Bí mật dưới lòng đất giúp Iran duy trì kho tên lửa giữa bão hỏa lực của Mỹ

Cập nhật: 5 ngày trước

VOV.VN - Iran đang chuyển các dây chuyền sản xuất tên lửa xuống những cơ sở ngầm dưới lòng núi, nhằm bảo vệ năng lực quân sự trước các đợt không kích của Mỹ và Israel.

Ngành công nghiệp tên lửa Iran đang chuyển dịch hoạt động sản xuất xuống các cơ sở ngầm. Đây là nhận định được đưa ra trong một bài viết trên tờ Times of Israel tuần này, dẫn lại ước tính của các cơ quan tình báo phương Tây mà Bloomberg từng công bố. Theo đó, Tehran hiện sản xuất khoảng 50 tên lửa đạn đạo mỗi tháng.

Con số này chỉ bằng khoảng một nửa sản lượng trước xung đột. Cũng theo ước tính trên, Iran hiện còn ít nhất 1.700 tên lửa đạn đạo trong kho, sau các đợt không kích của Mỹ và Israel bắt đầu từ ngày 28/2.

Cùng thời điểm, Lực lượng Hàng không Vũ trụ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) công bố hình ảnh một tổ hợp được giới thiệu là "thành phố tên lửa" nằm hoàn toàn dưới lòng đất, trước sự chứng kiến của truyền thông.

Những con số đáng chú ý

Nếu các số liệu trên chính xác, với tốc độ sản xuất 50 tên lửa mỗi tháng, Iran có thể chế tạo khoảng 600 quả mỗi năm. Bloomberg ước tính, kể từ khi xung đột bùng phát, Tehran đã phóng ít nhất 2.200 tên lửa đạn đạo và hơn 4.900 máy bay không người lái (UAV) Shahed.

Các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ và các đối tác trong khu vực được cho là đã khiến đối phương phải sử dụng ít nhất 1.000 tên lửa đánh chặn Patriot. Trong khi đó, ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ hiện sản xuất khoảng 650 tên lửa loại này mỗi năm, với chi phí ước tính 4 triệu USD/quả.

Như vậy, ngay cả khi chỉ vận hành ở một nửa công suất trước xung đột, các dây chuyền sản xuất của Iran vẫn có thể cung cấp số tên lửa hằng năm gần tương đương tổng sản lượng tên lửa đánh chặn Patriot của Mỹ. Đáng chú ý, chi phí mỗi tên lửa Patriot cao hơn đáng kể so với nhiều loại tên lửa mà hệ thống này được sử dụng để đánh chặn. Sự chênh lệch về chi phí giữa vũ khí tấn công và phương tiện phòng thủ vì thế trở thành một thách thức đáng kể trong cuộc xung đột.

Tuy nhiên, Washington đưa ra đánh giá khác về tình trạng công nghiệp quốc phòng Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuần này cho biết, 80% cơ sở công nghiệp của Iran đã bị phá hủy. Hồi đầu tuần, Tổng thống Donald Trump cũng tuyên bố rằng cuộc chiến "về cơ bản đã kết thúc xét trên phương diện quân sự".

Chuyển hoạt động sản xuất xuống lòng đất

Ngày 7/11, người phát ngôn IRGC, Chuẩn tướng Hossein Mohebbi, thông báo lực lượng này đã chuyển các dây chuyền sản xuất tên lửa và UAV từ những nhà máy trên mặt đất xuống các cơ sở ngầm.

Ông gọi các tổ hợp này là "thành phố sản xuất tên lửa". Ba ngày sau, Tổng tham mưu trưởng các Lực lượng Vũ trang Iran, Thiếu tướng Ali Abdollahi, cùng Tư lệnh Lực lượng Hàng không Vũ trụ IRGC, Tướng Majid Mousavi, đã đến thăm một tổ hợp mới. Theo hãng tin Tasnim, cơ sở này lưu trữ nhiều loại tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và các bệ phóng tương ứng. Địa điểm cụ thể không được công bố nhằm hạn chế nguy cơ bị phát hiện và không kích trong tương lai.

Tháng 9, Wall Street Journal đưa tin Iran đã nối lại hoạt động lắp ráp tên lửa dưới lòng đất bằng cách sử dụng các linh kiện được tích trữ từ trước. Phân tích ảnh vệ tinh cũng cho thấy hoạt động đào bới mới tại Garmdareh, gần Tehran, và Shahroud, ở miền Bắc Iran.

