Giữa những hàng thông xanh, Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Huế lặng lẽ lưu giữ ký ức về hàng nghìn người con đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc. Trên những tấm bia bạc màu thời gian, nhìn dòng chữ “Vô danh”, mọi người đều cảm thấy day dứt.

Dưới cái nắng gay gắt của mùa hè xứ Huế, những cán bộ, chiến sĩ tham gia lấy mẫu ADN miệt mài làm việc từ sáng sớm đến chiều muộn. Ai cũng hiểu rằng phía sau mỗi mẫu vật là một hy vọng tìm lại người thân của biết bao gia đình liệt sĩ trên khắp mọi miền đất nước.

Trung tá Thái Văn Sử, Bệnh xá Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế cho biết, trước khi triển khai nhiệm vụ lấy mẫu hài cốt liệt sĩ, anh đã được tập huấn chuyên sâu tại Hà Nội để hướng dẫn cho lực lượng cơ sở.“Tình đồng chí, đồng đội, hôm nay, chúng tôi làm ở đây là làm một cách nhiệt tình, có trách nhiệm, không bỏ sót, đúng quy trình, lấy mẫu hài cốt liệt sĩ. Chiến dịch 500 ngày đêm của Trung ương phát động có ý nghĩa rất sâu sắc, là công tác uống nước nhớ nguồn. Nó tạo ra sự kết nối giữa các bác đã hy sinh, giành lấy độc lập hòa bình hôm nay”.

Hiện nay, trên địa bàn thành phố Huế có 40 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn 20 xã, phường với hơn 7.000 phần mộ cần được lấy mẫu để giám định ADN.

Tại Nghĩa trang Liệt sĩ thành phố Huế có gần 1.500 phần mộ chưa xác định được danh tính. Việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ là một quy trình khoa học, thực hiện nghiêm ngặt. Từ khâu xác định vị trí mộ, đối chiếu hồ sơ, khai quật, lựa chọn mẫu, gắn mã số, chụp ảnh, lập biên bản đến đóng gói, bàn giao và lưu trữ đều được thực hiện đúng quy trình kỹ thuật do Bộ Quốc phòng ban hành.

Mỗi phần mộ được đối chiếu nhiều lần để bảo đảm không xảy ra nhầm lẫn. Các tổ công tác tiến hành ghi nhận đầy đủ thông tin, số hóa dữ liệu, lưu trữ hồ sơ điện tử nhằm phục vụ công tác quản lý và giám định ADN về sau. Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu, hài cốt liệt sĩ được an táng trang trọng, nguyên trạng khu vực mộ được hoàn trả như ban đầu. Đến nay, thành phố Huế đã thực hiện lấy mẫu tại 6/40 nghĩa trang liệt sĩ.

Để khắc phục điều kiện thời tiết nắng nóng, các lực lượng tham giatranh thủ làm việc vào sáng sớm hoặc chiều muộn, vừa bảo đảm sức khỏe, vừa giữ tiến độ công việc.Đại tá Hà Văn Ái, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế cho biết, mục tiêu đặt ra là hoàn thành việc lấy mẫu ADN trong tất cả 40 nghĩa trang trước mùa mưa năm nay. Toàn bộ số mẫu này sẽ được chuyển về cơ quan chuyên môn để phân tích, đối chiếu với cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ do Ban Chỉ đạo quốc gia quản lý.

“Do đặc thù thời tiết mùa mưa ở Huế, chúng tôi cố gắng trong tháng 8 âm là phải kết thúc công tác lấy mẫu của 40 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn thành phố. Việc triển khai lấy mẫu thời gian vừa qua rất thuận lợi. Lãnh đạo thành phố và các địa phương vào cuộc rất tích cực. Đến nay, chiến dịch này tác động vào nhận thức trách nhiệm của những người đang sống đối với liệt sĩ và gia đình liệt sĩ”, Đại tá Hà Văn Ái cho biết thêm.

Không chỉ dừng lại ở việc lấy mẫu tại các nghĩa trang, thành phố Huế còn triển khai công tác xác minh, tìm kiếm các địa điểm nghi có mộ tập thể liệt sĩ trên địa bàn.

Mới đây, ông Lê Văn Lượt, trú tại phường Phú Xuân, thành phố Huế cung cấp thông tin về một vị trí nghi có mộ tập thể của 15 liệt sĩ tại khu vực cửa Chánh Tây, Kinh thành Huế. Theo lời kể của nhân chứng, vào ngày 25 tháng Giêng năm 1968, ông cùng cha đi ngang qua khu vực này thì thấy một hố bom lớn, bên trong có 15 thi hài bộ đội hy sinh được lực lượng công binh Việt Nam Cộng hòa chôn lấp ở độ sâu gần 3m. Trước thông tin này, UBND thành phố Huế đã tổ chức họp bàn phương án xác minh, khảo sát khu vực nghi có mộ liệt sĩ.

Ông Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế cho biếtthành phố thống nhất chủ trương sử dụng radar xuyên đất để hỗ trợ khảo sát và đề nghị các đơn vị liên quan phối hợp triển khai trong thời gian tới. “Thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm, đẩy mạnh tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt thì chúng tôi làm rất ráo riết, rất quyết liệt. Vừa rồi, thông qua các thông tin tuyên truyền thì một số nhân chứng đã đến báo với Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố những thông tin rất giá trị. Trong đó, một số điểm mà họ cho rằng trước đây đã từng chứng kiến cảnh chôn tập thể. Đến nay, chúng tôi qua 2 lần khảo sát thực địa và họp bàn, cố gắng thực hiện với quyết tâm cao nhất và chính xác nhất có thể sớm xác định được danh tính các anh và đưa các anh về nghĩa trang”.