Xúc tiến thương mại và hệ thống thương vụ giữ vai trò then chốt

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu tiếp tục có nhiều biến động, việc duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Công Thương trong năm 2026.

Phát biểu tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, ông Vũ Bá Phú - Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết các chương trình kết nối giữa doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng, địa phương với hệ thống thương vụ đã và đang mang lại hiệu quả tích cực trong việc hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.

“Chúng tôi mong muốn tiếp tục phối hợp chặt chẽ với hệ thống thương vụ để triển khai hiệu quả các hoạt động xúc tiến thương mại, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu của năm 2026”, ông Phú nhấn mạnh.

Thông qua các phiên giao ban này, mạng lưới hơn 60 thương vụ và chi nhánh thương vụ Việt Nam tại nước ngoài đã trở thành kênh kết nối quan trọng giữa các ngành hàng, doanh nghiệp và chính quyền địa phương với thị trường quốc tế.

Theo ông Vũ Bá Phú, thông qua cơ chế kết nối này, các thương vụ có thể kịp thời nắm bắt nhu cầu hỗ trợ xúc tiến xuất khẩu của các ngành hàng, địa phương và doanh nghiệp, đặc biệt đối với các mặt hàng nông sản theo mùa vụ.

Thời gian qua, nhiều địa phương đã tận dụng hiệu quả mạng lưới thương vụ để mở rộng thị trường tiêu thụ cho các mặt hàng nông sản. Không chỉ các thị trường truyền thống, nhiều thương vụ tại các khu vực xa như châu Âu và châu Mỹ cũng đã tích cực hỗ trợ kết nối giao thương cho doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh việc hỗ trợ xúc tiến thương mại, các thương vụ còn đóng vai trò quan trọng trong việc cập nhật thông tin thị trường, bao gồm các thay đổi về chính sách thương mại, quy định kỹ thuật, biện pháp phòng vệ thương mại cũng như xu hướng tiêu dùng tại các thị trường sở tại.

Những thông tin này giúp cơ quan quản lý trong nước có cơ sở để điều hành chính sách kịp thời, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp điều chỉnh chiến lược sản xuất và xuất khẩu phù hợp với diễn biến của thị trường quốc tế.

Theo ông Vũ Bá Phú, việc duy trì sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam tại các hội chợ, triển lãm chuyên ngành lớn trên thế giới tiếp tục được xem là kênh xúc tiến thương mại quan trọng. Thông qua các sự kiện này, doanh nghiệp không chỉ quảng bá sản phẩm mà còn mở rộng mạng lưới đối tác và từng bước nâng cao hình ảnh, vị thế của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Xuất khẩu tăng mạnh ở nhiều thị trường lớn

Chia sẻ về giải pháp điều hành xuất khẩu năm 2026 tại hội nghị, ông Nguyễn Anh Sơn - Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho biết bức tranh xuất nhập khẩu của Việt Nam trong hai tháng đầu năm tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực.

Theo số liệu tổng hợp, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong hai tháng đầu năm đạt 76,39 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mục tiêu tăng trưởng 15 - 16% mà Chính phủ đặt ra cho năm 2026.

Tuy nhiên, Việt Nam ghi nhận nhập siêu gần 3 tỷ USD trong giai đoạn này. Ông Nguyễn Anh Sơn cho rằng đây không phải là tín hiệu đáng lo ngại, bởi phần lớn kim ngạch nhập khẩu tập trung vào máy móc, thiết bị và nguyên phụ liệu phục vụ sản xuất.

“Việc nhập khẩu tăng chủ yếu phục vụ sản xuất và xuất khẩu trong thời gian tới. Đây là yếu tố cho thấy hoạt động sản xuất công nghiệp và xuất khẩu của Việt Nam đang được chuẩn bị nguồn lực để tăng trưởng mạnh hơn trong các tháng tiếp theo”, ông Sơn nhận định.

Xét theo khu vực thị trường, xuất khẩu của Việt Nam duy trì tăng trưởng ở hầu hết các thị trường lớn. Cụ thể, xuất khẩu sang châu Á đạt 34,3 tỷ USD, tăng 19,8% so với cùng kỳ năm trước. Tại thị trường châu Âu, kim ngạch xuất khẩu đạt 11,3 tỷ USD, tăng 8,6% so với cùng kỳ. Ở khu vực châu Mỹ, xuất khẩu đạt 27,3 tỷ USD, tăng 21,9%.

Theo Cục Xuất nhập khẩu, tăng trưởng xuất khẩu hai tháng đầu năm được ghi nhận ở cả khu vực nông - thủy sản và công nghiệp chế biến, chế tạo. Nhóm nông, lâm, thủy sản tăng hơn 10%, với nhiều mặt hàng đạt mức tăng trưởng cao như thủy sản tăng khoảng 20%, rau quả tăng tới 45%, hạt tiêu tăng hơn 25%.

Ở khu vực công nghiệp, kim ngạch xuất khẩu tăng trưởng gần 20%, với nhiều mặt hàng chủ lực duy trì mức tăng cao. Theo ông Nguyễn Anh Sơn, những con số này cho thấy năng lực sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục được cải thiện, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ cao.

Để duy trì đà tăng trưởng xuất khẩu trong năm 2026, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thương mại toàn cầu, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để triển khai các giải pháp điều hành linh hoạt. Trong đó, việc tăng cường vai trò của hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, mở rộng thị trường xuất khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa tăng trưởng cho xuất khẩu trong thời gian tới.