Phát biểu tại Hội nghị triển khai thực hiện Định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI vào sáng 16/6, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tin tưởng rằng, với tinh thần đổi mới, trách nhiệm cao của các cơ quan, tổ chức sẽ góp phần tạo nên nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16 là nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển. Hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước là thời điểm Việt Nam có được một hệ thống pháp luật chất lượng cao, đồng bộ, hiện đại, tiệm cận các chuẩn mực và theo thông lệ quốc tế, phù hợp sâu sắc với thực tiễn Việt Nam.

Đề án xác định 06 quan điểm chỉ đạo, 06 yêu cầu đối với công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, trọng tâm là, bám sát mục tiêu chiến lược phát triển đất nước, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển được đề ra tại Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên; tiếp tục đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật; dứt khoát từ bỏ tưduy “không quản được thì cấm”.

Việc xác định các định hướng, nhiệm vụ lập pháp vừa có tính “động” vừa có tính “mở”; nhiệm vụđề ánnghiên cứu tổng kết, sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 phù hợp với thực tiễn, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới; đồng thời, xác định 08 định hướng lập pháp trọng tâm gắn với 171 nhiệm vụ cần thực hiện trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn cho biết, Bộ được giao 29 nhiệm vụ , với phạm vi rộng, ảnh hưởng lớn và tác động đến các ngành, các cấp, các đối tượng trong nền kinh tế: "Bộ sẽ đặc biệt ưu tiên tập trung nguồn lực cho công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế về tài chính. Chủ động nghiên cứu và tham mưu hoàn thiện về hệ thống pháp luật gắn liền với tái cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam và chiến lược phát triển hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam trong kỷ nguyên mới".

Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng, với 19 nhiệm vụ được giao liên quan đến các lĩnh vực tài nguyên, môi trường, tài nguyên nước, nông nghiệp, biển đảo, địa chất khoáng sản, lâm nông nghiệp, chăn nuôi, trồng trọt và phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu, đây là những lĩnh vực xuyên suốt và trọng tâm, toàn diện trên tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội. Các lĩnh vực này không chỉ tạo ra sản phẩm vật chất để phục vụ cho kinh tế - xã hội, mà còn là định hướng, dư địa rất lớn cho đất nước phát triển, đặc biệt là tăng trưởng hai con số.

"Từ đây đến cuối năm chúng tôi sẽ sửa đổi Luật Đất đai, Luật Bảo vệ môi trường; Luật Biển và hải đảo. Đồng thời bộ đã bám sát và tổ chức thực hiện đánh giá các luật thuộc diện nghiên cứu, sửa đổi trong giai đoạn tiếp theo để đảm bảo yêu cầu cái Kế hoạch 64 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội",Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nói.

Thí điểm chấm điểm KPI trong xây dựng pháp luật

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho biết,Chính phủ được giao 171 nhiệm vụ,đây là các nhiệm vụ rất nặng nề, đồng thời cũng là cơ hội để đổi mới thực chất công tác xây dựng pháp luật của Chính phủ.

Theo Phó Thủ tướng,thời gian tới,Chính phủ sẽ tập trung chỉ đạocácnhiệm vụ trọng tâm, đó làkhẩn trương ban hành và tổ chức thực hiện ngay kế hoạch của Chính phủ trong việc triển khai định hướng lập pháp của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.Theo đó, mỗi chính sách trình Quốc hội phải trả lời rõ: tháo gỡ điểm nghẽn nào, khơi thông nguồn lực nào, giảm chi phí tuân thủ nào, tạo thuận lợi gì cho người dân và doanh nghiệp. Đặc biệt,Chính phủ sẽ siết chặt kỷ luật nội bộ trong công tác xây dựng pháp luật.

"Trong đó, kiểm soát chặt chất lượng chính sách ngay từ đầu, tổng kết thực tiễn thực chất, đánh giá tác động đầy đủ, lấy ý kiến đúng đối tượng chịu sự tác động, không làm hình thức, không né tránh vấn đề khó, không để lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm chi phối quá trình xây dựng pháp luật. Từ quý 3 năm 2026, Chính phủ sẽ triển khai thí điểm đánh giá, chấm điểm KPI trong công tác xây dựng pháp luật để đo lường tiến độ, đo lường chất lượng, xác định trách nhiệm của từng bộ, ngành và coi đây là căn cứ quan trọng để kiểm điểm, đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu",Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nói.

Tháo gỡ rào cản, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng “2 con số”

Phátbiểu bế mạc Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc quán triệt hội nghị này nhằmkhắc phục triệt những hạn chế của nhiệm kỳ trước; đồng thời tiếp tục đổi mới tư duy, phương thức, cách thức thực hiện; ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo.Toàn bộ quy trình lập pháp phải gắn với kiểm soát chặt chẽ quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực;tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lồng ghép “lợi ích nhóm”, “lợi ích cục bộ”.

