Cuộc đua Tổng thống Mỹ 2028 đã bắt đầu sau thất bại của đảng Cộng hòa
Cập nhật: 06/11/2026
VOV.VN - Cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028 đã sớm khởi động, gần như đồng thời khi có kết quả bầu cử Quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ. Chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ đang tạo đà cho nhiều gương mặt tiềm năng, trong khi thất bại nặng nề của đảng Cộng hòa khiến vị thế của Phó Tổng thống JD Vance trở nên kém chắc chắn hơn.
Ít giờ sau khi làn sóng chiến thắng của đảng Dân chủ làm rung chuyển chính trường Mỹ, các chính trị gia có tham vọng tranh cử tổng thống năm 2028 đã bắt đầu những bước đi đầu tiên nhằm định vị bản thân. Trong khi các nghị sĩ Dân chủ ăn mừng kết quả và tận dụng thời điểm thuận lợi để nâng cao hình ảnh chính trị, nhiều nhân vật Cộng hòa lại tìm cách giảm khoảng cách với Tổng thống Donald Trump sau thất bại bầu cử.
Người chịu tác động lớn nhất trong nội bộ đảng Cộng hòa có lẽ là Phó Tổng thống JD Vance. Trước ngày bầu cử, ông được xem là ứng viên hàng đầu của đảng cho cuộc đua tổng thống năm 2028. Nhưng sau thất bại của đảng Cộng hòa, vị thế của ông trở nên dễ tổn thương hơn, nhất là khi ông gắn bó chặt chẽ với chính quyền Trump.
Trong bài viết trên mạng xã hội X sáng 4/11, ông Vance thẳng thắn cho rằng cuộc chiến với Iran là nguyên nhân khiến đảng Cộng hòa thất bại.
“Lý do chúng ta thất bại là cuộc chiến. Nếu muốn tranh luận rằng cuộc chiến đó đáng giá, rằng việc mất quyền kiểm soát Thượng viện trong 6 năm tới là cái giá xứng đáng phải trả, thì hãy cứ tranh luận. Dù đồng ý hay không, ít nhất đó cũng là một cuộc trao đổi thẳng thắn”, ông Vance viết.
Phó Tổng thống nhấn mạnh mọi cuộc thảo luận trung thực về hướng đi tiếp theo của nước Mỹ đều phải bắt đầu từ vấn đề này.
Lập trường của ông Vance đặt ra một nghịch lý chính trị. Trước đây, ông từng nhiều lần phản đối việc Mỹ can thiệp quân sự ở nước ngoài. Tuy nhiên, khi đảm nhiệm cương vị Phó Tổng thống, ông lại phải bảo vệ quyết định phát động chiến tranh với Iran của ông Trump. Ông công khai cho rằng xung đột là cần thiết để ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, dù những hoài nghi riêng tư của ông về cuộc chiến đã nhiều lần được truyền thông đề cập.
Tổng thống Donald Trump không bác bỏ đánh giá của cấp phó về nguyên nhân thất bại, dù vẫn bảo vệ quyết định tiến hành chiến tranh. Tuy nhiên, ông Trump cũng không thể hiện sự ủng hộ rõ ràng đối với triển vọng tranh cử của ông Vance khi nói với các phóng viên: “Có thể ông ấy sẽ không tranh cử”.
Trước đó, ông Vance cho biết sẽ đưa ra quyết định về việc tham gia cuộc đua tổng thống sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 vừa khép lại, nhưng thời gian chuẩn bị cho vòng bầu cử sơ bộ Tổng thống năm 2028 không còn nhiều. Những lá phiếu sơ bộ đầu tiên dự kiến được tổ chức chỉ hơn một năm nữa. Một số chính trị gia tiềm năng, trong đó có Thượng nghị sĩ bang Arizona Mark Kelly và Thống đốc bang Kentucky Andy Beshear, đã bắt đầu có những cuộc trao đổi ban đầu với các nhân sự có thể tham gia chiến dịch tranh cử.
