Tại phiên tranh luận, sáu ứng viên đến từ Chile, Ecuador, Argentina, Costa Rica, Guyana và Senegal lần lượt trả lời các câu hỏi về những vấn đề lớn mà Liên hợp quốc đang phải đối mặt. Người kế nhiệm ông Antonio Guterres sẽ tiếp quản một tổ chức đang phải xử lý các cuộc xung đột kéo dài ở Ukraine và Trung Đông, giải quyết khoảng cách kinh tế ngày càng lớn đối với các nước đang phát triển, ứng phó với những tác động nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và điều hướng sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các cường quốc.

Trong bối cảnh đó, cải cách Liên hợp quốc là một trong những vấn đề nổi bật được đặt ra trong cuộc đua. Tất cả sáu ứng viên hiện tại đều nhấn mạnh sự cần thiết phải tiếp tục nỗ lực cải cách tổ chức quốc tế được thành lập từ cuối Thế chiến thứ hai. Người kế nhiệm ông Guterres sẽ phải đối mặt với yêu cầu cải tổ tổ chức này, đồng thời tìm cách củng cố vai trò của Liên hợp quốc trong bối cảnh chủ nghĩa đa phương đứng trước nhiều thách thức.

Với các ứng viên, một Tổng thư ký mới không chỉ cần kinh nghiệm mà còn phải có khả năng xây dựng đồng thuận, thúc đẩy đối thoại và tạo dựng lòng tin giữa các quốc gia. Cựu Tổng thống Chile Michelle Bachelet cho rằng người đứng đầu Liên hợp quốc cần có khả năng dẫn dắt các cuộc đàm phán phức tạp và đưa ra những lựa chọn khó khăn, đồng thời tìm kiếm sự thỏa hiệp và xây dựng cầu nối giữa các nhà lãnh đạo thế giới.

“Thế giới cần một Tổng thư ký với những phẩm chất tốt nhất có thể. Trước hết, tôi nghĩ tôi có những phẩm chất đó. Tôi là một nhà lãnh đạo đã được thử thách với kinh nghiệm chính trị sâu rộng. Tôi từng là tổng thống ở đất nước tôi - một nước cộng hòa, nơi tổng thống là người đứng đầu nhà nước nhưng cũng là người đứng đầu chính phủ. Tôi đã chứng minh rằng tôi có thể dẫn dắt các cuộc đàm phán phức tạp và đưa ra những lựa chọn khó khăn trong khi tìm kiếm những thỏa hiệp dân chủ, tôi cho là vậy, và xây dựng lòng tin và cầu nối giữa các nhà lãnh đạo thế giới”, bà Bachelet nó.

Bài toán về năng lực lãnh đạo cũng được đặt ra trong những câu hỏi liên quan đến các cuộc khủng hoảng mà Hội đồng Bảo an không thể đạt đồng thuận. Tại phiên tranh luận, các ứng viên được hỏi về vai trò của Tổng thư ký trong cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz, nơi một xung đột khu vực có thể đe dọa thị trường năng lượng và thương mại toàn cầu, trong khi Hội đồng Bảo an không thể thông qua nghị quyết.

Trong bối cảnh đó, cựu Tổng thống Senegal Macky Sall cho rằng Tổng thư ký mới cần thúc đẩy đối thoại, đồng thời cam kết cải cách và khôi phục niềm tin vào tổ chức.

“Tôi sẽ là người tạo điều kiện cho đối thoại và là một Tổng Thư ký cam kết thực hiện, cải cách và khôi phục niềm tin. Niềm tin vào tổ chức. Niềm tin giữa các quốc gia thành viên và niềm tin cho người dân mà chúng ta phục vụ”.

Những phát biểu tại cuộc tranh luận cho thấy, thách thức đối với người kế nhiệm ông Guterres không chỉ nằm ở việc giải quyết từng cuộc khủng hoảng riêng lẻ. Thách thức lớn hơn là làm thế nào để một Liên hợp quốc đang chịu nhiều sức ép có thể duy trì vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy đối thoại, giải quyết xung đột và ứng phó với những vấn đề mang tính toàn cầu.

Theo lịch trình, 15 thành viên Hội đồng Bảo an sẽ bắt đầu các cuộc bỏ phiếu thăm dò vào ngày 30/7 để lựa chọn những ứng viên nhận được sự ủng hộ. Quá trình này sẽ tiếp tục cho đến khi có ứng viên nhận được ít nhất 9 phiếu ủng hộ và không bị bất kỳ thành viên thường trực nào phủ quyết. Quá trình lựa chọn dự kiến kéo dài đến cuối năm, trong khi các ứng viên mới vẫn có thể tham gia cuộc đua. Người đắc cử sẽ đảm nhận chức vụ từ ngày 1/1/2027.

Cuộc cạnh tranh lần này không đơn thuần là tìm người kế nhiệm ông Antonio Guterres. Đây còn là cuộc tìm kiếm một nhà lãnh đạo có khả năng đưa Liên hợp quốc vượt qua giai đoạn nhiều biến động, thúc đẩy cải cách, khôi phục niềm tin và củng cố vai trò của chủ nghĩa đa phương trong một thế giới ngày càng chia rẽ.