Trên cơ sở tổng hợp 137 lượt ý kiến tại tổ và 40 lượt thảo luận tại hội trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã báo cáo, làm rõ nhiều nội dung quan trọng liên quan đến đánh giá tình hình kinh tế -xã hội, ngân sách nhà nước năm 2025, quý I/2026 và định hướng giai đoạn 2026–2030.

Theo Bộ trưởng, đa số đại biểu thống nhất cao với các báo cáo của Chính phủ, đồng thời phân tích sâu hơn bối cảnh quốc tế nhiều biến động như xung đột địa chính trị, biến động giá dầu, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và các biện pháp phòng vệ thương mại từ các thị trường lớn. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cũng chỉ rõ các vấn đề nội tại của nền kinh tế như mô hình tăng trưởng, hiệu quả đầu tư, chất lượng nguồn nhân lực; đồng thời đề xuất các giải pháp để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số gắn với ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao đời sống nhân dân.

Về kết quả quý I,nền kinh tế ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực: tăng trưởng đạt 7,8 - 7,9%, xuất khẩu tăng trên 19%, giải ngân đầu tư công tăng 1,2% so với cùng kỳ, số doanh nghiệp thành lập mới tăng trên 31,7%. Tuy nhiên, từ quý II trở đi, nền kinh tế đối mặt nhiều áp lực mới, đặc biệt từ biến động giá dầu thế giới. Theo tính toán, cứ tăng 10% giá dầu có thể làm giảm tăng trưởng 0,4% và làm tăng lạm phát 0,5%. Không chỉ dầu thô, các sản phẩm đầu vào như phân bón, cáp quang cũng chịu tác động mạnh, làm gia tăng chi phí sản xuất.

Trước bối cảnh đó, ông Ngô Văn Tuấn cho biết, sẽ tham mưu Chính phủ triển khai các nhiệm vụ trong thời gian tới, đó là: rà soát, cập nhật lại kịch bản tăng trưởng, giao chỉ tiêu cụ thể cho từng bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp; đồng thời tăng cường phối hợp chính sách tài khóa -tiền tệ nhằm vừa bảo đảm cung ứng vốn cho nền kinh tế, vừa giữ ổn định kinh tế vĩ mô. Chính sách thuế tiếp tục được hoàn thiện theo hướng thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nhưng tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa là lực lượng chiếm khoảng 96% tổng số doanh nghiệp và đóng góp trên 50% GDP.

Trong lĩnh vực đầu tư công, yêu cầu đẩy mạnh giải ngân và xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng. Hiện cả nước còn khoảng 200.000 ha đất và khoảng 3,3 triệu tỷ đồng vốn đang bị “đóng băng”, tương đương gần ba lần quy mô đầu tư công năm 2026. Đây được xác định là điểm nghẽn lớn nhưng đồng thời cũng là nguồn lực quan trọng nếu được tháo gỡ.

Cùng với đó, sẽ trình tháo gỡ sửa bốn luật: Luật Thuế thu nhập cá nhân, Thuế thu nhập doanh nghiệp, Thuế giá trị gia tăng và Thuế tiêu thụ đặc biệt để từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn nhằm thúc đẩy các doanh nghiệp phát triển.

Về huy động vốn cho giai đoạn 2026 - 2030, tổng vốn đầu tư toàn xã hội dự kiến tăng lên 40% GDP, tăng khoảng 2,2 lần so với giai đoạn trước. Trong đó, ngân sách Trung ương tăng 3,4 lần, vốn FDI tăng 1,7 lần. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao mạnh mẽ hiệu quả đầu tư, giảm hệ số ICOR từ mức hiện khoảng 4,76 xuống còn 4 - 4,5. Nếu không cải thiện hiệu quả, nền kinh tế sẽ phải huy động tới khoảng 70% GDP cho đầu tư, điều không khả thi.

Về thị trường vốn, cần giảm phụ thuộc vào thị trường tiền tệ ngắn hạn, đồng thời phát triển mạnh thị trường vốn dài hạn thông qua trái phiếu và cổ phiếu. Việc nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên mới nổi được đánh giá là cơ hội lớn thu hút dòng vốn quốc tế. Thị trường trái phiếu Chính phủ cũng đang phục hồi tích cực, với quy mô huy động dự kiến đạt 900.000 tỷ đồng.

Ông Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, để thị trường vốn phát triển bền vững, cần cải cách đồng bộ thể chế, hạ tầng và các chủ thể thị trường, trong đó đặc biệt chú trọng phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp làm trung gian, giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ tiếp cận kênh đầu tư an toàn, minh bạch, hiệu quả.