Quán triệt này theo đúngtinh thầncủaTổng Bí thư, Chủ tịch nướcTô Lâmlàpháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai; không chỉ mở đường mà còn phải sửa đường.

Chủ tịch Quốc hội cho rằng, hoạt động lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVđạt nhiều kết quả quan trọng, nổi bật nhất là đổi mới tư duy lập pháp, chuyển đổi mạnh mẽ từ trạng thái “bị động chạy theo thực tiễn" sang "chủ động dẫn dắt, lập pháp có kế hoạch bài bản”, thông qua số lượng lớn luật, nghị quyết.

Tuy nhiên,theo Chủ tịch Quốc hộivẫn còn những hạn chế như:việc chuẩn bị một số dự án luật chậm tiến độ, nên xảy ra tình trạng xin lùithời gian trình Quốc hội xem xét, thông quanhưLuật Đất đai (sửa đổi), Luật Khám bệnh, chữa bệnh (sửa đổi);việc chuẩn bị một số dự án chưa kỹ lưỡng, nên có một số luật mới ban hành đã phải sửa đổi như:Luật Thủ đô năm 2024 sửa đổi, bổ sungnhưngđầu năm 2026 phải sửa đổi toàn diện.Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024nhưngsửa đổi, bổsung 2 lần trong năm 2025; chậm ban hành văn bản quy định chi tiết.

Ngay sau hội nghị này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị, các cơ quan chức năng khẩn trương hoàn thành việc xây dựng kế hoạch, phân công trách nhiệm và triển khai thực hiện ngay việc rà soát, nghiên cứu, thực hiện các nhiệm vụtrước ngày 30/6: "Chính phủ chủ trì thực hiện 171/192 nhiệm vụ lập pháp của cả nhiệm kỳ, cần khẩn trương hoàn thành việc rà soát, nghiên cứu sửa đổi các văn bản để kịp thời tháo gỡ rào cản, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng “2 con số”; vận hành thông suốt bộ máy theo mô hình chính quyền 3 cấp.Khẩn trươngxây dựng các dự án để kiến nghị tổ chức Kỳ họp không thường lệ nhằm giảm tải cho Kỳ họp thứ 2.Các cơ quan soạn thảo thực hiện thực chất việc lấy ý kiến các đối tượng chịu sự tác động,khắc phục việcvăn bản khi được xây dựng thì không có ý kiến góp ý, nhưng khi ban hành lại gặp phản ứng từ đối tượng chịu sự tác động".

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu, các cơ quan chức năng chủ động phối hợp chặt chẽ ngay từ đầu với các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan liên quan để chuẩn bị kỹ hồ sơ dự án cả về nội dung và kỹ thuật lập pháp trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội, tạo sự đồng thuận cao ngay từ quá trình thẩm tra, cho ý kiến.Một lần nữa Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, các cơ quan chức năng cần quán triệt việc thực hiện nghiêm theo Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật một cách có trách nhiệm đến cùng, nhất là trách nhiệm những người đứng đầu các bộ, cơ quan chủ trì soạn thảo.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ýcácđại biểu Quốc hội tăng cường chủ động nghiên cứu, quán triệt Kếtluận của Bộ Chính trị, Đề án của Đảng ủy Quốc hội và Kế hoạch của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; chủ độngphát hiện các quy định của pháp luật có vướng mắc khi triển khai trong thực tiễn, kịp thời kiến nghị, đề xuấtviệc sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ;phối hợp nghiên cứu, rà soát, tổng kết, khảo sát thực tiễn khi có đề nghị.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị,Ban Nội chính Trung ươngtăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tham mưu cho Bộ Chính trị các nội dung về xây dựng pháp luật;MTTQ và các tổ chức thành viên tiếp tục nâng cao chất lượng giám sát và phản biện xã hội đối với công tác xây dựng pháp luật; tham gia có hiệu quả vào quy trình lập pháp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫntin tưởng rằng, với tinh thần đổi mới, trách nhiệm cao củacác cơ quan, tổchức, trước hết là Chính phủ, cơ quan của Chính phủ, cơ quan của Quốc hội;sựvào cuộc quyết liệt,sự quyết tâm lãnh đạo, chỉ đạo của lãnh đạo cácban, bộ,cơ quan, tổ chức;công tác xây dựng pháp luật sẽđạtđược nhiều kết quả tốt đẹp, góp phần tạo nênnhiệm kỳ Quốc hội khóa XVIlà nhiệm kỳ của kiến tạo thể chế phát triển.Hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước là thời điểm Việt Namcó đượcmột hệ thống pháp luật chất lượng cao, đồng bộ, hiện đại, tiên tiến, tiệm cận các chuẩn mực vàtheothông lệ quốc tế, phù hợp sâu sắc với thực tiễn Việt Nam.