Dựa vào dân để xây dựng Đảng

Lấy dân làm gốc, dựa vào dân để xây dựng Đảng là tư tưởng xuyên suốt của cách mạng Việt Nam. Từ hoạch định đường lối, xây dựng chính sách đến đổi mới quản trị quốc gia, Đảng và Nhà nước luôn coi nhân dân là trung tâm, là nguồn sức mạnh quyết định. Việc phát huy dân chủ, tăng cường giám sát, phản biện xã hội chính là nền tảng củng cố niềm tin trong nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên mới.

Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng tổng kết 20 năm đổi mới đã khẳng định: “Đảng phải gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng”.

Trong tham luận gửi tới hội thảo “Công tác tuyên giáo và dân vận của Đảng trong kỷ nguyên mới”, PGS. TS Lê Văn Cường, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ sức mạnh của quần chúng nhân dân, tách rời khỏi quần chúng nhân dân thì Đảng không còn lý do để tồn tại. Do vậy, làm tốt công tác vận động quần chúng nhân dân, tăng cường mối quan hệ máu thịt Đảng - Dân, phát huy quyền làm chủ của dân, chăm lo cải thiện đời sống nhân dân là nhiệm vụ trọng đại mà Đảng phải gánh vác. Đây là bài học có tính xuyên suốt đối với cách mạng Việt Nam và đã trở thành phương châm hoạt động của các cấp ủy, tổ chức đảng các cấp.

Việc tăng cường mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân luôn được cấp lãnh đạo cao nhất của Đảng coi trọng. Ngay từ khi hoạch định đường lối, chính sách, Trung ương Đảng đã có nhiều biện pháp để tranh thủ rộng rãi trí tuệ của toàn dân. Gần đây là sửa đổi Hiến pháp và dự thảo Báo cáo chính, Nhà nước đã tổ chức lấy ý kiến nhân dân một cách công khai, dân chủ và cầu thị. Điều này thể hiện tư tưởng trọng dân, tin dân của Đảng, Nhà nước ta. Luật Thực hiện dân chủ cơ sở đã đem lại bầu không khí dân chủ, tự quản ở cơ sở, góp phần đẩy lùi tình trạng quan liêu, vô cảm của không ít cán bộ, đảng viên.

Theo PGS.TS Lê Văn Cường khi đề ra đường lối, chủ trương, chính sách mới, Đảng và Nhà nước ta luôn tính đến lợi ích của dân, vì dân nên được nhân dân đồng lòng ủng hộ. Các chủ trương của Đảng về xóa đói, giảm nghèo; phát triển kinh tế - xã hội vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ kháng chiến cũ; quan tâm giúp đỡ những đối tượng, hoàn cảnh khó khăn khi có thiên tai, dịch bệnh chính là những động lực to lớn góp phần làm cho mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân thêm bền chặt. Điều này càng được khẳng định khi nền kinh tế - xã hội của nước ta đã và đang có nhiều khởi sắc. Cuộc đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực do Đảng phát động đã được nhân dân đồng tình ủng hộ, thể hiện sự đồng thuận của Đảng, Nhà nước với Nhân dân trong mục tiêu chung xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh để đủ sức lãnh đạo nhân dân bước vào kỷ nguyên mới”.

Trọng dân, gần dân và có trách nhiệm với dân

Trong tham luận gửi đến hội thảo, ông Nguyễn Thế Trung,nguyên Phó Trưởng ban thường trực Ban Dân vận Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương) cho biết, trong những năm qua, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị đã ban hành các nghị quyết quan trọng về tăng cường mối quan hệ giữa Đảng với Nhân dân, như: Nghị quyết số 19-NQ/TW, ngày 16/6/2022, Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 16/6/2022, Nghị quyết số 68-NQ/TW, ngày 4/5/2025… góp phần ổn định an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội, phát triển kinh tế, cải thiện đời sống của nhân dân. Các phong trào hành động của Mặt trận Tổ quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng chính là những hành động thiết thực thể hiện tinh thần yêu nước, niềm tin của nhân dân với Đảng. Mối quan hệ gắn bó giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân còn được thể hiện sinh động, hiệu quả thông qua việc Mặt trận Tổ quốc giám sát và phản biện xã hội hoạt động của Đảng và Nhà nước cũng như giám sát hoạt động của đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức trong bộ máy của Đảng và chính quyền các cấp.