Đối với đảng Dân chủ, chiến thắng giữa nhiệm kỳ tạo cơ hội để nhiều gương mặt nổi bật củng cố vị thế và thể hiện vai trò lãnh đạo trong giai đoạn mới.Cựu Phó Tổng thống Kamala Harris, ứng viên tổng thống của đảng Dân chủ năm 2024, bày tỏ phấn khởi trước kết quả bầu cử, đặc biệt là thành tích của đảng tại các bang miền Nam. Trả lời hãng tin AP ngày 4/11, bà cho biết muốn tiếp tục đóng góp vào định hướng của đảng, bất kể có quyết định tái tranh cử tổng thống hay không.
“Tôi tin rằng mình có trách nhiệm đóng góp vào định hướng của đảng, đặc biệt là trong việc thúc đẩy những tiếng nói và vấn đề mà tôi có kinh nghiệm. Dù có giữ chức vụ hay không, đó vẫn là vai trò mà tôi cảm thấy cần phải đảm nhận”, bà Harris nói.
Trong khi đó, ông Rahm Emanuel, cựu Thị trưởng Chicago và cựu Đại sứ Mỹ, người đã dành phần lớn năm qua chuẩn bị nền tảng cho khả năng tranh cử tổng thống, tỏ ra thận trọng khi được hỏi về kế hoạch chính trị tương lai.“Đừng lo lắng về cuộc bầu cử tiếp theo. Mọi việc đều có thời điểm của nó. Và hiện nay là thời điểm để điều hành đất nước”, ông Emanuel nói.
Ngoài các nhân vật từng có kinh nghiệm ở cấp liên bang, nhiều thống đốc bang Dân chủ cũng nổi lên sau chiến thắng giữa nhiệm kỳ. Thống đốc Maryland Wes Moore và Thống đốc Illinois JB Pritzker đều giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử vừa qua, đồng thời đưa ra những bài phát biểu thể hiện tham vọng và sự tự tin của đảng Dân chủ. Thống đốc California Gavin Newsom, người sắp kết thúc nhiệm kỳ, cũng tích cực hỗ trợ các ứng cử viên Dân chủ trên toàn quốc, đặc biệt tại các bang miền Nam.
Ông Newsom đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch vận động thông qua Dự luật 50 tại California, một động thái nhằm đáp trả việc đảng Cộng hòa tại Texas điều chỉnh địa hạt bầu cử giữa thập kỷ để gia tăng lợi thế chính trị. Nỗ lực này góp phần giúp đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện.
Tuy nhiên, người có màn thể hiện nổi bật nhất có thể là Thống đốc bang Pennsylvania Josh Shapiro. Ông giành chiến thắng cách biệt tại một trong những bang chiến địa quan trọng nhất nước Mỹ, đồng thời giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cơ quan lập pháp bang và đảo chiều kết quả tại 4 địa hạt bầu cử Quốc hội.
Trong khi các thống đốc Dân chủ củng cố vị thế, làn sóng chiến thắng cũng có thể đưa một thế hệ lãnh đạo mới vào Thượng viện, trong đó có Thượng nghị sĩ bang Georgia Jon Ossoff và Thượng nghị sĩ đắc cử Abdul El-Sayed của bang Michigan. Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez vẫn là cái tên nổi bật nhất trong những cuộc thảo luận này, dù chưa rõ liệu bà, hiện 37 tuổi, có sẵn sàng bước vào cuộc đua tổng thống hay không.
Ở phía đảng Cộng hòa, thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ có thể tạo cơ hội cho những nhân vật từng dè dặt trước việc đối đầu với ông Trump. Họ có thể bắt đầu quá trình định vị lại bản thân, chuẩn bị cho giai đoạn hậu Trump trong đảng.
Cựu Chủ tịch Hạ viện Newt Gingrich là một trong những người công khai đánh giá tác động của thất bại đối với triển vọng chính trị của Phó Tổng thống JD Vance.“Nếu chính quyền giành được một chiến thắng lớn, Phó Tổng thống JD Vance sẽ có cơ sở rất vững chắc để trở thành ứng viên gần như chắc chắn của đảng Cộng hòa. Nhưng giờ đây, phần lớn hào quang đó đã phai nhạt”, ông Gingrich viết trên mạng xã hội X.
