Nhiều khó khăn sau khi hoàn thành bàn giao mặt bằng

Sáng 15/6, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh dẫn đầu đoàn công tác kiểm tra tình hình triển khai Dự án xây dựng đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận tại điểm cuối tuyến thuộc xã Vĩnh Phong, tỉnh An Giang.

Báo cáo với đoàn công tác, đại diện Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh cho biết công tác giải phóng mặt bằng từng là khó khăn lớn nhất của dự án. Đến ngày 20/3/2026, toàn bộ mặt bằng phục vụ thi công đã được địa phương bàn giao cho các đơn vị triển khai.

Tuy nhiên, một số tồn tại vẫn ảnh hưởng đến tiến độ thi công. Tại xã Vĩnh Lộc, tỉnh Cà Mau, còn 10 hộ dân tại khu vực cầu Chắc Băng và cầu Kênh Chuối tiếp tục cản trở thi công do những vướng mắc liên quan đến tranh chấp và bảo hiểm công trình, dù các bên đã nhiều lần tổ chức đối thoại, vận động và giải quyết.

Tại địa bàn tỉnh An Giang, dự án vẫn còn vướng hai vị trí đường điện trung thế với chiều dài khoảng 800m và một đường dây 220kV chưa được di dời, ảnh hưởng đến việc thi công hạng mục sàn giảm tải. Bên cạnh đó, một khu tái định cư chưa được triển khai xây dựng cũng tác động đến tiến độ giải ngân vốn giải phóng mặt bằng.

Khó khăn đáng lo ngại hiện nay là nguồn vật liệu xây dựng. Theo Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, tỉnh An Giang đã phân bổ nguồn đá từ mỏ Antraco cho dự án nhưng khối lượng còn lại chỉ khoảng 20.000m³ đang được vận chuyển về công trường trong tháng 6.

Trong khi đó, dự án vẫn cần khoảng 200.000m³ đá để hoàn thành toàn bộ các hạng mục nhưng hiện chưa xác định được nguồn cung phù hợp.

“Chủ đầu tư và các nhà thầu đã chủ động làm việc với các địa phương, chủ mỏ trong khu vực nhưng vẫn chưa tìm được nguồn vật liệu đáp ứng yêu cầu. Ban đã báo cáo Bộ Xây dựng và đề nghị tỉnh An Giang tiếp tục quan tâm, ưu tiên bố trí nguồn đá còn thiếu cho dự án”, đại diện Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh cho biết.

Huy động 117 mũi thi công trên toàn tuyến

Theo các nhà thầu, điều kiện thi công tại khu vực dự án gặp nhiều thách thức do hệ thống giao thông chủ yếu là đường dân sinh nhỏ hẹp, trong khi mạng lưới đường thủy phần lớn là các tuyến kênh, rạch nhỏ. Việc vận chuyển cát, đá và thiết bị thi công phải thực hiện qua nhiều lần trung chuyển bằng đường thủy và đường bộ, làm tăng chi phí và ảnh hưởng đến tiến độ cung ứng vật liệu.

Đối với các khu vực gia tải còn lại, khoảng cách xa các điểm tiếp cận đường thủy khiến hệ thống bơm cát phải kéo dài, sử dụng nhiều trạm bơm trung chuyển và thường xuyên phải bảo dưỡng, gây gián đoạn thi công. Hiện các nhà thầu đang triển khai 117 mũi thi công, gồm 41 mũi cầu và 76 mũi đường, với 301 thiết bị, dây chuyền thi công cùng 383 nhân sự, trong đó có 48 kỹ sư và 335 công nhân, lái máy.

Về xử lý nền đất yếu bằng bấc thấm đứng (PVD), dự án đã hoàn thành gia tải 28,34km trên tổng số 34,42km. Phần còn lại khoảng 6,06km đang được tập trung đắp gia tải với khối lượng khoảng 148.900m³ cát và dự kiến hoàn thành trong tháng 6/2026.