Ông Jim Lamson, cựu chuyên gia phân tích của Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), nhận định hoạt động đào bới tại Shahroud nhiều khả năng liên quan đến việc đưa các cơ sở sản xuất xuống lòng đất.

Đây không phải chiến lược mới của Iran. Trong khoảng hai thập kỷ qua, nước này đã xây dựng nhiều hệ thống đường hầm xuyên núi để lưu trữ và bảo vệ vũ khí. Trong các cuộc không kích hồi tháng 6/2025, Israel từng tấn công một địa điểm gần Khorramabad, nơi có các giếng phóng và hàng chục tên lửa được cất giữ trong đường hầm.

Hiện nay, Tehran không chỉ đưa kho vũ khí xuống các đường hầm mà còn chuyển cả hoạt động sản xuất và lắp ráp tên lửa vào những cơ sở ngầm. Nếu các đường hầm lưu trữ giúp bảo vệ số vũ khí hiện có, thì các cơ sở sản xuất dưới lòng đất sẽ cho phép Iran tiếp tục bổ sung và thay thế tên lửa sau những đợt tấn công.

Đánh đổi hiệu suất để tăng khả năng sống sót

Việc xây dựng và vận hành các nhà máy tên lửa bên trong núi đòi hỏi chi phí lớn, đồng thời đặt ra nhiều thách thức về kỹ thuật và hậu cần. Các tổ hợp ngầm thường có không gian hạn chế, tốc độ vận hành thấp hơn và khó bảo đảm nguồn cung hơn so với nhà máy trên mặt đất.

Những công đoạn như đúc động cơ nhiên liệu rắn, pha trộn nhiên liệu đẩy và xử lý thành phẩm đều cần không gian rộng, hệ thống thông gió phù hợp và nguồn điện ổn định. Trong khi đó, hệ thống điện của Iran hiện cũng đang chịu áp lực, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của các hộ gia đình và cơ sở sản xuất.

Tuy nhiên, trong điều kiện xung đột, khả năng duy trì hoạt động và tránh bị phá hủy có thể quan trọng hơn hiệu suất sản xuất. Một nhà máy vận hành chậm nhưng có khả năng tồn tại sau các đợt không kích vẫn có giá trị chiến lược, bởi nó cho phép duy trì năng lực sản xuất trong thời gian dài.

Một yếu tố khác được ông Lamson lưu ý là Iran đã tích lũy được lượng linh kiện dự trữ đáng kể. Nhờ đó, nước này vẫn có thể tiếp tục lắp ráp tên lửa ngay cả khi năng lực sản xuất hàng loạt bị gián đoạn.

Thách thức đối với chiến dịch không kích của Mỹ

Diễn biến trên cho thấy một vấn đề đáng lưu ý trong xung đột hiện đại: Các cuộc không kích có thể phá hủy hiệu quả các mục tiêu được phát hiện, nhưng những công trình được gia cố kiên cố và xây dựng sâu trong lòng núi đặt ra thách thức hoàn toàn khác.

Để vô hiệu hóa các cơ sở này, lực lượng tấn công cần có thông tin tình báo chính xác, vũ khí xuyên phá phù hợp và có thể phải tiến hành nhiều đợt không kích liên tiếp. Trong một số trường hợp, việc kiểm soát mục tiêu còn có thể đòi hỏi sự tham gia của lực lượng trên mặt đất.

Đây là bài toán không dễ giải quyết đối với Washington, nhất là khi việc phá hủy các cơ sở tên lửa ngầm không chỉ đòi hỏi năng lực tấn công mà còn cần khả năng xác định chính xác vị trí, quy mô và mức độ hoạt động.

Từ khóa: Iran, Iran, Mỹ, kho tên lửa, cơ sở tên lửa ngầm, xung đột Mỹ Iran, chiến sự Mỹ Iran, Israel, tên lửa, sản xuất tên lửa

Thể loại: Tin tức sự kiện

Tác giả: hồng anh/vov.vn (tổng hợp)

Nguồn tin: VOVVN

Bình luận






Đăng nhập trước khi gửi bình luận Đăng nhập