Ông cũng liệt kê khoảng 6 chính trị gia Cộng hòa khác có khả năng cạnh tranh với ông Vance, đồng thời nhận định quy mô thất bại của đảng khiến cuộc đua giành đề cử tổng thống năm 2028 trở nên rộng mở hơn.
Thống đốc Florida Ron DeSantis, người từng cạnh tranh với ông Trump trong cuộc bầu cử sơ bộ năm 2024 và sắp kết thúc nhiệm kỳ, cũng không né tránh khi đánh giá mức độ thất bại của đảng Cộng hòa. Ông gọi đây là một sự kiện “gần như mang tính tuyệt chủng” đối với đảng tại nhiều khu vực trên cả nước.
Tuy nhiên, ông DeSantis nhấn mạnh Florida là ngoại lệ khi các ứng cử viên Cộng hòa vẫn giành chiến thắng trong cuộc đua thống đốc và Thượng viện. Ông coi kết quả tại bang này là minh chứng cho khả năng tạo ra những thành tựu chính trị lớn.
Thượng nghị sĩ Texas Ted Cruz, người đã dành nhiều thời gian và nguồn lực hỗ trợ các ứng cử viên Cộng hòa nhưng cuối cùng họ vẫn thất bại, trước đó cũng công khai cân nhắc khả năng tái tranh cử tổng thống.Trong khi đó, những người chỉ trích ông Trump gay gắt nhất cũng có thêm cơ sở để củng cố lập trường. Trong số này có Thống đốc New Jersey Chris Christie, người đang cân nhắc một lần nữa tham gia cuộc đua vào Nhà Trắng.
Dù cuộc bầu cử năm 2028 còn hơn hai năm nữa mới diễn ra, những diễn biến hiện nay cho thấy cả hai đảng đều đang bước vào giai đoạn tái định hình lực lượng lãnh đạo.
Với đảng Dân chủ, bài toán không chỉ là tận dụng làn sóng phản đối ông Trump, mà còn phải thống nhất giữa các nhóm ôn hòa và cấp tiến, giữa những chính trị gia giàu kinh nghiệm và thế hệ lãnh đạo mới. Những khác biệt về chính sách và chiến lược có thể trở thành trở ngại khi cuộc đua giành đề cử chính thức bắt đầu.
Ở phía Cộng hòa, thất bại của ông Trump chưa chắc đồng nghĩa với việc phong trào MAGA mất đi ảnh hưởng. Tuy nhiên, việc vị thế của JD Vance bị suy giảm và nhiều nhân vật khác bắt đầu công khai thể hiện tham vọng cho thấy cuộc cạnh tranh quyền lực trong đảng có thể trở nên gay gắt hơn.
Điểm đáng chú ý là cuộc đua năm 2028 sẽ diễn ra trong bối cảnh ông Trump vẫn còn hai năm tại nhiệm. Tổng thống có thể tiếp tục tác động mạnh đến đường lối của đảng Cộng hòa cũng như lựa chọn ứng viên kế nhiệm. Vì vậy, những chính trị gia muốn giành đề cử sẽ phải tính toán giữa việc duy trì sự ủng hộ của ông Trump và xây dựng hình ảnh độc lập đủ sức thu hút cử tri rộng rãi hơn.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026 vì thế không chỉ định hình tương quan quyền lực tại Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của ông Trump, mà còn mở màn cho cuộc cạnh tranh mới tại cả hai đảng. Những cái tên đang nổi lên hiện nay chưa chắc sẽ là các ứng viên cuối cùng, nhưng một điều đã rõ: cuộc đua giành quyền kế nhiệm ông Trump tại Nhà Trắng đã bắt đầu sớm hơn dự kiến.
Từ khóa: bầu cử, bầu cử Tổng thống Mỹ 2028,bầu cử giữa nhiệm kỳ, Tổng thống Donald Trump, ứng cử viên Dân chủ, khởi động bầu cử Tổng thống Mỹ,Đảng Cộng hòa thất bại,phong trào MAGA,JD Vance tranh cử Tổng thống,Donald Trump sau bầu cử giữa nhiệm kỳ,Ai tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2028
Thể loại: Thế giới
Tác giả: phan tùng/vov.vn
Nguồn tin: VOVVN