Chủ trương lớn dựng xây những ngôi trường vùng biên

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, thiếu trường lớp, thiếu giáo viên và thiếu điều kiện học tập là một trong những nguyên nhân khiến cơ hội tiếp cận tri thức của con em đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng biên còn hạn chế. Việc xây dựng các trường liên cấp theo mô hình nội trú, bán trú không chỉ giải quyết bài toán đi lại, ăn ở mà còn góp phần bảo đảm môi trường học tập liên tục, ổn định và nâng cao chất lượng giáo dục.

Tại xã Yên Khương, một trong những xã biên giới vùng cao đặc biệt khó khăn của tỉnh Thanh Hóa, cơ sở hạ tầng giáo dục vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều điểm trường tạm, phòng học xuống cấp, học sinh phải đi bộ hàng cây số để đến lớp.

Bởi vậy, việc xây dựng Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Yên Khương tại bản Bôn mang ý nghĩa đặc biệt. Công trình có tổng diện tích khoảng 1,5ha, trong đó khu đất hiện hữu 1,25ha, phần mở rộng 0,25ha, với tổng mức đầu tư 90 tỷ đồng.

Ngôi trường mới được kỳ vọng tạo bước đột phá về điều kiện học tập, ăn ở và rèn luyện cho học sinh vùng biên, đồng thời trở thành điểm nhấn trong chiến lược phát triển giáo dục toàn diện tại khu vực miền núi còn nhiều khó khăn.

Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Yên Khương được đầu tư theo chủ trương xây dựng trường học tại các xã biên giới, với quy mô 38 lớp, đáp ứng nhu cầu học tập của gần 1.000 học sinh trên địa bàn. Đến nay, các hạng mục của công trình đang dần hoàn thiện. Dự kiến, công trình sẽ được bàn giao đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng theo thiết kế để kịp đón học sinh trong năm học mới.

Ông Hoàng Khắc Hạnh, Hiệu trưởngTrường Nội trú liên cấp Tiểu học và THCS Yên Khương, không giấu nổi xúc động: “Đây là niềm vui vô cùng to lớn đối với giáo viên và các em học sinh vùng cao chúng tôi. Có trường mới, các em sẽ không còn phải học trong phòng tạm, thầy cô cũng yên tâm gắn bó với nghề hơn.”

Còn em Hà Văn Tuấn, học sinh khối 7, háo hức chia sẻ: “Con rất vui vì sắp có trường mới, có chỗ học khang trang, có sân chơi và chỗ ở gần lớp. Con sẽ không phải đi bộ hơn 2km để đến trường nữa. Có trường mới, chúng con sẽ không phải lo những ngày mưa nước dột ướt sách vở, mùa đông cũng không còn sợ gió thổi rét buốt. Chúng con không phải đi bộ xa đi học, lại có chỗ ở bán trú và sân trường rộng để thoải mái vui chơi”.

Thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, chủ trương chuyển đổi tư duy từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học tiếp tục được cụ thể hóa.

Với quan điểm “Nhà trường là nền tảng, học sinh là trung tâm, thầy cô giáo là động lực”, Bộ Chính trịban hành Thông báo Kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025, thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền.

Đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao dân trí, chất lượng nguồn nhân lực, tạo nguồn cán bộ là người dân tộc tại địa phương, nhất là ở vùng sâu, vùng xa; qua đó góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào khu vực biên giới và củng cố quốc phòng, an ninh.

Việc thành lập Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Na Mèo trên cơ sở sắp xếp, hợp nhất hai đơn vị trường học hiện có cũng là bước triển khai cụ thể chủ trương của Bộ Chính trị tại Thông báo Kết luận số 81-TB/TW.

Năm học 2026-2027, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Na Mèo có 26 lớp, gồm 18 lớp tiểu học và 8 lớp THCS. Bậc tiểu học duy trì một điểm trường chính và 4 điểm trường lẻ; bậc THCS được tổ chức tại một điểm trường.

Để bảo đảm năm học mới diễn ra ổn định trong khi dự án chưa hoàn tất, nhà trường đã xây dựng phương án tổ chức dạy học, nội trú, bán trú tạm thời. Toàn bộ 26 lớp được bố trí phòng học với bàn ghế, bảng, tivi và các thiết bị dạy học cần thiết.

Ông Nguyễn Văn Dương, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Na Mèo, cho biết phương án tạm thời được triển khai từ ngày 5/9/2026 cho đến khi dự án được bàn giao, đưa vào sử dụng. “Đây là giải pháp cần thiết để việc học tập của học sinh không bị gián đoạn, đồng thời bảo đảm công tác quản lý, nuôi dưỡng học sinh nội trú, bán trú trong điều kiện công trình đang hoàn thiện”, ông Dương cho hay.

