Không chỉ gây mất mỹ quan đô thị, những phương tiện "3 không": không đăng ký, không đăng kiểm, không bảo đảm an toàn này còn được mệnh danh là những "tử thần di động", đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người tham gia giao thông.

Dù lực lượng chức năng thường xuyên ra quân, xử lý hàng trăm trường hợp mỗi tháng, nhưng vì sao loại "hung thần" này vẫn lộng hành? Bài toán dẹp xe tự chế bao giờ mới có lời giải dứt điểm?

7 giờ sáng ngày 2/7, có mặt tại tuyến đường huyết mạch như Phan Trọng Tuệ không khó để bắt gặp những chiếc xe ba bánh, xe tự chế chất đầy hàng hóa cồng kềnh. Những tấm tôn dài ngoằng, những khung sắt sắc nhọn hay những thùng hàng cao ngất ngưởng che khuất tầm nhìn, len lỏi giữa dòng người đông đúc. Chỉ cần một tình huống phanh gấp hay mất lái, hậu quả sẽ là khôn lường.

Tại đây, Đội Cảnh sát giao thông số 14, Phòng CSGT HN đã phối hợp cùng Công an xã Đại Thanh tổ chức tuần tra, kiểm soát gắt gao. Chỉ trong vòng một giờ đồng hồ, hàng chục trường hợp vi phạm đã bị dừng xe xử lý. Thế nhưng, đằng sau mỗi chiếc xe bị tạm giữ lại là một câu chuyện "mưu sinh" đầy trăn trở.

"Người ta thuê em chở vật liệu dài thì em chở thôi chứ thực ra em cũng chẳng muốn đâu... Các anh châm trước cho em bởi vìđuôi xe này nó cũng chả có giá trị gì cả. Cho em xin nốt chuyến này mai em không chở nữa".

Trước những lời trần tình ấy, lực lượng chức năng vừa phải kiên quyết xử lý, vừa phải kiên trì giải thích để người dân hiểu rằng: Cái lợi trước mắt không thể đánh đổi bằng an toàn tính mạng.

Một cán bộ Phòng CSGT Hà Nội trực tiếp xử lý tại hiện trường chia sẻ: "Anh đi làm thuê kiếm lợi nhuận là tốt nhưng vấn đề là phải đảm bảo an toàn giao thông cho bản thân anh và người dân. Anh nhìn xem cái xe của anh thứ nhất là nó đã cũ nát, không đảm bảo an toàn. Thứ hai nó kéo theo xe lôi không có sự cảnh báo, gây ảnh hưởng đến phương tiện khác và nguy cơ gây tai nạn cho chính anh và người khác nữa".

Thực tế cho thấy, việc xử lý triệt để xe ba bánh, xe tự chế là một bài toán khó khăn, đòi hỏi sự cân nhắc giữa "cái tình" và "cái lý". Tại những địa bàn rộng, dân cư đông đúc và đang trong quá trình đô thị hóa mạnh mẽ như xã Đại Thanh, áp lực lên lực lượng thực thi công vụ là rất lớn.

Đại úy Nguyễn Tùng Lâm, Cán bộ Công an xã Đại Thanh, Hà Nội cho biết: “Công an xã Đại Thanh thường xuyên phối hợp với cả phòng PC08 xử lý về các hành vi vi phạm về an toàn giao thông, gây mất trật tự an toàn giao thông, đặc biệt là các lỗi vi phạm về sử dụng xe ba gác, xe lôi kéo và thường xuyên trên các tuyến trên địa bàn của xã Đại Thanh tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi về gây mất trật tự an toàn giao thông, đảm bảo trật tự an toàn giao thông, đặc biệt là giảm tai nạn và giảm ùn tắc giao thông”.

Không chỉ ở khu vực nội đô, tại các địa bàn ngoại thành như Quốc Oai, Thạch Thất, nơi có nhiều làng nghề và công trình xây dựng, nhu cầu vận chuyển hàng hóa nhỏ lẻ rất lớn. Điều này khiến xe tự chế vẫn có "đất sống" dù lực lượng CSGT liên tục ra quân.

Thiếu tá Đặng Đình Hoàng, cán bộ Phòng CSGT Hà Nội chia sẻ về những khó khăn đặc thù: "Đặc thù của xe ba bánh, xe tự chế là chuyên chở hàng nặng. Khi chúng tôi xử lý, yêu cầu hạ tải, sang hàng ngay tại chỗ để chấm dứt hành vi vi phạm cũng rất mất thời gian và vất vả. Những trường hợp này phần lớn làn gười dân lao động, họ thường trình bày hoàn cảnh, mưu sinh, tuy nhiên, chúng tôi đã tuyên truyền vận động không thể lấy lý do mưu sinh mà gây nguy hiểm cho người khác được".

Theo thống kê, mỗi tháng Phòng CSGT Hà Nội xử lý hàng trăm trường hợp vi phạm liên quan đến xe tự chế và chở hàng cồng kềnh, tuy nhiên cứ sau mỗi đợt cao điểm, tình trạng này lại có dấu hiệu tái diễn. Vậy giải pháp nào để dẹp bỏ tận gốc loại "hung thần" này?

Chuyên gia giao thông, Tiến sĩ Khương Kim Tạo cho rằng, việc xử lý không thể chỉ dừng lại ở việc "đuổi bắt" trên đường.

"Chúng ta nên có quy định giải quyết dứt điểm, tất cả những cái xe đấy phải có những quy định nghiêm khắc hơn về mặt phạt tiền, về mặt tịch thu phương tiện, thậm chí là có những hình thức cao hơn để xử lý dứt điểm vấn nạn lâu năm này", ông Tạo cho hay.

Việc xóa bỏ hoàn toàn xe ba bánh, xe tự chế không phải là chuyện một sớm một chiều, bởi nó gắn liền với sinh kế của một bộ phận người dân lao động nghèo.

Tuy nhiên, an toàn tính mạng và trật tự đô thị phải được đặt lên hàng đầu. Để những cung đường Thủ đô thực sự bình yên, bên cạnh sự quyết liệt của lực lượng Công an, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền địa phương trong việc định hướng nghề nghiệp và sự đồng thuận từ phía người dân.