Đối với công nghệ cọc đất gia cố xi măng (CDM), các nhà thầu đã hoàn thành 22 trong tổng số 77 vị trí xử lý nền đất yếu. Phần còn lại đang được triển khai đồng loạt bằng 14 thiết bị chuyên dụng. Tại hạng mục cầu, dự án đã hoàn thành mố, trụ của 20/25 cầu; trong đó 10 cầu đã lao lắp dầm hoàn chỉnh. Các cầu còn lại đang được thi công móng cọc hoặc hoàn thiện mặt bằng tiếp cận.

Không để vật liệu và nhà thầu yếu làm ảnh hưởng tiến độ

Sau khi nghe báo cáo, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu các đơn vị tập trung xử lý bốn nhóm vấn đề cấp bách để bảo đảm mục tiêu hoàn thành dự án đúng kế hoạch.

Trước hết, chủ đầu tư và các nhà thầu phải rà soát, xác định rõ khối lượng công việc còn lại để tập trung nguồn lực thi công khi mặt bằng cơ bản đã được bàn giao. Đối với nguồn vật liệu xây dựng, Bộ trưởng đề nghị tỉnh An Giang tiếp tục hỗ trợ, bố trí nguồn đá phục vụ dự án nhằm bảo đảm tiến độ triển khai.

Về công tác quản lý thi công, Bộ trưởng yêu cầu xử lý dứt điểm các nhà thầu yếu kém. Trường hợp cần thiết phải điều chuyển hoặc cắt giảm khối lượng công việc để giao cho những đơn vị có năng lực tốt hơn.

“Không để năng lực nhà thầu ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh.

Theo Bộ trưởng, dự án phải hoàn thành đúng kế hoạch đề ra. Nếu mục tiêu hoàn thành là tháng 12/2026 thì đến tháng 11 các hạng mục chính phải cơ bản hoàn tất để phục vụ công tác nghiệm thu, quyết toán và hoàn thiện hiện trường.

Bộ trưởng cũng lưu ý các đơn vị cần rút kinh nghiệm trong thi công hạ tầng giao thông khu vực Tây Nam Bộ, đặc biệt đối với công tác xử lý nền đất yếu và khu vực mố cầu nhằm hạn chế tình trạng lún sau khi đưa vào khai thác.

“Việc gia cố nền đường, cấp phối đá phải được thực hiện kỹ lưỡng ngay từ đầu. Công tác thảm nhựa cần tuân thủ đầy đủ quy trình kỹ thuật để bảo đảm chất lượng, độ bằng phẳng và mỹ quan công trình”, Bộ trưởng yêu cầu.

Về nguồn vật liệu xây dựng, ông Ngô Công Thức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho biết phần lớn nguồn vật liệu của địa phương hiện đã được phân bổ cho các công trình trọng điểm, trong đó có các dự án phục vụ APEC tại đặc khu Phú Quốc.

“Tỉnh ghi nhận những khó khăn về nguồn vật liệu, đặc biệt là đá xây dựng cho dự án đường Hồ Chí Minh. Từ tháng 7/2026, An Giang sẽ tiếp tục xem xét bố trí thêm nguồn vật liệu để hỗ trợ dự án”, ông Ngô Công Thức cho biết.

Dự án đường Hồ Chí Minh qua địa bàn tỉnh An Giang và Cà Mau có tổng chiều dài 51,94km, được khởi công ngày 6/3/2024 và dự kiến hoàn thành vào ngày 31/12/2026, với tổng mức đầu tư hơn 4.145 tỷ đồng.

Dự án gồm hạng mục nâng cấp, mở rộng quốc lộ 61 đoạn trùng tuyến dài 8,16km; xử lý nền đất yếu trên chiều dài 37,30km, gồm 34,42km xử lý bằng bấc thấm đứng (PVD) và 77 vị trí xử lý bằng cọc đất gia cố xi măng (CDM), cùng 25 cầu trên toàn tuyến.