngọc Quang, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng khẳng định, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải là thể chế mà là khâu tổ chức thực hiện, liên quan đến phương thức lãnh đạo, cán bộ, con người. Trong đó, phải chấn chỉnh ngay tình trạng né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm trong cán bộ, đảng viên.

"Phải tập trung cao độ sự lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, tổ chức thực hiện, đặc biệt trong lĩnh vực giải ngân vốn đầu tư công, tháo gỡ những điểm nghẽn để khơi thông nguồn lực, đặc biệt là những dự án đất đai, công trình đang tồn đọng, đang vướng về pháp lý và cải cách thủ tục hành chính. Đây là những lĩnh vực góp phần rất quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, cần tập trung để tháo gỡ những điểm nghẽn này để phục vụ cho phát triển trong thời gian đến", ông Lê Ngọc Quang nhấn mạnh.

Được Trung ương trao nhiều cơ chế, điều kiện đặc thù, Đà Nẵng đang đứng trước cơ hội bứt phá để trở thành cực tăng trưởng lớn của cả nước. Điều người dân và doanh nghiệp kỳ vọng nhất lúc này là sự chuyển biến thực chất của một chính quyền hành động. Thực tế cho thấy, tại thành phố Đà Nẵng các dự án tồn đọng từng bước được tháo gỡ, nguồn lực đất đai, dòng vốn tín dụng và tài sản xã hội bị “đóng băng” lâu nay được kích hoạt trở lại. Đó không chỉ là sự tháo gỡ cho một vài doanh nghiệp, mà là chìa khóa khơi thông toàn diện nguồn lực, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và tạo đà vững chắc cho nền kinh tế Đà Nẵng vươn lên trong dài hạn.