Cơ hội lẫn rủi ro đối với cả Nga và Ukraine

Giá dầu tăng mạnh do căng thẳng quân sự liên quan đến tình hình Iran được cho là mang lại lợi ích cho Nga, khi giúp nước này bổ sung nguồn thu ngân sách đang chịu sức ép và giảm bớt gánh nặng tài chính của cuộc xung đột kéo dài với Ukraine.

“Về ngắn hạn, một số diễn biến liên quan đến căng thẳng quân sự với Iran có thể mang lại lợi ích cho Nga”, ông Robert Person, chuyên gia cao cấp thuộc chương trình Á – Âu của Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại tại Washington nhận định.

Trong khi đó, việc nhiều quốc gia Trung Đông phải sử dụng rộng rãi các hệ thống phòng không để đối phó với những cuộc tấn công tên lửa từ Iran đang đặt ra một thách thức mới đối với Ukraine. Điều này có thể khiến Kiev gặp khó khăn hơn trong việc tiếp nhận các nguồn lực quân sự khan hiếm, đặc biệt là các hệ thống tên lửa cần thiết để phòng thủ trước các cuộc tấn công của Nga.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cũng nhận định Ukraine có thể tận dụng tình hình để tạo ra lợi ích dài hạn. Việc cung cấp công nghệ và kinh nghiệm chống máy bay không người lái do nước này tự phát triển cho các đối tác phương Tây và Trung Đông có thể giúp Ukraine chuyển mình từ một quốc gia phụ thuộc nhiều vào hỗ trợ quốc phòng sang vai trò đối tác an ninh trong khu vực.

Ông Robert Person cũng cho rằng tình hình hiện nay cũng có thể trở thành một bước ngoặt đối với Ukraine: “Bất chấp những thách thức nghiêm trọng mà cuộc xung đột mới gây ra, chúng ta có thể đang chứng kiến sự chuyển đổi của Ukraine từ một quốc gia phải tìm kiếm hỗ trợ quốc phòng sang một đối tác có khả năng tác động đến an ninh và quốc phòng của các nước khác”.

Khi Iran sử dụng máy bay không người lái Shahed do nước này sản xuất trong các cuộc tấn công vào căn cứ của Mỹ cũng như nhiều thành phố tại khu vực Vùng Vịnh và Trung Đông, Ukraine đã nhanh chóng đề xuất chia sẻ công nghệ và kinh nghiệm đối phó loại UAV này với Mỹ, Jordan và một số quốc gia Arab vùng Vịnh.

Mỹ giảm sự can dự đối với xung đột Nga-Ukraine

Ông Rajan Menon, giáo sư về nghiên cứu quốc tế tại Đại học New York, nhận định những diễn biến gần đây cho thấy Washington đang tìm cách giảm mức độ can dự vào cuộc xung đột.

“Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tìm cách rút khỏi cuộc chiến rất tốn kém này chỉ trong chưa đầy hai tuần”, ông Menon nói. Theo ông, đối với Nga và Trung Quốc -hai nước có quan hệ gần gũi với Iran -việc suy giảm ảnh hưởng của Mỹ có thể được xem là một lợi thế chiến lược.

Chính quyền của ông Trump cũng tạo ra một yếu tố có lợi khác cho Nga khi tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ của nước này nhằm góp phần kiềm chế đà tăng của giá năng lượng. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết việc nới lỏng trừng phạt, dù chỉ trong thời gian ngắn, có thể bổ sung thêm hàng trăm triệu thùng dầu ra thị trường toàn cầu. Ông Bessent thừa nhận động thái này có thể mang lại lợi ích cho Nga và gọi đây là điều “đáng tiếc”.

Nhà phân tích Robert Person nhận định, Nga vốn đã được hưởng lợi từ việc giá năng lượng tăng cao. Bên cạnh đó hoạt động xuất khẩu dầu của nước này không phụ thuộc vào Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải mà Iran từng tuyên bố có thể đóng cửa trong trường hợp căng thẳng leo thang.

“Ở một khía cạnh khác, với vai trò là một trong những quốc gia dẫn đầu các nỗ lực thách thức ảnh hưởng của Mỹ trên toàn cầu, vị thế của Nga có thể gia tăng khi Washington phải đối mặt với thêm một điểm nóng khác cần tập trung nguồn lực”, ông Robert Person nói.

Việc Mỹ đang bị phân tâm bởi cuộc chiến ở Trung Đông sẽ khiến nước này hạn chế khả năng duy trì áp lực để buộc các bên đạt được một giải pháp hòa bình cho cuộc chiến ở Ukraine.

Nga, với những lo ngại về tài chính được giảm bớt, sẽ có thể tiếp tục đẩy mạnh hoạt động quân sự. Còn Ukraine sẽ cảm thấy ít áp lực hơn trong việc chấp nhận một thỏa thuận “đổi đất lấy hòa bình” đầy khó khăn mà Mỹ đang thúc đẩy.

Mặt trái đối với Ukraine là một khoảng trống ngoại giao có thể khiến nước này bị gạt ra ngoài lề trên trường quốc tế. Bên cạnh đó, Kiev cũng phải đối mặt tình trạng khan hiếm hệ thống phòng không và đạn dược, khiến các thành phố của nước này giảm khả năng đối phó trước các cuộc tấn công đường không ngày càng dữ dội của Nga.

“Chỉ trong tuần đầu tiên của cuộc chiến ở Trung Đông, các bệ phóngPatriot đã phóng ra hàng trăm tên lửa đánh chặn chống lại các tên lửa và máy bay không người lái của Iran. Việc sản xuất các hệ thống này rất hạn chế, vì thế khi các quốc gia ở Trung Đông sử dụng hết nguồn cung, họ thậm chí sẽ phải cạnh tranh với Ukraine để có thể tên lửa đánh chặn", ôngPerson nhận định.

Các quan chức châu Âu tuần trước đã thừa nhận rằng áp lực gia tăng đối với các hệ thống phòng không do xung đột Mỹ-Iran gây ra sẽ làm phức tạp cam kết của họ trong việc cung cấp vũ khí cho Ukraine.