Chuẩn hóa từ “gốc”: Ghi chép – hóa đơn – kê khai phải đúng ngay từ đầu

Tiếp nối chiến dịch “60 ngày cao điểm”, Cục Thuế (Bộ Tài chính) phối hợp với Công ty Cổ phần MISA triển khai chuỗi tập huấn trực tuyến “Cầm tay chỉ việc giúp hộ kinh doanh ghi chép sổ sách – kê khai – nộp thuế thành công”.

Hơn 2 triệu lượt theo dõi cho thấy áp lực minh bạch dòng tiền đang gia tăng khi quản lý thuế bước sâu vào môi trường số.

Cao điểm Tết Bính Ngọ 2026, giao dịch tăng mạnh, rủi ro sai sót sổ sách cũng lớn hơn. Trọng tâm của cơ quan thuế là giúp hộ kinh doanh “làm đúng từ gốc”: Chuẩn hóa ghi chép, hóa đơn và kê khai.

Bà Nguyễn Thu Trà, Trưởng Ban Quản lý Tuân thủ và Hỗ trợ người nộp thuế, Cục Thuế, nhấn mạnh: "Nội dung hướng dẫn đầu tiên là giúp để bà con hình dung là chúng ta phải làm những gì… để làm đúng mà không bị truy thu hay xử phạt… các bước ghi chép, xuất hóa đơn, nộp thuế được hướng dẫn rất cụ thể từng bước… muốn làm tốt các khâu sau thì phải làm tốt bước chuẩn bị".

Theo cơ quan thuế, 4 “điểm chốt” gồm: Ghi nhận đủ doanh thu theo từng kênh; lưu trữ hóa đơn – chứng từ; xác định đúng nhóm doanh thu để áp dụng nghĩa vụ thuế; chuẩn bị sổ sách ngay từ đầu kỳ. Phân nhóm doanh thu không chỉ quyết định nghĩa vụ thuế, mà còn chi phối cách quản trị dòng tiền.

Ở tuyến cơ sở, chuyển từ “ghi sổ tay” sang quản lý bài bản là một bước ngoặt. Chị Trần Thị Mai, chủ cửa hàng tạp hóa tại Hoàng Mai, Hà Nội, chia sẻ: "Trước đây tôi chỉ ghi sổ tay, bán bao nhiêu nhớ trong đầu. Đến lúc cơ quan thuế yêu cầu kê khai rõ doanh thu, tồn kho thì khá lúng túng. Tham gia tập huấn, tôi mới hiểu là phải tách riêng tiền bán hàng với chi tiêu gia đình, ghi nhận từng đơn. Ban đầu hơi mất thời gian, nhưng làm quen rồi thì thấy yên tâm hơn vì mình biết mình đang kinh doanh lời lỗ ra sao".

Cùng với hướng dẫn quy trình, các chuyên gia lưu ý việc hiểu đúng quy định kế toán – thuế để tránh rủi ro truy thu, xử phạt.

Bà Hải Anh, chuyên gia kế toán thuế, cảnh báo: "Hiện nay nhiều hộ chỉ mua mẫu sổ để ghi doanh thu là chưa đủ… còn phải theo dõi xuất – nhập – tồn kho, chi phí điện nước, nhân sự… Nếu ghi chép thủ công sẽ rất khó kiểm soát tồn kho và mất nhiều thời gian cộng trừ. Trong khi đó, nhiều phần mềm miễn phí cho hộ doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm có thể hỗ trợ tổng hợp số liệu chính xác hơn".

Công nghệ là “đòn bẩy mềm” giúp hộ kinh doanh minh bạch dòng tiền

Từ thực tế đó, công nghệ được coi là “đòn bẩy mềm” cho quản trị hộ kinh doanh. Đại diện MISA cho biết hệ sinh thái MISA eShop tích hợp bán hàng – hóa đơn điện tử – kế toán – kê khai – nộp thuế – quản lý kho trên một nền tảng.

Bà Đinh Thị Thúy, Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn MISA, cho biết:"Với các ứng dụng mà MISAhiện nay đang phục vụ cho các hộ kinh doanh đó là MISA eShop thì chúng tôi cũng hướng tới việc ngay trên ứng dụng đó thì các hộ kinh doanh có thể thực hiện ngay được nghiệp vụ về bán hàng, rồi từ nghiệp vụ bán hàng đó thì có thể xuất hoá đơn điện tử ngay trên app mobileđó. Và từ việc đã xuất được hoá đơn điện tử bán hàng thì chúng tôi cũng giúp cho việc thực hiện luôn được kê khai theo quy định của nhà nước và tích hợp với hệ thống kê khai thuế của nhà nước theo hướng là 1 app, chỉ cần 1 app thôi là hộ kinh doanh có thể thực hiện được các nghiệp vụ theo đúng quy định của nhà nước, đơn giá hoá và tối ưu các thủ tục cho hộ kinh doanh".

Song song với công cụ, cơ quan thuế chỉ ra các lỗi phổ biến: Xuất hóa đơn sai thời điểm, bỏ sót doanh thu, không tách bạch dòng tiền kinh doanh – cá nhân. Tuân thủ Nghị định 70/2025 và Thông tư 152/2025 không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà là “hàng rào an toàn” về tài chính cho hộ kinh doanh.

Chuỗi tập huấn “cầm tay chỉ việc” sẽ tiếp tục được mở rộng. Mục tiêu dài hạn không chỉ là thu đúng – thu đủ, mà là chuẩn hóa quản trị tài chính hộ kinh doanh, đưa dòng tiền vào khuôn khổ, mở rộng “vùng sáng” của nền kinh tế – nơi minh bạch là chi phí ngắn hạn, nhưng là lợi ích dài hạn cho cả người kinh doanh và hệ thống quản lý.