Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 21/5 đã quyết định hủy lễ ký một sắc lệnh để quản lý ngành công nghiệp AI, dù Nhà Trắng đã gửi lời mời tới lãnh đạo của các công ty công nghệ hàng đầu tham dự buổi lễ. Quyết định được đưa ra chỉ vài giờ trước khi sự kiện dự kiến ​​bắt đầu, ngay cả khi một số CEO đang trên đường đến Washington để dự buổi lễ. Phát biểu với báo chí tại Phòng Bầu dục, ông Trump tuyên bố ông đã hủy bỏ sự kiện vì ông “không thích” bản dự thảo sắc lệnh.

Thay đổi phút chót của Tổng thống Mỹ tới sau những cuộc điện thoại thuyết phục và cảnh báo của các lãnh đạo ngành công nghiệp AI rằng hệ thống kiểm tra an ninh được đưa ra trong dự thảo có thể cản trở sự phát triển của công nghệ then chốt này. Các nhà lãnh đạo công nghệ đã nói chuyện với Trump, bao gồm Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk và người sáng lập Meta Mark Zuckerberg, cùng cựu "ông trùm" AI và tiền điện tử David Sacks. Các nguồn tin giấu tên tiết lộ với tờ Washington Post đều khẳng định điều này.

“Tôi thực sự nghĩ rằng điều đó có thể là một trở ngại”, ông Trump nói và lưu ý đến những lợi ích của trí tuệ nhân tạo đối với nền kinh tế Mỹ. “Và tôi muốn đảm bảo rằng điều đó sẽ không xảy ra”. Sự việc này nhấn mạnh tầm ảnh hưởng to lớn mà các nhà lãnh đạo Thung lũng Silicon vẫn duy trì trong chính quyền Trump, ngay cả sau khi Sacks và Musk rời khỏi các vai trò chính thức của họ tại Nhà Trắng.

Hé lộ mâu thuẫn

Vấn đề làm thế nào để điều chỉnh trí tuệ nhân tạo đã chia rẽ các đồng minh của Tổng thống Donald Trump và chính quyền của ông; đặc biệt là khi một thế hệ mô hình trí tuệ nhân tạo mới, như Mythos của Anthropic, đã được chứng minh là có khả năng phát hiện các lỗ hổng bảo mật trong mã máy tính và khai thác chúng. Công nghệ này đã chia rẽ liên minh chính trị đã giúp ông Trump trở lại Nhà Trắng.

Trong đó, Elon Musk, David Sacks và các công ty trí tuệ nhân tạo lớn là những nhà tài trợ chính trị quan trọng, những người có thể đóng vai trò trung tâm trong các nỗ lực gây quỹ tương lai của Đảng Cộng hòa. Nhưng Nhà Trắng ngày càng phải đối mặt với phản ứng dữ dội đối với AI trong nội bộ cử tri ủng hộ ông Trump. Họ lo ngại công nghệ này có thể làm mất việc làm và gia tăng hóa đơn tiền điện. Sau nhiều tuần thảo luận, với sự đóng góp rộng rãi từ các nhà lãnh đạo ngành công nghệ, Nhà Trắng đã đưa ra dự thảo sắc lệnh hành pháp mà các quan chức mô tả là cân bằng giữa mối lo ngại về an toàn với nhu cầu phát triển của ngành.

Sắc lệnh này sẽ tạo ra một hệ thống tự nguyện, theo đó các công ty sẽ cung cấp cho chính phủ “cái nhìn sớm” về các hệ thống AI tiên tiến, ở mức tối đa 90 ngày trước khi phát hành công khai. Quy định này để các cơ quan quản lý có thể thử nghiệm các mô hình về khả năng nguy hiểm, xác định lỗ hổng và chuẩn bị các biện pháp phòng thủ trước khi tin tặc hoặc các đối thủ nước ngoài có thể khai thác chúng. Hệ thống tự nguyện này ít nghiêm ngặt hơn nhiều so với việc thử nghiệm bắt buộc mà một số đồng minh của Trump đã kêu gọi.

“Không có điều khoản nào trong phần này được hiểu là cho phép tạo ra yêu cầu cấp phép, phê duyệt trước hoặc cho phép bắt buộc của chính phủ đối với việc phát triển, công bố, phát hành hoặc phân phối các mô hình mới, bao gồm cả các mô hình tiên tiến”, dự thảo sắc lệnh nêu rõ.

Tuy nhiên, sự đảm bảo này vẫn là chưa đủ để ngành công nghiệp AI có thể tự do phát triển mà không lo sợ bị hạn chế.

Lý lẽ của các công ty AI

David Sacks và các nhà lãnh đạo công nghệ đã cảnh báo người đứng đầu Nhà Trắng rằng, mặc dù trên lý thuyết là tự nguyện, hệ thống sắp được ứng dụng có thể dẫn đến một chế độ bắt buộc trên thực tế. Trong đó, các công ty sẽ cần phải xin phép chính phủ để phát hành hệ thống. Các cuộc thảo luận nội bộ về sắc lệnh hành pháp tiếp tục kéo dài đến tận khuya ngày 20/5, và sự bất đồng vẫn tiếp diễn về mức độ khó khăn mà đề xuất này sẽ gây ra cho ngành công nghiệp. Đây là miêu tả của một quan chức liên bang tham gia cuộc thảo luận có tình riêng tư này.

Một số quan chức chính quyền lập luận rằng nếu không có quy trình này, Trung Quốc sẽ có thể thao túng các mô hình mới để tiến hành các cuộc tấn công vào bên trong nước Mỹ. Tuy nhiên, David Sacks đã cảnh báo Tổng thống rằng các cuộc xem xét có thể làm chậm quá trình đổi mới và khiến Mỹ thua cuộc đua trí tuệ nhân tạo với Trung Quốc. Sacks cũng cho biết sắc lệnh này có thể làm chậm quá trình phát hành các bản cập nhật nhỏ cho các mô hình AI của các công ty.

Trong khi đó, các quan chức Nhà Trắng tham gia soạn thảo sắc lệnh đã phản bác, nói rằng sắc lệnh quy định các công ty chỉ cần chia sẻ mô hình của họ trước tối đa 90 ngày và các bản cập nhật nhỏ sẽ không bị trì hoãn. “Ông trùm” AI David Sack cũng cảnh báo rằng hệ thống đánh giá có thể bị lạm dụng bởi một chính quyền tương lai, chỉ ra các quy định nghiêm ngặt hơn về trí tuệ nhân tạo mà cựu Tổng thống Joe Biden đã ban hành trong nhiệm kỳ của mình.

Cuối cùng, những lập luận từ Sacks và các lãnh đạo công nghệ khác đã thắng thế, và vài giờ trước khi lễ ký kết dự kiến ​​bắt đầu tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng đã thông báo cho những người tham dự rằng lễ ký công bố sắc lệnh sẽ diễn ra vào một thời điểm khác.

Theo các nguồn tin của Nhà Trắng, sắc lệnh về quản lý AI vẫn chưa bị hủy bỏ hoàn toàn. Nó có khả năng sẽ được xem xét lại, mặc dù chưa rõ sẽ về hình thức như thế nào trong tương lai.