“Trong giai đoạn hiện nay, việc xử lý nghiêm minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật đối với những tập thể, cá nhân vi phạm pháp luật, đi ngược lại chủ trương, đường lối, lợi dụng dân chủ để kích động, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chia rẽ mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân là biện pháp rất cần thiết. Mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân được thể hiện cụ thể, thiết thực thông qua việc xử lý nghiêm khắc đối với bất kỳ cá nhân nào chính là phát huy dân chủ, giữ vững kỷ cương phép nước, làm tăng thêm lòng tin của nhân dân và củng cố mối quan hệ gắn bó Đảng - Dân theo phương châm: “Trọng dân, gần dân và có trách nhiệm với dân”", ông Nguyễn Thế Trung cho biết.

Nhân dân tham gia giám sát, phản biện, đóng góp cho các quyết sách phát triển

PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, Giám đốc Học viện Hành chính và Quản trị công cho biết, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, năm 2021, Đảng ta chủ trương: “Đổi mới quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả”. Trong quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả, người dân là trung tâm và hạnh phúc của nhân dân là mục tiêu cao nhất của mọi chính sách, pháp luật.

Khi xây dựng chính sách, pháp luật quán triệt quan điểm thay đổi cách tiếp cận từ chú trọng xác lập quy định “nghĩa vụ” sang ưu tiên thiết lập các quy định “bảo vệ và bảo đảm quyền” hợp pháp của các bên liên quan. Chấm dứt tư duy “xin - cho” kiểu ban ơn, dễ phát sinh nhũng nhiễu, tiêu cực trong hoạt động của cơ quan công quyền sang tư duy “yêu cầu - đáp ứng” hướng tới cung cấp dịch vụ công đáp ứng sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp; thúc đẩy quan hệ hợp tác, chia sẻ giữa nhà nước với các chủ thể trong xã hội.

Theo PGS.TS Nguyễn Bá Chiến, mỗi cán bộ, công chức, viên chức và các cơ quan công quyền khi nhân danh quyền lực nhà nước phải thấm nhuần quan điểm thực thi, chính sách pháp luật không chỉ là “trách nhiệm công vụ” mà còn hướng tới phải thấm nhuần tư duy “trách nhiệm phục vụ” người dân, xã hội. Xác lập thể chế theo nguyên tắc nhà nước, cán bộ, công chức “được phép làm những gì pháp luật quy định, cho phép”, đối với công dân “được phép làm những gì pháp luật không cấm”, chấm dứt tư duy “không quản được là cấm” để kiến tạo sự phát triển.

“Trong kỷ nguyên mới, vai trò của nhân dân không dừng ở việc tuân thủ pháp luật, mà phải được khẳng định ở quyền tham gia giám sát, phản biện, đóng góp cho các quyết sách phát triển. Để hiện thực hóa điều đó, cần thiết lập cơ chế pháp lý bảo đảm minh bạch thông tin, trách nhiệm giải trình của chính quyền và quyền giám sát của nhân dân. Khi ý kiến của nhân dân được lắng nghe, phản hồi nghiêm túc, kênh đối thoại hai chiều giữa Nhà nước và xã hội sẽ hình thành, củng cố niềm tin, đồng thuận và sức mạnh đại đoàn kết. Chính sự tham gia chủ động của nhân dân sẽ góp phần bảo vệ lợi ích công, ngăn ngừa tham nhũng, lạm quyền, đồng thời tạo sự cân bằng, hài hòa trong quá trình thực hiện mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia”, PGS.TS Nguyễn Bá Chiến nhấn mạnh.