Cần xác định lại giá trị đất lấn biển

ĐBQH Trần Thế Anh (đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình)đề nghị rà soát quy định về xác định giá đất lấn biển tại điểm c khoản 2 Điều 10 của Dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc cho rằng, việc lấy thời điểm hồ sơ thiết kế cơ sở của dự án đối ứng được phê duyệt làm căn cứ xác định giá chưa thực sự phù hợp với đặc thù của loại hình tài sản này.

Theo đại biểu, đất lấn biển có đặc điểm riêng khi giá trị tài sản chỉ hình thành rõ rệt sau quá trình san lấp, tạo lập mặt bằng. Trong khi đó, thời điểm phê duyệt thiết kế cơ sở mới chỉ là giai đoạn dự án tồn tại trên hồ sơ, chưa hình thành giá trị thực tế của mặt bằng.

Việc áp dụng mốc thời gian này có thể dẫn đến sự chênh lệch giữa giá trị xác định theo hồ sơ và giá trị thực tế khi bàn giao đất, gây khó khăn trong quản lý tài sản công, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ thất thoát ngân sách nếu không có cơ chế điều chỉnh phù hợp.

Đại biểu cũng cho rằng, cơ chế bù trừ giữa giá trị quyết toán dự án đối ứng và giá trị tiền sử dụng đất theo dự thảo có thể phát sinh vướng mắc do thời gian thi công lấn biển kéo dài, trong khi chi phí đầu tư thực tế có thể thay đổi so với giá trị đất được xác định từ giai đoạn thiết kế cơ sở.

Từ đó, đề nghị nghiên cứu cơ chế xác định giá trị đất theo tiến độ hình thành tài sản. Bên cạnh mốc phê duyệt thiết kế cơ sở, cần bổ sung quy trình xác định lại giá trị thực tế tại thời điểm hoàn thành san lấp mặt bằng, bàn giao đất.

Đồng thời, cần tăng cường vai trò của Kiểm toán Nhà nước trong thẩm định khối lượng, giá trị đất sau khi hoàn thành san lấp, vừa bảo đảm tiến độ dự án, vừa giữ vững kỷ luật tài chính, không để xảy ra thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước.

Bảo đảm quyền lợi người lao động, không để phát sinh thất thoát, lãng phí

Cùng tham gia góp ý về dự thảo nghị quyết, ĐBQH Vũ Văn Tiến (đoàn ĐBQH TP Hải Phòng)cho rằng việc ban hành cơ chế, chính sách đặc thù phục vụ APEC 2027 là cần thiết. Tuy nhiên, dự thảo cần bổ sung các quy định nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, người lao động tham gia vào quá trình thực hiện dự án.

Theo đại biểu, dự thảo nghị quyết hiện chưa thể hiện rõ trách nhiệm của nhà đầu tư, chủ đầu tư đối với người lao động trong giai đoạn thi công. Vì vậy, cần bổ sung nguyên tắc thực hiện theo hướng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng, hài hòa lợi ích giữa các chủ thể liên quan.

Trong đó, nhà đầu tư, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội; thực hiện đúng các quy định về lao động, việc làm, bảo hiểm xã hội, an toàn vệ sinh lao động và các quy định liên quan, hạn chế phát sinh tranh chấp, khiếu kiện.

Đại biểu đề nghị Chính phủ trong quá trình triển khai cần quan tâm chính sách dài hạn đối với người lao động, người dân bị thu hồi đất (nếu có), nhất là hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp để tạo sự đồng thuận trong quá trình thực hiện dự án.

Về nguyên tắc thực hiện nghị quyết, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định không hợp pháp hóa sai phạm có tính chất vụ lợi; đồng thời không loại trừ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân nếu để xảy ra thất thoát, lãng phí.

"Không chỉ những hành vi vì mục đích vụ lợi mới cần xử lý, mà các trường hợp gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước cũng phải được xem xét trách nhiệm. Do đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân lợi dụng việc thực hiện nghị quyết để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, gây thất thoát, lãng phí", đại biểu Tiến nhấn mạnh.