Tại điểm trường chính có 24 phòng học, bố trí 9 lớp tiểu học và 8 lớp THCS. Các phòng học được trang bị đủ bàn ghế tiêu chuẩn, bảng, tivi và thiết bị phục vụ dạy học lý thuyết.

Với 284 học sinh nội trú, nhà trường bố trí 7 phòng ở tạm, mỗi phòng có thể bố trí 40 học sinh, lắp đặt đầy đủ giường nằm, quạt phục vụ mùa nóng và bảo đảm điều kiện giữ ấm trong mùa đông. Một nhà ăn lắp ghép được dựng lên để tổ chức nấu ăn; khu tắm và nhà vệ sinh cũng được bố trí nhằm đáp ứng những nhu cầu sinh hoạt thiết yếu.

Đối với 351 học sinh bán trú, phương án được tính toán phù hợp với đặc điểm địa hình, giao thông của từng điểm trường. Những con số tưởng như khô khan ấy, nếu nhìn từ cuộc sống thường ngày đầy khó khăn ở vùng cao, lại chứa đựng một câu chuyện rất lớn về sự nỗ lực.

Bởi với nhiều em nhỏ, đến trường không đơn giản là bước qua cổng trường. Đó là hành trình vượt núi, vượt dốc, vượt qua những ngày mưa rừng và những cung đường xa xôi để tìm đến con chữ.

Trường mới thắp sáng niềm tin nơi vùng biên

Cách điểm trường chính khoảng 23km, Ché Lầu là một trong những bản vùng cao biên giới khó khăn nhất của xã Na Mèo. Chủ yếu là đồng bào Mông sinh sống, người dân phân bố rải rác trên những triền núi.

Đường vào bản quanh co, nhiều đoạn dốc, có nơi sạt lở, xuất hiện ổ gà, khiến việc đi lại, nhất là vào mùa mưa, không dễ dàng.

Người dân bản Ché Lầu chia sẻ: “Sống bao nhiêu năm ở đây rồi, chúng tôi cũng không dám nghĩ có ngày bản mình lại có ngôi trường đẹp và đầy đủ như thế này. Con cháu mình được học trong trường mới, có chỗ ăn ở, học hành đàng hoàng, bà con mừng lắm.”

Với người dân nơi đây, ngôi trường không chỉ là một công trình mới mà còn là niềm hy vọng cho tương lai của con em mình. Bà con mong các cháu được học hành tốt hơn, bớt đi những khó khăn của cuộc sống vùng cao và có thêm cơ hội vươn lên.

Ông Thao Văn Lâu, Trưởng bản Ché Lầu, xúc động chia sẻ, riêng trong năm học mới này, bản Ché Lầu sẽ có 43 học sinh được học tập tại ngôi trường mới. Bà con rất phấn khởi trước những thay đổi đang diễn ra với trường học và điều kiện học tập của con em mình.

Theo ông Lâu, đối với người dân vùng cao, việc Đảng, Nhà nước quan tâm đầu tư trường lớp, chăm lo nơi ăn, chốn ở cho học sinh là một chủ trương rất thiết thực và nhân văn. Những chính sách ấy giúp các gia đình vơi bớt khó khăn, để con em có thêm điều kiện đến trường, học tập và nuôi dưỡng ước mơ.

“Bà con rất cảm ơn Đảng, Nhà nước đã quan tâm đến con em vùng biên, vùng đồng bào Mông. Trường lớp được đầu tư, các cháu có nơi học tập, ăn ở tốt hơn, bà con rất phấn khởi và tin tưởng”, ông Lâu bày tỏ.

Theo bà Hà Thị Tuyến, Bí thư Đảng ủy xã Na Mèo, việc thành lập Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Na Mèo là bước đi quan trọng trong thực hiện chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy trong ngành giáo dục, đồng thời đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt nội trú của học sinh trên địa bàn xã biên giới.

Điều đáng ghi nhận là trong khi chờ công trình hoàn thiện, các phương án tạm thời đã được các đơn vị tính toán cụ thể, từ phòng học, phòng ở, bếp ăn, khu tắm, nhà vệ sinh đến việc vận chuyển cơm cho học sinh tại các điểm trường xa.

Những ngày này, vùng biên xứ Thanh đang chạy đua với thời gian để hoàn thiện 6 trường nội trú liên cấp. Trên công trường, công nhân tranh thủ từng giờ; nhà trường chuẩn bị phòng học, chỗ ở, bữa ăn để học sinh có năm học mới an toàn, đủ đầy.

Dù thời tiết và đường núi còn nhiều khó khăn, quyết tâm đưa các công trình vào sử dụng đúng tiến độ ngày càng rõ nét. Những ngôi trường mới không chỉ là công trình xây dựng mà còn gửi gắm khát vọng đổi thay, mở thêm cơ hội học tập, nuôi dưỡng ước mơ cho hàng nghìn trẻ em vùng cao.