Phiên họp nhấn mạnh tinh thần đổi mới tư duy lập pháp, kiên quyết xóa bỏ tư duy "không quản được thì cấm" nhằm khơi thông nguồn lực phát triển.

Cắt giảm hàng loạt điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính không hiệu quả

Trình bày tờ trình tóm tắt về dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh, mục tiêu cốt lõi của dự án luật lần này tập trung giải quyết triệt để các vướng mắc về phân quyền, cắt giảm mạnh mẽ thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh và bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Cụ thể, đối với Luật Tần số vô tuyến điện, dự thảo bãi bỏ các điều kiện cấp phép không hiệu quả và sửa đổi quy định thu hồi giấy phép. Dự thảo bãi bỏ hẳn quy định đào tạo vô tuyến điện viên, đồng thời phân định rõ thẩm quyền cấp và thu hồi chứng chỉ giữa các Bộ: Khoa học và Công nghệ, Quốc phòng, Công an, Xây dựng. Đáng chú ý, thời hạn cấp phép băng tần phục vụ quốc phòng, an ninh được đề xuất điều chỉnh tăng lên 5 năm thay vì không quá 3 năm như hiện hành, nâng thời điểm đánh giá đề án lên 9 tháng trước khi hết hạn.

Đối với Luật Viễn thông, dự thảo bãi bỏ điều kiện "không trong quá trình giải thể, phá sản" và đơn giản hóa các phương án kỹ thuật, kinh doanh. Luật bổ sung hình thức chia sẻ hạ tầng theo thỏa thuận, làm rõ việc hiệp thương giá chỉ áp dụng giữa các doanh nghiệp viễn thông và giao Chính phủ quy định cơ chế chia sẻ hạ tầng phục vụ an ninh, quốc phòng. Bên cạnh đó, điều kiện hoạt động dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền cũng được bãi bỏ.

Về Luật Giao dịch điện tử, dự thảo bãi bỏ 2 thủ tục gồm gia hạn và thay đổi giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy.

Đối với Luật Chuyển giao công nghệ, dự thảo thực hiện phân quyền sâu cho Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc phê duyệt chương trình quốc gia về thị trường khoa học công nghệ, quyết định chính sách nhập khẩu, chuyển giao, đổi mới công nghệ.

“Chính phủ đề nghị Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung dự án Luật vào Chương trình lập pháp năm 2026, xem xét thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn tại Kỳ họp không thường lệ nhằm kịp thời luật hóa các nghị quyết trước ngày 1/3/2027”, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết.

Phải làm rõ phương thức hậu kiểm, tránh khoảng trống pháp lý

Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường (KH,CN&MT) Nguyễn Thanh Hải trình bày cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành định hướng của Chính phủ: không sửa đổi phạm vi và đối tượng áp dụng của 4 luật hiện hành mà tập trung phân cấp, cắt giảm thủ tục hành chính và luật hóa các cơ chế từ các nghị quyết, nghị định.

Tuy nhiên, do tính chất khẩn trương của dự án luật, Ủy ban KH,CN&MT đề nghị Chính phủ rà soát kỹ sự thống nhất với các luật liên quan như Luật Đầu tư, Luật Giá, Luật Khoa học, Công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời làm rõ phương thức hậu kiểm thay thế.

Về các nội dung cụ thể, Ủy ban tán thành hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027 nhưng đề nghị cân nhắc cho hiệu lực sớm hơn đối với các quy định có lợi cho người dân và doanh nghiệp, bảo đảm không để xảy ra khoảng trống pháp lý.

Đối với việc cấp băng tần quốc phòng, an ninh, Ủy ban tán thành thời hạn cấp phép lần đầu không quá 5 năm, gia hạn không quá 10 năm (tổng tối đa 15 năm không đổi) nhưng cần làm rõ tiêu chí "tỷ lệ cơ bản", cơ chế hạch toán để tránh méo mó thị trường. Đối với việc chia sẻ hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh, kiến nghị giao Chính phủ quy định chi tiết cơ chế đặc thù, nguyên tắc bù đắp chi phí nhằm tương thích các cam kết WTO, CPTPP, EVFTA.

Kiên quyết xóa bỏ tư duy "không quản được thì cấm"

Phát biểu tại phiên họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũngkhẳng định, dự án luật này không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng mà chủ yếu giữ ổn định các chính sách đã ban hành. Mục tiêu lớn nhất là chuyển đổi 4 nghị quyết xử lý vướng mắc trước đây thành quy định pháp luật để ổn định lâu dài và xử lý các vướng mắc theo Nghị quyết 206 của Quốc hội.

Dự án luật tập trung mạnh mẽ vào cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp phân quyền theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Phát biểu kết luận nội dung phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất báo cáo Quốc hội bổ sung dự án luật vào chương trình lập pháp năm 2026 và trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp thông thường sắp tới nhằm bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý sau ngày mùng 1/3/2027.

Để hoàn thiện hồ sơ dự án luật, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo khẩn trương rà soát, tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và báo cáo thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ, lưu ý bám sát nghị quyết Đại hội 14 và các nghị quyết của Bộ Chính trị.

"Cần rà soát kỹ để tiếp tục cắt giảm các quy định, quy trình, thủ tục không cần thiết. Kiên quyết xóa bỏ tư duy không quản được thì cấm hoặc đặt ra các thủ tục biến tướng", Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.

Đồng thời, cần nghiên cứu các phương thức quản lý thay thế như hậu kiểm, quản lý rủi ro và đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số để giảm bớt giấy tờ cho người dân và doanh nghiệp.

Về lộ trình, Chính phủ cần hoàn thiện hồ sơ báo cáo để gửi các đại biểu Quốc hội, chậm nhất là ngày 25/7. Giao Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan thẩm tra chính thức, thể hiện rõ chính kiến đối với những nội dung phức tạp, nhạy cảm để báo cáo Quốc hội xem xét quyết định.