Loay hoay giữa hàng loạt lựa chọn tổ hợp môn học

Theo các chuyên gia giáo dục và hướng nghiệp, bên cạnh việc chọn trường, học sinh và phụ huynh cần đặc biệt quan tâm đến việc lựa chọn tổ hợp môn học, bởiảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập trong ba năm trung học phổ thông (THPT) và cơ hội xét tuyển đại học sau này.

Minh Anh, một học sinh vừa trúng tuyển lớp 10 trường THPT Quang Trung (Hà Nội), cho biết em yêu thích các môn khoa học tự nhiên và đang quan tâm đến nhóm ngành sức khỏe. Tuy nhiên, nữ sinh vẫn băn khoăn bởi chưa thực sự chắc chắn về nghề nghiệp tương lai. “Em sợ nếu chọn tổ hợp quá sớm rồi sau này thay đổi định hướng sẽ gặp khó khăn khi xét tuyển đại học. Vì vậy em đang tìm hiểu rất kỹ trước khi quyết định”, Minh Anh chia sẻ.

Trong khi đó, Khôi Nguyên (Hà Nội) cho biết em học khá đồng đều các môn nên càng khó lựa chọn. “Em muốn chọn tổ hợp vừa phù hợp với sở trường, vừa giữ được nhiều cơ hội xét tuyển đại học nhất có thể. Tuy nhiên em vẫn đang băn khoăn chưa quyết định được...”, nam sinh nói.

Thực tế, đây cũng là tâm lý chung của nhiều học sinh sau khi hoàn thành kỳ thi vào lớp 10. Không ít em còn lúng túng trước hàng loạt thông tin về tổ hợp môn học, phương thức tuyển sinh đại học và yêu cầu của các ngành nghề trong tương lai.

Cô Hoàng Ánh Phương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học, Trung học cơ sởvà THPT Khương Hạ (phường Khương Đình, Hà Nội) cho rằng, điểm thi lớp 10 chỉ quyết định học sinh vào trường nào, còn việc lựa chọn tổ hợp môn học mới ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập trong ba năm THPT và cơ hội xét tuyển đại học sau này.

Theo cô Phương, nếu chọn đúng tổ hợp phù hợp với năng lực và sở thích, học sinh sẽ phát huy được thế mạnh của bản thân. Ngược lại, việc lựa chọn không phù hợp có thể khiến các em gặp áp lực, giảm hứng thú học tập, trong khi việc chuyển đổi tổ hợp giữa chừng thường không dễ thực hiện.

Đồng quan điểm, cô Hoàng Mai, chuyên gia tư vấn hướng nghiệp tại Hà Nội, việc lựa chọn tổ hợp sẽ tác động trực tiếp đến các môn học trong nhà trường, các môn thi tốt nghiệp THPT, tổ hợp xét tuyển đại học và định hướng nghề nghiệp sau này. Thế nhưng nhiều phụ huynh hiện nay vẫn nhầm lẫn giữa ba khái niệm gồm tổ hợp học, môn thi tốt nghiệp THPT và tổ hợp xét tuyển đại học.

Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, học sinh THPT học các môn bắt buộc gồm: Ngữ văn, Toán, Ngoại ngữ, Lịch sử, Giáo dục thể chất, Giáo dục quốc phòng và an ninh, Hoạt động trải nghiệm - hướng nghiệp và Nội dung giáo dục địa phương. Bên cạnh đó, học sinh lựa chọn thêm các môn học phù hợp với định hướng cá nhân trong số các môn như: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ, Âm nhạc và Mỹ thuật.

Trên thực tế, mỗi trường THPT thường xây dựng một số tổ hợp môn học cố định dựa trên điều kiện đội ngũ giáo viên và định hướng đào tạo. Đây là những môn học học sinh sẽ theo đuổi trong suốt ba năm THPT và việc thay đổi sau này thường không dễ dàng.

