Theo phương án đã được phê duyệt, việc sắp xếpcác cơ sở giáo dục công lập tại tỉnh Cao Bằngtập trung vào tổ chức lại bộ máy quản lý, sử dụng nhân lực hợp lý hơn; không thu hẹp một cách cơ học các điểm học và không làm ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh.

Tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh, đơn vị mới được hình thành trên cơ sở sáp nhập bốn trường cũ. Cùng với chuẩn bị phòng học, nơi ở và các điều kiện sinh hoạt cho học sinh, nhà trường phải sắp xếp lại vị trí quản lý, phân công chuyên môn và thống nhất cách vận hành giữa các bộ phận.

BàNông Thị Thủy, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Trà Lĩnh, cho biết:“Việc sắp xếp trường học là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước, giúp các em có điều kiện thi đua học tập tốt hơn. Vì vậy, thầy cô trong trường không quá phân tâm, xáo trộn. Nhà trường được sáp nhập trên cơ sở bốn đơn vị trường học cũ. Trước khi thực hiện, cấp ủy, chính quyền địa phương đã động viên các thầy cô tiếp tục cống hiến cho giáo dục địa phương. Khi sắp xếp vị trí việc làm, các thầy cô đều sẵn sàng nhận nhiệm vụ mới, với mục tiêu cao nhất là không làm gián đoạn việc học tập của học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường”.

Nếu tại Trà Lĩnh, bộ máy mới đang từng bước ổn định thì ở xã Quang Hán, việc sắp xếp nhân sự đặt ra nhiều băn khoăn. Dự kiến quá trình sắp xếp sẽ dôi dư khoảng 20 cán bộ, giáo viên. Một số người lo ngại phải chuyển đến trường xa nhà; một số có nguyện vọng nghỉ theo chính sách tinh giản biên chế... Tuy nhiên, nguyện vọng nghỉ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP phải được xem xét trên cơ sở đối tượng, điều kiện và nhu cầu bố trí nhân sự, không phải lựa chọn đương nhiên đối với mọi trường hợp dôi dư.

Bà Nông Thị Luyến, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Quang Hán, chia sẻ:“Đó cũng là tâm tư, nguyện vọng của các thầy cô Trường Quang Hán khi mong muốn xin nghỉ công tác. Tuy nhiên, một số thầy cô có bằng chưa phù hợp với chuẩn của bậc học. Liên quan đến công tác sắp xếp, chúng tôi đã tổ chức nhiều cuộc họp, tuyên truyền tới đội ngũ cán bộ, giáo viên dôi dư. Nhiều người lo lắng khi phải điều động đến nơi xa nhà nên vẫn mong muốn nghỉ theo chế độ. Nếu thực hiện theo hình thức biệt phái, biên chế vẫn ở Quang Hán và hết thời gian biệt phái lại trở về trường thì giáo viên có thể yên tâm hơn. Chúng tôi mong muốn đề xuất theo hướng như vậy”.

Theo phương án của tỉnhCao Bằng, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với UBND cấp xã rà soát từng vị trí việc làm, điều chuyển giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu, ưu tiên khoảng cách gần. Trường hợp thuộc diện tinh giản, có nguyện vọng và đáp ứng đủ điều kiện sẽ được xem xét giải quyết chế độ theo Nghị định số 154/2025/NĐ-CP. Quá trình này phải hoàn thành đồng thời với việc kiện toàn lãnh đạo, phân công chuyên môn và chuẩn bị các điều kiện cho năm học mới.

Bà Đàm Thị Trung Thu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng, thông tin:“Sở đã phối hợp, đồng hành với các xã xây dựng đề án sắp xếp mạng lưới trường, lớp học. Qua tổng hợp, toàn tỉnh Cao Bằng sẽ giảm khoảng 42% số lượng trường. Với đội ngũ dôi dư sau sắp xếp, UBND tỉnh đã chỉ đạo nhiều hướng giải quyết. Thứ nhất là điều động các thầy cô từ trường thừa sang trường thiếu, ưu tiên những trường lân cận, khoảng cách gần để giáo viên ổn định cuộc sống gia đình và thực hiện nhiệm vụ. Thứ hai là giải quyết theo chế độ của Nhà nước; nếu các thầy cô thuộc diện và có nguyện vọng thì sẽ thực hiện theo Nghị định 154”.

Con số dự kiến dôi dư khoảng 600 cán bộ, giáo viên sau sắp xếp cần được đặt cạnh thực tế toàn tỉnh vẫn thiếu 990 giáo viên. Đây không phải là hai số liệu loại trừ nhau, bởisố dôi dư phát sinh tại một số vị trí quản lý, môn học, cấp học hoặc địa bàn sau sáp nhập; trong khi nhu cầu thiếu lại tập trung ở những vị trí và khu vực khác. Bởi vậy, điều chuyển đúng chuyên môn, đúng nơi có nhu cầu mới là khâu quyết định, thay vì chỉ giảm biên chế theo số lượng.

Năm học 2025–2026, tỷ lệ tốt nghiệp THPT của Cao Bằng đạt 98,76%; học sinh của tỉnh giành 4 giải quốc tế và 125 giải quốc gia. Tuy nhiên, khoảng cách về điều kiện và chất lượng giáo dục giữa các địa bàn còn lớn; toàn tỉnh vẫn có khoảng 1.000 học sinh bỏ học, thiếu giáo viên, nhân viên y tế trường học và cơ sở vật chất, thiết bị, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ.Giảm 42,99% đầu mối là kết quả có thể xác định ngay trên phương án tổ chức. Hiệu quả thực chất của đợt sắp xếp còn phải được đo bằng những việc sát với học sinh hơnkhilớp học có đủ giáo viên, điểm trường có tiếp tục hoạt động ổn định, học sinh vùng xa có được bảo đảm điều kiện đến trường và khoảng cách chất lượng giữa các địa bàn có được thu hẹp hay không.