Ngày 6/2, Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam tổ chức Diễn đàn “Doanh nghiệp đồng hành cùng nhà nông và phát triển bền vững”, tạo không gian đối thoại giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nông dân nhằm chia sẻ kinh nghiệm, tháo gỡ vướng mắc và thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Hồ Xuân Hùng, Chủ tịch Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cho biết, biến đổi khí hậu, yêu cầu giảm phát thải, các tiêu chuẩn kỹ thuật và rào cản thương mại ngày càng khắt khe.

Cùng với đó, xu hướng tiêu dùng xanh, minh bạch và truy xuất nguồn gốc trở thành yêu cầu bắt buộc. Trong bối cảnh đó, việc thúc đẩy chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu để nâng cao năng suất, chất lượng và gia tăng giá trị nông sản, thủy sản Việt Nam.

Để thực hiện thành công hai trụ cột quan trọng này, doanh nghiệp giữ vai trò then chốt, không chỉ là đầu ra tiêu thụ sản phẩm mà còn dẫn dắt thị trường, đầu tư công nghệ, tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và nâng cao năng lực cạnh tranh cho nông dân, hợp tác xã.

Đồng quan điểm, bà Trần Thị Hồng Lan, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Tổng hội cho biết, dù nhận thức về chuyển đổi số đã được cải thiện, quá trình triển khai vẫn còn chậm. Cả nước có hơn 20.000 hợp tác xã nông nghiệp nhưng chỉ khoảng 2.000 đơn vị ứng dụng công nghệ cao; tỷ lệ hợp tác xã sử dụng phần mềm hoặc công nghệ số mới đạt khoảng 10 -12%. Hơn 90% doanh nghiệp nông nghiệp là doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế về vốn, nhân lực và năng lực công nghệ.

Các mô hình hiện nay chủ yếu dừng ở số hóa quản trị hoặc truy xuất nguồn gốc ở từng khâu riêng lẻ. Việc thiếu chuẩn dữ liệu và nền tảng dùng chung khiến các giải pháp khó liên thông trong chuỗi giá trị, hiệu quả kinh tế chưa đủ rõ để duy trì đầu tư dài hạn.

Từ thực tiễn này, Tổng hội kiến nghị Nhà nước tiếp tục hoàn thiện chính sách, tiêu chuẩn và hạ tầng số dùng chung; phát triển nền tảng truy xuất nguồn gốc, quản lý vùng trồng – vùng nuôi và chuẩn hóa dữ liệu để hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã tiếp cận công nghệ thuận lợi hơn.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Thái Như Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam cho rằng, chuyển đổi chỉ bền vững khi xuất phát từ nhu cầu thực tế của nông dân. Doanh nghiệp cần đóng vai trò cầu nối, chuyển hóa các tiêu chuẩn quốc tế thành những giải pháp cụ thể như tưới tiết kiệm, ghi chép truy xuất nguồn gốc và canh tác bền vững. Khi người dân thấy rõ hiệu quả kinh tế và đầu ra ổn định, họ sẽ chủ động tham gia chuyển đổi.

Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh chỉ bền vững khi doanh nghiệp đứng ra tổ chức chuỗi liên kết, chia sẻ rủi ro và bảo đảm đầu ra cho nông dân. Khi người nông dân được đặt ở vị trí trung tâm của chuỗi giá trị và chính sách phát triển, quá trình chuyển đổi mới có thể diễn ra thực chất và lâu dài.