Cókhông ít trường hợp đến lớp 11 hoặc lớp 12 mới nhận ra mình thiếu môn học cần thiết cho tổ hợp xét tuyển đại học, không có tổ hợp phù hợp với ngành nghề mong muốn hoặc muốn thay đổi định hướng nhưng gặp nhiều khó khăn trong việc điều chỉnh. Khi đó, các em thường bị hạn chế lựa chọn hơn so với những bạn đã có sự chuẩn bị từ sớm.

Hiểu mình để chọn đúng, rộng đường vào ngành học mơ ước

Theo các chuyên gia, trước khi quyết định nhập học và đăng ký tổ hợp môn, phụ huynh nên đồng hành cùng con tìm hiểu kỹ năng lực, sở trường, sở thích cũng như dự định nghề nghiệp trong tương lai. Việc cân nhắc kỹ lưỡng ngay từ đầu sẽ giúp học sinh có lộ trình học tập phù hợp và tránh những áp lực không cần thiết trong các năm học sau.

"Lựa chọn đúng tổ hợp môn học không chỉ giúp học sinh phát huy thế mạnh, học tập hiệu quả trong suốt 3 năm THPT mà còn mở rộng cơ hội xét tuyển đại học, tạo nền tảng thuận lợi cho quá trình phát triển nghề nghiệp sau này. Nếu không cân nhắc kỹ, học sinh có thể vô tình tự thu hẹp cơ hội xét tuyển của mình’, chuyên gia HoàngMai cho biết.

Cô Hoàng Ánh Phươngnhấn mạnh, việc lựa chọn tổ hợp cần có sự đồng hành giữa nhà trường, phụ huynh và học sinh. Phụ huynh nên lắng nghe năng lực, sở trường và nguyện vọng của con thay vì áp đặt mong muốn cá nhân. Chỉ khi lựa chọn phù hợp với bản thân, học sinh mới có thể học tập hiệu quả và giữ được nhiều cơ hội phát triển trong tương lai.

Cùng quan điểm, thầy Lê Hồng Chung, Hiệu trưởng Trường THPT Yên Hòa, cho rằng việc lựa chọn tổ hợp môn học hiện nay có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi nhiều trường đại học không chỉ sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT mà còn xét kết quả học tập một số môn trong nhiều học kỳ.

Theo thầy Chung, học sinh cần tìm hiểu kỹ ngành nghề mình quan tâm, các tổ hợp xét tuyển tương ứng cũng như phương thức tuyển sinh của các trường đại học trước khi đưa ra quyết định. Việc lựa chọn theo phong trào hoặc theo bạn bè có thể khiến các em đánh mất những lợi thế vốn có của bản thân.

Chính vì thế nhà trường luôn coi công tác tư vấn, định hướng cho học sinh ngay từ khi nhập học là nhiệm vụ quan trọng, giúp các em lựa chọn tổ hợp môn học phù hợp với năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp trong tương lai.

HiệnTrường THPT Yên Hòaxây dựng hai nhóm định hướng chính gồm Khoa học tự nhiên và Khoa học xã hội. Trong đó, nhóm Khoa học tự nhiên có các môn lựa chọn như Vật lý, Hóa học, Sinh học, Tin học hoặc Công nghệ; nhóm Khoa học xã hội gồm Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật kết hợp với một số môn khoa học tự nhiên như Vật lý, Sinh học, Tin học hoặc Công nghệ.

"Ngay cả khi lựa chọn định hướng Khoa học xã hội, học sinh vẫn được trang bị những kiến thức và kỹ năng nền tảng của lĩnh vực khoa học tự nhiên. Đây là điều cần thiết để các em thích ứng với yêu cầu của thời đại mới, đồng thời giữ được sự linh hoạt trong quá trình học tập và lựa chọn ngành nghề sau này", thầy Chung khẳng định.

Các chuyên gia tuyển sinhđều cho rằng không có tổ hợp môn học nào là tốt nhất cho tất cả học sinh. Điều quan trọng là mỗi em phải hiểu rõ năng lực, sở thích và mục tiêu nghề nghiệp của mình để lựa chọn phù hợp.

Chọn đúng tổ hợp không bảo đảm thành công, nhưng sẽ giúp học sinh giữ rộng hơn cánh cửa vào những ngành học và trường đại học mà mình mong muốn trong tương lai.