Tuyên bố của lãnh đạo Trung Quốc được đưa ra trong bài phát biểu khai mạc Hội nghị Trí tuệ nhân tạo thế giới (WAIC) năm 2026 tổ chức tại Thượng Hải. Đây là sự kiện thường niên lớn nhất của Trung Quốc dành cho ngành công nghiệp AI.

Theo Chủ tịch Tập Cận Bình, trong bối cảnh đổi mới công nghệ trí tuệ nhân tạo toàn cầu đang bước vào giai đoạn sôi động chưa từng có, chứa đựng cả những cơ hội to lớn và thách thức về quản trị, các quốc gia cần áp dụng cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm và phát triển AI vì mục đích tích cực và tốt đẹp, đảm bảo AI là động lực quan trọng cho sự thịnh vượng chung và an ninh chung, chung tay xây dựng một hệ thống quản trị AI toàn cầu công bằng và hợp lý.

Ông đã đưa ra 4 đề xuất để phát triển AI toàn cầu, gồm tuân thủ nguyên tắc cởi mở và cùng có lợi, thúc đẩy phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo; tăng cường nhận thức về rủi ro, đảm bảo AI an toàn và có thể kiểm soát được; khuyến khích tính bao trùm, thúc đẩy học hỏi giữa các nền văn minh; thúc đẩy tinh thần đoàn kết và hoàn thiện quản trị toàn cầu.

Ông kêu gọi các quốc gia “nắm bắt cơ hội hiếm có và mang tính lịch sử”, khuyến khích mã nguồn mở, sự cởi mở, hợp tác và chia sẻ, thúc đẩy đổi mới công nghệ, phát triển công nghiệp và ứng dụng AI.

Ông Tập Cận Bình cho rằng, với sự tiến bộ chóng mặt của trí tuệ nhân tạo, phải đảm bảo sự phát triển của AI mang tính tích cực, vì lợi ích của nhân loại. Ông cũng nhấn mạnh: “Trí tuệ nhân tạo cần được dẫn dắt bởi trí tuệ con người và sự đồng thuận quốc tế”.

Theo ông, cần tránh việc “khái quát hóa” khái niệm an ninh quốc gia, cũng như việc ưu tiên an ninh quốc gia của một nước này hơn các nước khác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Ông kêu gọi phản đối những hành vi này và không nên tạo ra “những bất công lịch sử mới” trong lĩnh vực AI.

Theo ông, sự phát triển của AI không nên là “màn trình diễn độc tấu” của một quốc gia, mà là “bản giao hưởng của sự hợp tác toàn cầu”.

Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng đề cập đến Tổ chức Hợp tác trí tuệ nhân tạo thế giới (WAI), vừa thành lập ngày 16/7 tại Thượng Hải, hiện có sự tham gia của 29 quốc gia, bao gồm Nga, Lào, Indonesia và Pakistan, mô tả đây là “sáng kiến ​​lớn của Trung Quốc nhằm đáp ứng lời kêu gọi của các nước phương Nam toàn cầu và đoàn kết cộng đồng quốc tế, tích cực thúc đẩy sự phát triển và quản trị AI, sẽ trở thành cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển trí tuệ nhân tạo”.

Ông tuyên bố: “Trong 5 năm tới, Trung Quốc sẽ cung cấp 5.000 suất đào tạo về AI cho các nước đang phát triển; thành lập các trung tâm hợp tác ứng dụng AI quốc tế cho ASEAN, Liên đoàn Arab, Liên minh châu Phi, Cộng đồng các quốc gia Mỹ Latin và Caribe (CELAC), Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) và các nước BRICS”.

Ông cũng cho biết, quy mô của “các ngành công nghiệp kinh tế thông minh cốt lõi” của Trung Quốc đã vượt 1.000 tỷ nhân dân tệ (148 tỷ USD).

Giờ đây, Trung Quốc đã coi AI là một ưu tiên chiến lược quốc gia, đặc biệt chú trọng đầu tư vào các mô hình, chip và cơ sở hạ tầng điện toán nhằm tìm kiếm sự tự chủ công nghệ cao hơn trong bối cảnh Mỹ gia tăng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu.

Việc Chủ tịch Tập Cận Bình đích thân tham dự đã nâng tầm hội nghị và báo hiệu phát triển trí tuệ nhân tạo đang trở thành một yêu cầu công nghệ thiết yếu cũng như nền tảng trong chiến lược địa chính trị của Trung Quốc.